“Revelations”, een overzicht van de persoonlijke mythologie van Bart Ramakers

Heeft de moderne mens nog behoefte aan mythen? Hebben we het gehad met verbazing, met mysterie? Hebben we zulks überhaupt nog nodig? Per slot van rekening kan nu “geloof eindelijk tot de geschiedenis behoren, kan hoop zich eindelijk op beleggingen baseren en kan liefde eindelijk een kwestie van feromonen zijn“, aldus de sarcastische vaststelling van theoloog Jonas Slaats (voordat hij ons van het tegengestelde overtuigt… these-antithese). Het oppervlakkige cynisme waar de menselijke evolutie ons toe gebracht heeft, heeft diepe kloven geslagen in de diepere beleving van het individu. Dit mag tegenstrijdig klinken, is niet het individu juist centraal gaan staan in de moderne maatschappij? Een alleenstaand Heiligdom? De graal van de moderne mens, de ultieme verwezenlijking van een langvergeten God? Niet voor wie meent dat de mens onvolledig is zonder deze verzameling aan mythen en sagen die, hoewel verzonnen, vaak een onweerlegbare realiteit inhouden. Het ontbreken hieraan vormt bij de moderne mens een kloof, het maakt hem in zekere zin incompleet.

Het is een kloof die Bart Ramakers poogt te dichten met zijn werk. Via een amalgaam van gekende en minder gekende mythen, bespekt met hedendaagse verhalen en interpretaties, bouwt Bart langzamerhand zijn eigen mythologie, zijn eigengereide evangelie waarin “Djibriël en Maria hun bastaarddochter Jezus aan god van de onderwereld Pluto en zijn vrouw Proserpina voorstellen”, waarin “Jezus met Mephisto schaakt en ondanks alle steun van Charon, Guan Yin, Bacchus en Boeddha haar doornenkroon verliest”.

Zelfs bij wie kundig is in de talrijke mythen en religies die doorheen de laatste millennia in ons collectief onderbewustzijn zijn komen binnensijpelen, zal het beeldmateriaal dat Bart ons levert op zijn minst een aantal vragen oproepen. De volstrekt vrije associaties die Bart hanteert, op hun beurt grondstof voor verdere associaties en herinterpretaties, zijn nochtans geen geheim. Hij zal er graag en uitgebreid over hebben indien je er hem om vraagt. Maar ze zijn niet noodzakelijk om zijn werk, en de onderhuidse boodschap erin, intuïtief te begrijpen. “Goed en kwaad zijn niet elkaars tegenpolen zoals zwart en wit. Ze hebben elkaar voortdurend nodig en kunnen niet zonder elkaar bestaan, in heel wat tinten grijs”, aldus Bart. In een maatschappij die zich alsmaar dieper lijkt te nestelen in een uitzichtloze polarisatie biedt de boodschap van Bart een vitaal alternatief. Duivel en engel, goed en kwaad, these-antithese, het zijn slechts facetten van een zelfde fundamentele realiteit, zelfs al blijkt deze volstrekt subjectief.

Dat deze boodschap verschillende vormen kan aannemen, mag blijken uit het variëteit in Bart’s werk. Wie de verschillende fotoreeksen chronologisch gadeslaat, zal er weliswaar thema’s in ontdekken, of een doelgerichte evolutie in herkennen -zo komen er naarmate hij zijn epos verder schrijft meer elementen en symbolen in voor, de woordenschat, of beter: de beeldenschat wordt rijker naarmate hij verder zijn subject ontgint. Niettemin lijken het sterk afgebakende scènes binnen een vaststaand verhaal. De modellen, de omgeving, de sfeer zelf van de foto’s zitten gevat in een logisch geheel. Maar ook dit is slechts schijn, zo blijkt uit het net uitgegeven, fraai vormgegeven boek ‘Revelations’, waarin Bart terugblikt op de verschillende reeksen en, eerder dan een chronologie te bieden van zijn werk, deze losrukt van hun oorspronkelijke thema om de parallellen, de overkoepelende thema’s en de logische grondstroom tussen de reeksen te benadrukken.

De boodschap mag dan belangrijk zijn, de thema’s gewichtig, aan frivoliteit en zelfrelativering ontbreekt het nooit in Bart’s werk. Zo getuigt een model in het boek over het leven op de set: “Ramakers regisseert spelenderwijs, hij stuurt de modellen zonder dat ze er zich van bewust zijn, de stemming is uitgelatener dan de vaak dramatische foto’s doen uitschijnen” (Serge Simonart). Misschien getuigt de foto op de cover van het boek nog overtuigender van dit (ont)spanningsveld. De engel en de duivel heffen er het glas wijn, terwijl Bart zelf in het scenario is verzonken van het epos waar hij beide figuren voor bedenkt.

Op zijn gelaat verschijnt een geamuseerde, tevreden glimlach…

 


Het boek kan je nog bestellen via bart@bartramakers.com. Een exclusieve, gesigneerde en genummerde editie met een originele print is tevens beschikbaar, een ideaal geschenk voor fans van fotografie!

 

 

Frederic De Meyer

Frederic De Meyer

Art crunches: Bernard Frize, Banksy, Zou, Chinese art, MadC, Dan Witz
Frederic De Meyer

Author: Frederic De Meyer

Share This Post On

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op