Een groter verhaal, gesprekken met David Hockney

gayford_hockney

Auteur en kunstcriticus Martin Gayford kreeg van The Artcouch al eens alle lof voor ‘Man with the Blue Scarf’, een boek over Lucian Freud. Met ‘A Bigger Message’ neemt Gayford een vriend van Freud in het vizier, namelijk David Hockney. Daarvoor heeft Martin Gayford tien jaar lang gesprekken gevoerd met de meester, ongeveer van 2000 tot 2010. Ondertussen is David Hockney tachtig geworden en blijft hij ons verbazen.

In 21 thema’s laat Gayford Hockney aan het woord over zijn praktijk als schilder en tekenaar en over zijn visie op kunst. Mensen houden van beelden, is een van Hockneys basisstellingen. Van onze voorouders die in grotten bizons op de muren tekenden tot kleine kinderen die met zoveel zichtbaar plezier tekens op papier krabbelen. ‘Mark making’ zit in ons bloed.

hockney_bigger_splash

David Hockney, A bigger splash

David Hockney, Mr and Mrs Clark and Percy

Diep kijken

Kijken, actief kijken, is een levenselixer voor David Hockney. In de auto wil hij vooraan zitten om goed te kunnen kijken. Hij stopt om het gras langs de weg te kunnen tekenen. Door te tekenen ga je almaar beter kijken, is zijn mening. Elk onderwerp is interessant. Een regendruppel die op het venster naar beneden loopt? Topspektakel dat de kunstenaar graag wil vastleggen. Een horloge, een voet in een sok – als Hockney het op papier, doek of iPad-scherm vastlegt, wordt het magisch.

In de gesprekken tussen Hockney en Gayford valt op hoe vrolijk en pretentieloos de schilder de drijfveren achter de schilder- en de beeldende kunst analyseert. Hoe de fotografie, waar hij zelf experimenteel mee werkt, ons de illusie schenkt dat ze de realiteit afbeeldt. Hoe het kubisme door zijn verschuivende perspectief misschien dichter bij onze menselijke waarneming staat. We kijken namelijk niet vanuit één, onveranderlijk standpunt. We scannen constant onze omgeving. Het perspectief met één vast verdwijnpunt is een visuele illusie. Of zoals hij geestig opmerkt: ”… perhaps the big mistakes of the West were the introductions of the external vanishing point and the internal combustion engine.” Een idee dat hij verder uitwerkt door het isometrisch perspectief – zijn voorkeur – naar voren te schuiven en te relateren aan de Japanse en Chinese beeldende kunst.

Optica

David Hockney is  gefascineerd door het vertalen van onze driedimensionale wereld naar een plat oppervlak. Een ophefmakende, kunstwetenschappelijke stelling van hem is dat kunstenaars vanaf de renaissance gebruikmaakten van optische hulpmiddelen om hun beelden en composities op te bouwen. Zoals een camera obscura en een camera lucida, waarmee je de contouren van een scène op doek kon zetten. Of lenzen, om bepaalde effecten op te roepen, zoals Vermeer zou hebben gedaan. Ook in Caravaggio ziet Hockney bewijs van gebruik van optische instrumenten door de vervormingen in de compositie.

Tekenen

Dankzij social media en smartphones met camera’s zijn we meer dan ooit gehypnotiseerd door het beeld. David Hockney was beslist een early adopter van de iPhone en iPad en kan als elke tiener met apps spelen en ‘texten’. Maar het glazen scherm van de iPhone, en des te meer van de iPad, openden voor hem ook een totaal nieuw potentieel: tekenen op dit medium.

Al in 2008 begint Hockney digitale iPhone schilderijtjes en tekeningen naar vrienden te e-mailen. In 2010 wordt de iPad zijn favoriete digitale canvas. Hij laat er zelfs speciale zakken voor in zijn kostuums naaien, zodat hij nooit zonder schetsboek zit. Zijn productie is gigantisch en zou resulteren in een tentoonstelling in San Francisco (2013). Maar ook vroeger zou Hockney elke nieuwe technologie waarmee hij kon tekenen uitproberen, zoals de fax in de jaren tachtig.

Het zijn maar enkele highlights uit de boeiende conversaties tussen Hockney en Gayford, er valt nog veel meer te halen uit dit boek. Alleen jammer dat de sommige illustraties wat klein zijn uitgevallen.

Op zoek naar goede lectuur of een mooi geschenk voor de kerst? ‘A Bigger Message’ is een boeiend, aantrekkelijk uitgegeven boek met 161 illustraties.

A Bigger Message: Conversations with David Hockney, Martin Gayford, 2011, Thames & Hudson.

Jan Van Hoecke
Jan Van Hoecke

Latest posts by Jan Van Hoecke (see all)

Author: Jan Van Hoecke

Share This Post On

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op