Meer dan een boek: The Picture of Dorya Glenn

Wat krijg je als je een auteur/scenarioschrijfster/beeldend kunstenares in contact brengt met een fotokunstenaar? Deze vraag stelden zich ook schrijfster Julie O’yang en fotograaf Filip Naudts. Het resultaat van hun samenwerking een fotoroman noemen zou beide kunstenaars oneer aandoen. Met hun samenwerkingsproject dat recent verscheen bij Stichting Kunstboek onder de titel The Picture of Dorya Glenn bewijzen ze dat 1+1 niet altijd twee is, maar soms oneindig veel meer. Tijd dus voor The Art Couch om beide kunstenaars even aan het woord te laten.

Ik ben blij dat we in deze moderne tijden leven. Hoe moest je immers in pre-internettijden een interview afnemen met een kunstenaarsduo waarvan de ene helft in Kopenhagen woont (en dan bovendien nog in Nairobi zit op het ogenblik) en de ander in Lochristi. De eerste vraag is dan ook voor de hand liggend: ‘Waar ontmoetten jullie elkaar en hoe kwam deze samenwerking tot stand?’

Julie: “Filip legde een dik jaar geleden contact, met de vraag of ik een samenwerking zou zien zitten in de vorm van een fotoroman. Eerder hadden we al eens plannen gemaakt om een tv-docu te maken rond de roots research van Filips Chinese adoptiedochter, maar dat plan hebben we om allerlei praktische redenen nog even in de vriezer gelegd. Met Filip samenwerken aan zo’n boek, dat zag ik natuurlijk meteen zitten!”

Een uitgever vinden voor dergelijk project is niet altijd even gemakkelijk. Jullie besloten dan ook om via crowdfunding de nodige fondsen op te halen. Steeds meer mensen maken gebruik om via deze weg hun (kunsten)project te financieren. Hoe was jullie ervaring met Kickstarter?

Filip: “We zochten een manier om ons project te financieren, maar we zagen dit vooral als een kans om ons boek direct naar een mondiaal publiek te brengen en de lezers te bereiken die anders mogelijk niet bereikt zouden worden. Een groot deel van het geld hebben we gebruikt om te reizen en geschikte partners te vinden. We willen vooral een solide distributie opbouwen, geen makkelijk karwei.”

In de solide distributie zijn ze op het eerst zicht alvast geslaagd. Op de website is er een YouTubefilmpje te beluisteren met Arno, en Sioen zou nog een theme song schrijven.

Het boek samenvatten is niet gemakkelijk. Naudts en O’yang spreken over een fotoroman of phiction. Ik moet toegeven dat dit Engels neologisme veel beter de lading dekt. De woorden picture en fiction vloeien in elkaar over tot één woord, terwijl in het Nederlands beide woorden gescheiden blijven.  Schrijfster Julia Oz en paparazzofotograaf Filip N. ontmoeten elkaar in het verhaal zonder dat ze dit vanaf het begin doorhebben. Pas naar het einde toe dringt het besef door dat ze de ander moeten doden alvorens deze de kans krijgt zelf te doden. Alsof deze onderhuidse spanning nog niet voldoende is, treedt ook Dorya Glenn naar voren. De heldin van Julia’s verhaal is de vrouwelijke dictator van Altair IV, de Verboden Planeet. Andere planeten, dictators, moordcomplotten, functioneel naakt. Jullie zullen zeker niet verweten worden om de zaken simpel te houden. Waarom gaat het boek in feite?

Julie: “Het is scifi, maar het verhaal gaat over NU. Dorya Glenn houdt ons een spiegel voor. We willen de lezers en de kijkers entertainen, dat spreekt voor zich. Maar als kunstenaars  hebben we ook onze sociale verantwoordelijkheid. Op deze manier blijft kunst relevant. Dus ja, functioneel, maar empowering.”         

Dorya Glenn versus Oscar Wildes Dorian Gray. Nog een extra laag die jullie willen toevoegen aan het verhaal?

Julie: “De titel is een directe referentie natuurlijk.  Afgezien daarvan, wil Dorya Glenn, net als Dorian Gray, heel wat belangrijke onderwerpen aanraken, zoals schoonheid — Wat is schoonheid? Is schoonheid gelijk aan de conventionele schijn? Dorya Glenn wil vooral zeggen: don’t judge a woman by the clothes. Zij wil zeker een aantal conventies doorbreken.”

In het Nederlands spreken we van een fotoroman. Klopt het dat beeld primeert boven woord. Ik denk dat in deze hedendaagse snelle tijden steeds meer aandacht opgeëist wordt ten koste van het woord. Hoe hielden jullie dit evenwicht?

