Over elegante haperingen, op bezoek bij Johan Clarysse

Benieuwd naar zijn nieuwe reeks “Guilty or innocent, that isn’t the question” die vanaf 16 september bij Galerie De Buck in Gent getoond wordt, bracht ik een bezoek aan het atelier van Johan Clarysse. Een ‘reeks’ mag ik het feitelijk niet noemen. Het ligt wellicht in de menselijke aard om overal structuur in te willen vinden, een soort ordening van gelijkaardige verzamelingen. Gek is dit niet, per slot van rekening is dit ook een van de redenen waarom Johan schildert: om voor zichzelf een ordening te vinden in de veelvoud aan impulsen die de wereld hem biedt.

Niettemin spreekt hij liever niet in termen van ‘reeksen’. Er is een oorspronkelijke impuls, die een aanzet vormt om gedurende enkele werken een bepaald thema als uitgangspunt te gebruiken. Maar dit thema is van onderliggend belang. Het is slechts een onderlaag voor Johan’s onderzoek naar vorm en zelfexpressie, waarmee hij naar eigen zeggen “in dialoog treedt met de kunsttraditie”.

Wie zijn werk aanschouwt zal nochtans niet snel sporen ontwaren van een Velazquez, Manet of Goya, die hij als inspiratiebron in één adem vernoemt met Munch, Hopper, Bacon, Richter of Spilliaert. Johan’s werk oogt in vergelijking onschuldiger. Maar dit is slechts schijn, wie zijn werk nader bekijkt zal her en der onvolmaaktheden gewaarworden, subtiel weliswaar, maar heel bewust aangebracht. Deze onvolmaaktheden nemen verschillende vormen aan, die hemzelf in het creatieproces lijken te verrassen. ‘Elegante haperingen’, noemt hij ze zelf. Ze kunnen vorm krijgen in een verwrongen perspectief, in een stuk doek dat onaangeroerd blijft, in een onmogelijke schaduw. Ze zorgen voor een plastische spanning in het doek, en voor een vreemde emotionele betrokkenheid bij wie voor zijn doeken staat. Het leven zelf is niet volmaakt, net zomin als een beeltenis ervan kan zijn. Deze haperingen overvallen hem op het moment zelf, onderhevig aan de willekeur van het moment, zijn gemoedstoestand, de evolutie tot dewelke zijn embryonale idee hem toe heeft geleid, of gedwongen, misschien. Het zal de kijker verbazen, die in zijn werk een volmaakt afgewerkt tafereel zal zien, maar in de details is het een mozaïek van toevalligheden, een opeenstapeling van haperingen…

Niets is wat het lijkt. Het leven zelf is per slot van rekening ambivalent, in wezen ondoorgrondelijk. Dit vormde reeds het uitgangspunt van vorige reeksen, waaronder suspicious portraits, waarin hij portretten maakte van zowel kennissen als psychiatrische patiënten, en deze naast elkaar tentoonstelde. Wie is wat? ‘Kijken is beoordelen’, aldus Johan. De fundamentele dubbelzinnigheid van het leven zit diep verankerd in zijn doeken.

Het is wat Johan’s werk uiteindelijk bindt met zijn grote voorbeelden uit de kunstgeschiedenis: de wil om zowel de grootsheid als de nietigheid van de mens te belichten, het zinvolle met het absurde te willen verenigen. In deze zin is zijn werk begeesterd met een diep gevoel van humaniteit, van mededogen misschien. Van schoonheid ook, ondanks, of misschien juist omwille van de onvolmaaktheden in het uitgebeelde.

 

Johan Clarysse, Catch 22, 2018

Johan Clarysse, Descendance Macabre, 2017

Johan Clarysse, La poupée de Sarah, 2017

Johan Clarysse, Sarah (the sea is always present), 2018

Johan Clarysse, No romance, please, 2018

Johan Clarysse, It’s a wonderful life, isn’t, 2018

Guilty or innocent, that isn’t the question“, met nieuw werk van Johan Clarysse, is te bezoeken van 16 september tot 26 oktober bij Galerij S&H De Buck in Gent. Klik hier voor alle info.

Frederic De Meyer

Frederic De Meyer

Art crunches: Bernard Frize, Banksy, Zou, Chinese art, MadC, Dan Witz
Frederic De Meyer

Author: Frederic De Meyer

Share This Post On

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op