De zoektocht naar onschuld, een bezoek aan kunstenaar Eric van de Pitte

Eenvoud is vaak misleidend. Al zeker in de kunst. Neem de Gentse kunstenaar Eric Van de Pitte als voorbeeld, en vooral de reeks (voornamelijk) blauwe tekeningen waar hij sinds 1998 aan werkt. Op het eerste gezicht zie je naïef ogende taferelen die zo uit een kinderboek lijken te zijn geplukt, begeleid door even naïeve Franse zinnetjes, getekend op papier dat uit het archief van een doordeweeks plattelandsdorp lijkt gehaald.

Wie wat verder graaft verneemt dat de tekeningen en de teksten inderdaad zijn geïnspireerd door het boek waarmee van de Pitte als jongeling Frans leerde. De twee vaak terugkomende personages komen ook voor in het boek: Paul en Marcelle. Op de website van van de Pitte lees je verder dat het blad waarop hij tekent moedwillig wordt mishandeld alvorens als canvas te dienen: van de Pitte laat het soms dagen in de tuin liggen te prooi aan natuurkrachten, om het nadien te verfrommelen en weer glad te strijken.

Wie hier stopt met de analyse mist echter een groot deel van de rijkdom achter het werk van van de Pitte. Om die te ontdekken is het best om de kunstenaar zelf spreken, een genoegen dat me enkele dagen geleden te beurt viel.

Van de Pitte legt uit dat zijn werk reflecties zijn over het voorbijgaan van de tijd, de wonden die het leven met zich meebrengt, de onzekerheden en angsten, maar ook de zoektocht naar de zuiverheid en de onschuld van de jeugd. “Mijn kunst houdt geen boodschap in. Toen ik kind was, vluchtte ik voor de angst en vond beschutting in de schoonheid van de kunst, nu probeer ik door middel van mijn kunst de schoonheid van de angst te tonen.”

pitte1

© Eric van de Pitte

Deze tegenstrijdige gevoelens vind je overigens terug in de verschillende persoonlijkheden van de twee personages in het werk: de introverte, schuwe Paul en de avontuurlijke Marcelle. Dit zijn geen kopieën meer uit het Franse leerboek, van de Pitte projecteert er gaandeweg zijn eigen gevoelens op, geeft ze zijn eigen karaktertrekken mee, hij gebruikt de twee personages om zijn eigen aparte, ingebeelde leefwereld op te bouwen. Een fictieve autobiografie, vergelijkbaar met een Rinus van de Velde? Niet echt. Van de Pitte’s werk is gestoeld op al te reële sentimenten, het verliest nooit het contact met het concrete. In die zin kunnen we misschien best spreken van een gevoelsbiografie.

Het werk van van de Pitte is dus eerst en vooral een zoektocht naar het prille, het zuivere van de kindertijd, en het verval die deze tijd automatisch inluid. Maar vergis je niet, het is geen nostalgische zoektocht, het is geen verlangen om de tijd terug te beleven. De zoektocht wordt eerst en vooral ingezet uit nieuwsgierigheid. Niet voor niets vergelijkt schrijver Marc Holthof van de Pitte met Proust: beide trachten zich de wereld te herinneren hoe hij was (uit de catalogus: “Souvent, Paul se sent seul”). De vergelijking is niet eens zo gek, zo blijkt.

Meteen wordt ook het belang van het behandelen van het papier duidelijk: zoals gezegd laat van de Pitte het papier vaak enkele dagen buiten liggen te prooi aan regen en zon. Hij bewerkt het ook vaak met organisch materiaal, aspergeschillen, korrels chicorei, de pluizen uit de boom van de buur die een speciaal soort blauw op het dikke papier achterlaat. Zijn het per slot van rekening geen symbolen voor het verstrijken van de tijd, voor het evolutieve in het leven, de littekens die de mens verrijken, het belang van toeval in dit alles? Toeval? Gedeeltelijk slechts. Het is tekenend voor van de Pitte dat hij ook het toeval naar zijn hand wil zetten, ‘toeval kan men beheersen’. Daarom intervenieert hij ook zo vaak op de drager van het werk, door het te verscheuren, te verfrommelen en weer glad te strijken, de plooien met extra pigmenten te accentueren. Het doet me ergens denken aan een strijd met het onbeheersbare.

Dit alles verleent aan de ‘blauwe reeks’ van van de Pitte een uniek karakter, temeer de reeks al nagenoeg 20 jaar uiterst consistent is opgebouwd. Dit laatste mag verbazen wanneer je met van de Pitte over kunst spreekt. Tijdens ons gesprek verwijst van de Pitte vol bewondering naar kunstenaars als Grayson Perry, Tracey Emin, Jake en Dinos Chapman en Sarah Lucas, niet meteen kunstenaars die je met zijn werk zou associëren. De zoektocht naar zijn herinneringen verhindert van de Pitte duidelijk niet om de huidige tijd nauwlettend in de gaten te houden en in zich op te nemen, zonder dat deze invloed zijn eigen werk bepaalt.

Meer werk van Van de Pitte kan je  bekijken op zijn website.

Frederic De Meyer

Frederic De Meyer

Art crunches: Bernard Frize, Banksy, Zou, Chinese art, MadC, Dan Witz
Frederic De Meyer

Author: Frederic De Meyer

Share This Post On

2 Comments

  1. Eric zijn compromisloze aanpak en gedrevenheid maakt hem tot een art is t , vooral zijn consequente zoektocht naar het onschuldige, is in deze tijden van hardheid een zegen , het bewonderen en meeleven in zijn schilderijen doet ons verlangen naar de stille rust en vastberadenheid om verder te stappen .

    Post a Reply
  2. Zeer mooi werk. Ga zeker gaan kijken in Brugge.

    Post a Reply

Trackbacks/Pingbacks

  1. bezoek aan de Gentse kunstenaar eric vande Pitte op theArtcouch. - […] theartcouch bezocht de Gentse kunstenaar. Je kan je bezoek aan de tentoonstelling voorbereiden en hier kan je het verslag […]

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op