Filip: “Doordat woord en beeld een afzonderlijk verhaal vertellen, konden we vrij individueel werken en hoefden we niet 100% met elkaar rekening te houden.  Niettemin hebben we tijdens het hele productieproces elkaar zoveel als mogelijk op de hoogte gehouden van elke evolutie zodat we -daar waar het een meerwaarde kon bieden- elkaar konden aanvullen of tegemoet konden komen. De meest intensieve onderneming was de fotoproductie in Noord-Frankrijk waarbij de hele cast & crew louter bestond uit twee. Namelijk onszelf.

 Julie: “De grootste uitdaging is opnieuw de conventie, in dit geval de conventie van de lezers, hun verwachting, en hoe je daarmee omgaat als scheppers. In hoeverre zijn we bereid onze grenzen te verleggen, zodat we ons als kunstenaars kunnen ontstijgen. Zo moesten we hard zoeken naar een juist woord voor het genre waarin we ons begeven. Is dit een fotonovelle? Of is het een collageroman? Anderzijds lig ik daar als auteur niet wakker van. Misschien wil ik met Dorya Glenn vooral zeggen dat een boek lezen van iedereen een immigrant maakt. Een boek voert je weg van huis en laat je tegelijk een nieuwe thuis vinden.”
De geïllustreerde roman is van alle tijden. Maar laten we eerlijk zijn. Daar dienden de beelden louter ter illustratie van de tekst. In The Picture of Dorya Glenn vormen de foto’s een ander verhaal. De lezer wordt een voyeur die over de schouder van de fotograaf meekijkt naar de schrijver. Zal beeld het in de toekomst halen van woord?

Julie: “Het is een van de thema’s die Dorya Glenn aansnijdt. We hebben de vraag aan de lezer gesteld. We verwachten interactie met ons publiek dat ons een antwoord zou geven.”
Filip: “Een antwoord dat eigenlijk niet hoeft te bestaan, of minstens voor iedereen anders kan zijn.”

In het boek zitten volgens jullie vijf hoofdthema’s:

  • woord versus beeld. Wat is krachtiger? De lezer/toeschouwer moet beslissen
  • Heden versus toekomst. Dorya Glenn is Science Fiction, maar is tegelijkertijd heel hedendaags.
  • Privacy versus beveiligingscultus. Big Brother is realiteit geworden.
  • Erotiek versus pornografie
  • Identiteit

Ook hier zijn jullie opnieuw vrij ambitieus in jullie opzet. Waren twee thema’s niet voldoende geweest. Eisen jullie met dit boek niet veel van de lezer/toeschouwer?

Filip: “We bieden de lezer als het ware een pretpark aan, maar dwingen hem niet tot elk level van elke attractie. De aanwijzingen moeten de lezer leiden naar de weg die hij zelf wil bewandelen. Sommige lezers zullen genoegen nemen met het lezen van het verhaal en het in zich opnemen van de foto’s. Anderen zullen meerdere malen terugbladeren en op zoek gaan naar verborgen connecties. De lezer bepaalt zelf de diepgang van de beleving, en dat vinden we net goed.”

 Interviewen is altijd keuzes maken. Welke vraag die jullie heel graag hadden beantwoord, is niet aan bod gekomen?

Julie: “Zijn de auteurs eerder vijanden of bondgenoten? Vijandschap is belangrijk voor storytelling. Als auteur zou je er een moord voor doen. In die zin werken de twee hoofdpersonen ook samen. Het is een intrige.”  

Filip: “Het creëren van kunst gebeurt vanuit een buikgevoel, nooit vanuit ratio. Althans bij mij toch niet. Ik stel mezelf geen vragen, en geef mezelf navenant geen antwoorden. Mezelf onderwerpen aan een interview levert daarom interessante chemie op. Het leert me nadenken en mijn werk op afstand te bekijken. Op die manier kom ik vaak ook tot nieuwe inzichten. Dat gegeven is interessant, en net daarom laat ik me liever verrassen door de perceptie van de beschouwer, dan dat ik zelf vragen of antwoorden verzin.

Speciaal voor TheArtCouch heeft Dorya Glenn een buitenaards voorstel. Wie met de code TAC17DORYA een boek bestelt via doryaglenn@hotmail.com krijgt een korting van 20%. Voor 20€ heeft u dan een exemplaar van The Picture of Dorya Glenn in uw bezit.  

In onderstaande video lichten beide kunstenaars hun project nog toe.

Author: Yves Joris

Share This Post On

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op