De (hyper-)professionalisering van jonge kunstenaars, goede zaak of niet?

zombie_formalism2De markt voor hedendaagse kunstenaars is snel aan het (hyper-) professionaliseren. Het treft vooral de jongere kunstenaars, die door galerijen soms al vanuit de academie worden geplukt. En dat is niet noodzakelijk een goede zaak. Laten we even kijken naar drie symptomen van deze evolutie –op het eerste zicht enkel in de Verenigde Staten waar te nemen, maar als het in Amerika regent, …

  1. Data is in groeiende mate het voornaamste argument om kunst te kopen. Neem de opkomst van websites als ArtRank als bewijs. ArtRank geeft op basis van verkoopanalyses aan welke kunstenaars het waard zijn om onder de prijspunten van $10,000, $30,000 en $100,000 te kopen. Voor de goede verstaander: de kunstenaars die ze in deze prijzen aanraden zijn volgens hun berekeningen ‘ondergewaardeerd’ en dus de moeite waard om aan die prijs te kopen. De kunstenaars krijgen zelfs heuse beurstermen mee als ‘early blue chip’ of ‘undervalued blue chip’. Droefheid #1

  2. Kunstenaars worden in toenemende mate van hun vrijheid beroofd. Getuige de curator Daniel Palmer, die een ontdekking-bezoekje bracht aan een beloftevolle kunstenaar in New York, zonder enige bedoeling om hem voor een of andere tentoonstelling uit te nodigen. Wanneer hij in het atelier van de kunstenaar aankwam werd hij er ontvangen door de gallerist waaraan de kunstenaar verbonden is, en diens communicatie-adviseur. De kunstenaar gaf er een voorgekauwde verkooppresentatie van zijn werk, en werd door zijn vertegenwoordigers voor de rest het zwijgen opgelegd, wellicht om zijn kansen om op een onbestaande tentoonstelling niet te hypothekeren. Ik kan me moeilijk inbeelden dat de (door ons gekende) kunstenaars het ooit zal aanvaarden niet in alle vrijheid over zijn werk te kunnen spreken, maar blijkbaar overkomt het jongere, op snel succes beluste kunstenaars… Droefheid #2

  3. Het derde symptoom is wat speculatiever. De kunstwereld is nooit volledige ongevoelig geweest voor modeverschijnsels en hypes (uiteindelijk kunnen futurisme, Dada, abstract expressionisme ook onder de noemer vallen, achteraf gezien). Hoewel… de grote ‘revoluties’ tot en met de hedendaagse kunst werden steeds gedreven door kunstenaars zèlf, mensen met een visie, met lef, met een onweerstaanbare ‘dit of niets’ houding. Laatste jaren blijkt de ‘kunstmarkt’ meer en meer te vallen voor de hype van de dag, die dan nog vaak kunstmatig (hoe passend een woord) de wereld wordt ingelepeld door de ‘markt’, of tenminste diegenen die aan deze markt het meeste verdienen. Neem het ‘Zombie formalism’ als voorbeeld, een kunststijl die minimalistische interventies op het doek nastreeft, en in 2014 in het leven lijkt te zijn geroepen om hapklare aankoopbeslissingen op basis van jpegs op smartphones te maken. Sommige werken uit deze strekking haalden recent over de honderdduizenden Dollars. Maar de trend lijkt de laatste maanden echter al passé. Misschien is dit wel de trend: trends zelf raken sneller uitgemolken. Droefheid #3

zombie_formalism3Het eerste slachtoffer van deze trend is de jonge kunstenaar zelf, die onder toenemende druk wordt ‘aangestuurd’ om de (hun) meest succesvolle richting ten volle uit te buiten. Hij wordt meer en meer ‘ge-merchandised’, een te plaatsen product, voor zolang de trend duurt.

Dat, als ze zich hieraan laten vangen, hun werk enkel door speculanten zal worden gekocht, en dus per definitie gedoemd is als –tijdelijk- product te dienen, zou hen echter moeten aanmoedigen om hun eigen weg te blijven volgen, te blijven experimenteren, ons te blijven verrassen. De langere termijn te verkiezen.

(Voor alle duidelijkheid: Belgische kunstenaars laten zich naar ons weten nog niet vangen aan deze trend, moge het zo blijven)

Frederic De Meyer

Frederic De Meyer

Art crunches: Bernard Frize, Banksy, Zou, Chinese art, MadC, Dan Witz
Frederic De Meyer

Author: Frederic De Meyer

Share This Post On

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op