‘Ik mààk niets’… een intrigerend gesprek met kunstenaar Ante Timmermans

Ik mààk niets”, vertrouwt Ante Timmermans mij toe. Dat mag vreemd klinken voor een kunstenaar die volop een grootschalige tentoonstelling voorbereidt in een oude leerlooierij in de buurt van Parijs. “Ik mààk niets”. Natuurlijk maakt hij iets, hij maakt kunst.

De uitspraak kan naast gevoelens van verbazing een zeker ongemak teweegbrengen. Als een kunstenaar niets maakt, wat maakt hij dan werkelijk? Waar blijft zijn boodschap, zijn waarde? Dat voor een kunstenaar die ons reeds jaren met zijn tekeningen een unieke blik gunt in zijn constant stromende gedachten. Zijn tekeningen zijn als korte boodschappen in een fles die hij vanop een verlaten eiland vol met ideeën, inzichten en beelden naar de bewoonde wereld toewerpt. Hij kan ze niet allemaal tegelijk per container de zee in gooien, dus doet hij het met mondjesmaat, tekening per tekening. Dat proces is niet stopgezet in de kunst die hij nu maakt. Dus als hij beweert dat hij nu niets maakt, heeft hij dan ooit wel iets gemaakt?

Zo eenvoudig ligt het allemaal niet, uiteraard. Wanneer ik Ante ontmoet straalt hij met een nieuwe gloed, een vitaal elan. En vreemd genoeg versterkt dit juist zijn vaststelling: dat hij niets maakt.

De contradictie is slechts schijn, en komt zeker niet onaangekondigd. Er was de ingreep in het schoolcomplex in Erpe-Mere. De kunstenaar, per definitie toch een schepper van dingen, besloot er om temidden van tot afbraak gedoemde gebouwen er eentje te laten staan. Als stelling kan het gelden, en het is treffend voor de evolutie van Ante’s werk, misschien zelfs voor Ante zèlf: hij besloot om nièt te scheppen. TheArtCouch schreef toen over de installatie: “Het is een verzetsdaad tegen de vernietigingsdrang, tegen het moderne imperatief van vooruitgang. Een reddingsdaad ook. Een grondige in vraagstelling van de rol van de kunstenaar, de betekenis van kunst: moet een kunstenaar iets scheppen om wezenlijk een kunstenaar te zijn? Een statement alleszins: kan, màg de mens nog stilstaan, nadenken over waar hij mee bezig is? Een pauze nemen in de maalstroom van de vooruitgang, of wat er voor doorgaat? Mag de kunstenaar leegte scheppen?

Het was in ieder geval een teken voor de verdere evolutie in Ante’s werk en denken.

Nog sprekender voor de evolutie van Ante is de tentoonstelling die hij twee jaar terug hield in het GEM in Den Haag, de tentoonstelling waar hij naar eigen zeggen het meeste trots op is. Hij had er twee zalen ter beschikking, die hij op een vernuftige manier in elkaar liet overgaan. De eerste ruimte richtte hij in in kleinere, claustrofobisch aanvoelende ruimtes, volgepakt met werken en installaties. De belichting in het vertrek scheen enkel op de wanden waar geen werk op werd aangebracht. Een ingreep die reeds beladen is met persoonlijke symboliek.

De symboliek ontplooide zich pas volledig in de tweede ruimte, die met zijn minimalistische inrichting en de kleinere werken die er slechts sporadisch te zien waren zowat de antithese vormde van de eerste ruimte. Terwijl er steeds minder te zien was, leek de ruimte zich juist meer te vullen met de zin van de leegte, de bedoeling ervan.

Installatiezicht ‘O0’, GEM Den Haag, foto: ©FilipDujardin

Installatiezicht ‘O0’, GEM Den Haag, foto: ©FilipDujardin

De tentoonstelling noemde hij ‘O0’, naar het voorbeeld van de twee zalen: een overvolle, bolle O naast een leger wordende, uitgeblazen maar op zich rustigere 0. Een hang, een streven naar leegte, naar essentie, naar de kern van zijn bestaan als kunstenaar. Het nulpunt als streefdoel, als rustpunt. Een bewust door een kunstenaar geschapen, rijk gevuld ‘niets’, nochtans nooit ontdaan van betekenis…

links: Ohne Titel, 2017, mixed media on wood panel, 50 x 40,5 cm
rechts: Ohne Titel, 2017, mixed media on wood panel, 50 x 40,5 cm
@Ante Timmerman

 

 

Author: Frederic De Meyer

Share This Post On

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op