Lijvige kunst bij galerie Emergent

Het kijken naar kunst en het bezoeken van tentoonstellingen kan soms een statische bedoening zijn. De tentoonstelling Kunst om het lijf toont ons dat dit niet altijd het geval hoeft te zijn en legt de rol van het lichaam bij het creatieve scheppingsproces bloot. De galerie bouwt daarmee voort op het werk van een aantal filosofen die zich eerder al hebben gebogen over de vraag naar het belang en de rol van het menselijk lichaam in de kunst. Een kunstwerk kan dan wel ontspruiten aan de fantasie van zijn schepper, om het tot uitvoer te brengen, heb je in de meeste gevallen toch je lichaam van doen. Dat is ook het geval bij een bezoek aan galerie Emergent: je moet er de handen uit de mouwen steken en dat niet alleen…

ariane-lozenoel_stilltiff_4b

 

 

Zodra je binnenstapt in de galerie hangt er virtual reality bril uitnodigend te bengelen. Nieuwe media worden hier aangewend als een middel om kunst te scheppen. Wanneer je de bril opzet, kom je terecht in een alternatieve, parallelle ruimte en tijd. Over heel de ruimte zijn zinnen verspreid die samen een fluctuerend verhaal vormen. De ontwikkelaar van dit bevreemdende universum is kunstenares Noor Nuyten. Met haar werk Eyes take several minutes to get used to the dark biedt ze een kritische blik op menselijke, structurele systemen zoals tijd en taal. Nuyten bezorgt de ‘belever’ van haar kunstwerk een bijzondere (lees)ervaring, heel anders dan we gewoon zijn. Het doet je nadenken over taal, tekst en hun verhouding tot de ruimte rondom ons. De letters die we normaal lezen op een conventionele 2D drager bevinden zich hier in de ruimte. Het vergt bijgevolg een volledig ander gebruik van het lichaam van de lezer. Terwijl je leest beweeg je mee met je hoofd en lichaam. Het lijkt wel alsof de lezer een dans uitvoert waarvan de kunstenaar de choreografie in grote lijnen bepaalt. Tegelijkertijd roept haar werk ook vragen op over de toekomst van literaire fictie en de eventuele rol van virtual reality in deze context.

 

dsc_0203

Niet veel verder springt er een ander werk van Nuyten in het oog. Het zijn schoenen die op het eerste gezicht normaal ogen, maar dat zijn ze allerminst. De zolen zijn namelijk nogal onorthodox aangebracht: achterstevoren. Ja hoor, these shoes are made for walking. Je mag ze zelf aantrekken … Niet iets wat je in een gemiddelde galerie verwacht en lichtelijk “out of our comfort zone”, maar wie zijn schroom aan de kant schuift, wacht een plezante, bevreemdende ervaring. Je gaat er niet plots achterwaarts van lopen, maar het awkward gevoel dat je krijgt bij het wandelen met deze schoenen laat je wel nadenken over het design en de conventionaliteit van onze kledij en alledaagse, vanzelfsprekende handelingen als stappen. Nuyten zet ons ertoe aan om ons eigen lichaam te gebruiken bij het beleven van haar kunst.

De ‘achterstevoren’ schoenen werden vervaardigd in samenwerking met schoenmaker Nils Kalf. Ze vloeien voort uit een onderzoek naar de taal en gebaren van de Aymara, een volk uit het westen van Bolivia. Dit volk heeft een aparte conceptie van tijd die zich uit in hun lichaamstaal. Dat doet ons stilstaan bij de vraag of tijd en ruimte onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Knap staaltje kunst voor onverbeterlijke filosofen. Wie het schoentje past…

 

fullsizeoutput_16

De plaatsing van de schoenen toont ook hoe prachtig en overdacht er wordt omgesprongen met de expositieruimte. Een paar schoenen onderaan de trap voelt zo natuurlijk en huiselijk aan (als je niet naar de zolen kijkt tenminste). In Kunst om het lijf staat de galerieruimte in verhouding tot de geëxposeerde werken als een tweede huid.

 

Visuele en auditieve media zijn alomtegenwoordig in Kunst om het lijf. Zo zijn er twee video’s te zien van Ariane Loze. Haar kortfilms zijn licht vervreemdend zoals we het van haar gewoon zijn. Ze komen tot stand met uitermate weinig middelen: een camera en Loze zelf als actrice die alle personages voor haar rekening neemt. De kunstenares zelf stelt dat we allemaal het product zijn van verschillende personaliteiten.  Ook andere kunstenaars, vooral performance-artiesten zoals Cindy Sherman, maken daar gretig gebruik van. Loze ‘kloont’ zichzelf en met enkele vestimentaire aanpassingen maakt ze de kijker attent op de wissels tussen de figuren.

ariane-loze-noel_stilltiff_14

 

Wat betreft de inhoud vraagt ze ook een zekere inspanning van de kijker. Loze rijkt narratieve elementen aan, maar het is de kijker zelf die zijn fantasie moet aanspreken om het verhaal een definitieve vorm te geven. Loze overbrugt dus niet enkel de grenzen van het individuele personage doormiddel van haar eigen lichaam en lichamelijkheid, maar voert ook steevast onderzoek naar de grenzen van narratie en narrativiteit.

noel_stilltiff_6

 

 

Hetzelfde geldt voor het werk van Robert Devriendt. Zijn kleinschalige, fotorealistische olieverfschilderijen lezen eigenlijk als een soort storyboard. Het zijn als het ware screenshots uit film, die worden samengebracht en zo een narratief doen ontstaan in de fantasie van de kijker. Het geheel is echter groter dan de som van de afzonderlijke delen. Het verhaal dat tot stand komt door het bekijken en analyseren van de afzonderlijke beelden wordt niet enkel bepaald door het beeld an sich, maar ook hun plaatsing, sequentie en aantal spelen een grote rol. Je hoeft de werken niet per se van links naar rechts te lezen. Net als bij een bundel kortverhalen kan je er enkele elementen uitplukken en dieper analyseren. Dat maakt wel dat je tot verschillende einduitkomsten kunt komen. Fascinerend!

 

fullsizeoutput_19

Qua thematiek verwijzen Devriendts werken vaak naar lichamelijke acties en zintuiglijke ervaringen. Vaak is er ook wel wat ‘actie’ mee gemoeid. In dat opzicht passen de schilderijen zich eveneens perfect in in de expo. En wat betreft het schilderkunstige aspect van zijn werk, daar kunnen we kort over zijn: subliem. Meer hoef je daar niet aan toe te voegen.

fullsizeoutput_17

 

Dit is nog maar een greep uit Kunst om het lijf… Hier nog enkele beelden om je nieuwsgierigheid verder op te wekken:

FOTO14

FOTO 15

FOTO 13

FOTO 12

FOTO 11

FOTO 10

 

Wat mij betreft is dit een obligate tentoonstelling om toe te voegen aan je kunstagenda! De expo is nog te bezichtigen tot 17 september bij galerie Emergent, Veurne. Klik hier voor meer info.

Author: Wouter Verbeke

Share This Post On

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op