Heeft de geëngageerde kunstenaar wel enige impact?

ai_weiwei_beach

Ai Weiwei

Trouwe lezers weten intussen dat we niet vies zijn van kunstenaars die zich inzetten voor een ‘hoger doel’ , of tenminste een positieve impact trachten te hebben op de maatschappij. We denken niet dat alle kunstenaars dit persé moeten doen, maar de impact die ze hebben op de maatschappij, kan hen er makkelijker toe uitnodigen.

De vraag waar we niet aan uit zijn is welke vorm dat dit dan moet aannemen, en of elke uiting van die vorm ook relevant is.

In de laatste Art Review onderzocht kunstjournalist J.J. Charlesworth het fenomeen aan de hand van Ai Weiwei’s foto waarin hij het dood aangespoelde vluchtelingenkindje Aylan Kurdi nabootste, naar eigen zeggen om het bewustzijn over de menselijke drama’s van de vluchtelingen te verhogen.

Los van de polemiek die de foto heeft teweeg gebracht (dat was uiteindelijk de bedoeling), stelt Charlesworth vast dat ‘het bewustzijn verhogen’ op zich weinig uithaalt. De foto van Weiwei legt niets uit, duidt weinig, nodigt tot geen enkel specifiek handelen uit. Het bewustzijn over de problematiek is verhoogd, so what?

Hij heeft een punt, uiteraard. Zijn tweede punt is misschien nog sterker, en pijnlijker voor de kunstenaar, vooral in dit dossier: de impact die Weiwei met deze foto heeft, is per definitie beperkt. Als kunstenaar met wereldfaam staat het hem nu vrij te gaan en staan waar hij maar wil (ok, sinds hij uit China is mogen vertrekken). Zijn leven zelf heeft dus uiteindelijk nog weinig connectie met de realiteit en de problematiek die hij tracht aan te kaarten.

Dergelijke acties zijn bij nature overigens gebrekkig en vaak incoherent, zie de reactie van dezelfde Weiwei om een tentoonstelling in Denemarken te boycotten, of vooral zijn verwarde uitleg van zijn beslissing.

Wat zou Weiwei en gelijkgestemde kunstenaars dan wel beter doen om daadwerkelijk impact te hebben? Volgens Charlesworth:

“(…) that means making properly political arguments, arguments that devide us on the ground of politics, not bring us together in collective gestures of empty emotionalism”.

Kunstenaars die zich mengen in het politieke debat? Lijkt ons niet noodzakelijk een goed plan…

Maatschappelijk verantwoorde kunst, het blijft een moeilijk begrip…

Frederic De Meyer

Frederic De Meyer

Art crunches: Bernard Frize, Banksy, Zou, Chinese art, MadC, Dan Witz
Frederic De Meyer

Author: Frederic De Meyer

Share This Post On

2 Comments

  1. Met een foto zoals deze bewijst hij dat we een moeten nadenken over onszelf. Wat als ons dit overkwam? Dan was je misschien blij dat iemand deze actie ondernam? Dit moet gezien worden!

    Post a Reply
    • @Mangel Dat vergt empathie. Mensen met empathie zullen met de foto van Ayan reeds genoeg stof tot nadenken gehad hebben, mensen zonder enige empathie zullen de actie van Weiwei evenmin iets doen dan de oorspronkelijke foto. Dat is waarom de actie van Weiwei vrij futiel is. Ik waardeer het werk van Weiwei, maar hier heeft hij niet echt goed bij nagedacht vrees ik. Beter is, zoals het oorspronkelijke artikel aangeeft, een politieke daad te stellen om zijn punt te maken, iets wat Weiwei in het verleden wel met succes heeft gedaan.

      Post a Reply

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op