Het menselijke gelaat van oorlog: Erkan Özgen raakt diep in Barcelona.

I will never be the same person again after seeing this exhibition“, postte kunstcritica en curator Sofie Crabbé, nadat ze in Barcelona de expo ‘Giving voices’ zag. Vier recente films van Erkan Özgen worden daar getoond. Deze Koerdische kunstenaar, waarvan ook werk te zien was tijdens Play Kortrijk 2018, toont via film en fotografie het menselijke gelaat dat achter de oorlogsgruwel schuilt. Nooit rechtstreeks zie je dus een bombardement of bloedbad, maar altijd indirect, via de verhalen van zij die de terreur ondergingen. Net door die menselijke insteek wordt de kijker persoonlijk betrokken en komt het des te harder aan.

Curator Hilde Teerlinck, die nu werkt voor de Han Nefkens Foundation, en voorheen onder meer directeur was bij FRAC Nord-Pas de Calais en curator bij Le Palais de Tokyo, maakte deze eerste solotentoonstelling van Erkan Özgen in Spanje. Hilde Teerlinck: “Erkan Özgen probeert de verschillende getuigen en hoofdrolspelers van een gewapend conflict aan het woord te laten. Vooral voor de slachtoffers is dit vaak de enige manier om hun stem te laten horen. Hij stelt ons voor de vragen: kunnen we ons als buitenstaanders een beeld vormen van de impact van oorlog en geweld? Wat zijn de culturele en sociale implicaties hiervan? Hoe reageren wij en de samenleving op oorlog? Hoe verschillend reageert elk individu? Hoe gaan we om met herinneringen, emoties en trauma’s? Enz.”

Erkan Özgen, Purple Muslin, 2018 – Produced by the Han Nefkens Foundation, Barcelona

Twee films, ‘The Memory of times’ en ‘Aesthectic of Weapons’, focussen op onze complexe relatie met wapens, vanuit een persoonlijk en publiek oogpunt. De film die ons echter het meest prikkelt (en ook pijnigt) is ‘Purple Muslin’, ook uit 2018. In dat videowerk worden een tiental vrouwen geïnterviewd die aan de IS-terreur ontsnapten en nu overleven in een vluchtelingenkamp. Ze vertellen over de veelvuldige moorden, over ontvoeringen, over misbruik van kinderen en volwassenen, en sterfgevallen door ondervoeding. Eén vrouw getuigt aangrijpend over de mentale chaos die de trauma’s met zich meebrengen: ze verwart de namen van haar kinderen, doet suiker in plaats van zout in haar gerechten, en weet niet meer precies hoe oud ze is. “Het lijkt alsof ik mijn verstand kwijt ben”, zegt ze, “Mijn hele lijf doet pijn. Maar godzijdank is het er wel nog.” Daarna kijkt ze recht in de camera en recht tot in onze gepamperde westerse ziel.

De laatste film die getoond wordt is ‘Wonderland’, die te zien was op de Istanbul Biennial 2017 en ook bij ons tijdens de expo ‘Unsettled’ in Oostende. Centraal staat hier de 13-jarige Mohammed, die doofstom werd door de oorlogstrauma’s die hij opliep in Kobani, Syrië. Slechts via het uitstoten van klanken en gebarentaal probeert hij zijn verhaal te vertellen, te getuigen van de IS-terreur. Omdat we zijn woordeloze mimiek allemaal begrijpen – geen taalbarrière staat in de weg – is de film universeel pakkend. Wat doet het met ons als we zo onomfloerst geconfronteerd worden met dat waar we liever van wegkijken?

___________________________________________________________________________________

Erkan Özgen ‘Giving Voices’

tot 24.02.2019 in Fundació Antoni Tàpies, Barcelona

https://fundaciotapies.org/en/exhibitions/

Share This Post On

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op