Rirkrit Tiravanija nu te zien bij Tommy Simoens in Antwerpen

Rirkrit Tiravanija is het levende bewijs dat een kunstenaar niet per se commerciële, verkoopbare kunst hoeft te maken om hyperrelevant te zijn en te blijven. De Thaise kunstenaar is immers een boegbeeld van wat intussen ‘relationele kunst’ is gaan heten.

Onze culturele en sociale structuren zijn een populair gegeven in de hedendaagse kunst. Kehinde Wiley herdefinieert raciale relaties met zijn monumentale portretten, Joanna Rajkowska hekelt de rol van big pharma in de productie van biologische wapens en Gonçalo Mabunda maakt kunst met oorlogstuig, als herinnering aan de burgeroorlog die Mozambique 16 jaar lang teisterde. Om maar deze drie voorbeelden uit mijn eigen ‘kunstparels‘ te noemen.

Relationele kunstenaars, zoals Rirkrit Tiravanija, gaan nog verder in het onderzoeken en bevragen van de regels die ons gedrag bepalen. Zij zien kunst als iets wat een kunstenaar samen met zijn publiek maakt, het liefst buiten de muren van een tentoonstellingsruimte, zo laagdrempelig mogelijk. Relationele kunstenaars willen hedendaagse kunst toegankelijk maken en de afstand tussen kunstenaar en toeschouwer verkleinen door interactie te creëren. Conceptuele kunst met de sociale omgeving als uitgangspunt.

Maar hoe bouw je een tentoonstelling rond een kunstenaar die amper tastbare werken maakt? Tommy Simoens en zijn team vonden de oplossingen:

Laat de kunstenaar een event organiseren op de openingsdag van de tentoonstelling

Al in 1992 kookte Rirkrit Tiravanija in het MoMa in New York porties rijst met Thaise curry voor de bezoekers van het museum. Niet het gerecht zelf was van belang, maar wat er gebeurde tussen de mensen. Anders gezegd, de gemeenschappelijke ervaring van de maaltijd werd het onderwerp van de tentoonstelling, onder leiding van de kunstenaar die optrad als een ‘curator van de ervaring’.

Op 29 november van dit jaar liet de kunstenaar een varken roosteren voor de deuren van Tommy Simoens in Antwerpen. Het geroosterde vlees deelde hij uit aan toevallige passanten, tegelijk nodigde hij hen uit om de tentoonstelling in de galerij zelf te gaan ontdekken. Op die manier is relationele kunst ook maatschappelijk geëngageerde kunst: Tiravanija creëert momenten waarin mensen ongedwongen samenzijn, als een warme deken tegen de emotionele kilte van onze hyperindividuele samenleving.

Rirkrit Tiravanija - opening @laragasparotto

Rirkrit Tiravanija – opening @laragasparotto

Rirkrit Tiravanija - pig roast ©laragasparotto

Rirkrit Tiravanija – pig roast ©laragasparotto

 

Breng de straat binnen in de galerij (graffiti style)

Tiravanija houdt van hoogdravende, wat karikaturale slogans en titels. De kunstenaar beschrijft ze zelf als verkeerstekens: “Alsof je aan het rondrijden bent en plots een tekst ziet die iets bijzonders in je oproept. Ik vind het belangrijk om dat soort teksten een plaats in de kunst te geven, zeker in de huidige tijd waarin steeds meer mensen bang zijn om zich vrij uit te drukken.”

Rirkrit Tiravanija - detail 1

Rirkrit Tiravanija – detail 1

Rirkrit Tiravanija stelde een uitgebreide lijst samen van de zinnen en tekstflarden die hij in de loop de jaren in zijn werken gebruikte en nodigde Antwerpse graffitikunstenaars uit om de wanden van de galerij te bezaaien met titels: FEAR EATS THE SOUL, FREE CHINA FROM TIBET, NE TRAVAILLEZ JAMAIS, TOFU KILLS PEOPLE… De uitgespaarde witte vlakken duiden de plaats aan waar panelen hingen die herinneringen opriepen aan de studentenopstand van mei ’68. Op originele exemplaren van de krant Le Monde uit juni 1968 (!) staat de fout vertaalde studentenslogan “the days of this society is numbered.” Met opzet fout vertaald, want “the mistake makes people react.” Alles heeft een doel, alles is verwijzing. Zelfs als Tiravanija een pig roast organiseert om een tentoonstelling te openen. Want ook die varken-aan-het-spitactie had een historische voorganger: in 1971 liet de Amerikaanse kunstenaar Gordon Matta-Clark al een varken roosteren onder Brooklyn Bridge in New York en deelde hij het vlees uit aan meer dan 500 voorbijgangers.

De expo van Rirkrit Tiravanija is nog tot 20 januari 2019 te zien bij Tommy Simoens, Waalse Kaai 31, in Antwerpen. Meer info vind je via deze link.

Rirkrit Tiravanija - detail 2

Rirkrit Tiravanija – detail 2

Rirkrit Tiravanija - detail 3

Rirkrit Tiravanija – detail 3

David De Pooter

David De Pooter

Art crunches: Fred Eerdekens, Marcel Broodthaers, conceptuele kunst
David De Pooter

Author: David De Pooter

Art crunches: Fred Eerdekens, Marcel Broodthaers, conceptuele kunst

Share This Post On

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op