“Form follows garbage”, een nieuw boek over het verrassende oeuvre van Jan Eric Visser

“Afval bestaat niet”, het is een leuze geworden die door heel wat instanties wordt gebruikt. Maar kan het, naast recyclage of cradle-to-cradle concepten, ook verheven worden tot kunst?

Dat is alleszins wat de Nederlandse kunstenaar Jan Eric Visser ons wil aantonen. Al stopt het niet bij het gebruik van afval om sculpturen te maken, Jan Eric heeft er doorheen de jaren een heuse filosofie rond gebouwd, een filosofie die hij ook in het dagdagelijkse leven actief praktiseert. Afval, in een zekere zin, vormt een eenheid met de man. Dat klink misschien raar, maar je hoeft er slechts het boek voor door te nemen dat door het Verbeke Foundation naar aanleiding van zijn recente tentoonstelling in de stichting werd uitgegeven, om je ervan te vergewissen.

“Overdaad geeft een gevoel van oneindigheid, een roes waarmee we tijdelijk onze sterfelijkheid proberen te overstijgen”

Het boek toont uiteraard het resultaat van het denk-en-doe werk van de kunstenaar, beeldhouwwerken met allerlei afval als basisgrondstof, die niet meteen een herkenbare referentie bieden naar gekende vormen, maar die duidelijk een heel uitgesproken eigen esthetiek inhouden. Een ontdekkingstocht op zich. Maar de ware kracht van het boek, en onrechtstreeks van het werk van Visser omdat ze er als een soort onderpand voor dienen, zijn de talrijke quotes van de kunstenaar, die doorheen het boek verschijnen. Steevast sterke visies over waar hij mee bezig is, dus ook over de dubieuze rol van afval in onze maatschappij. Wil hij ons een geweten schoppen? Daar lijkt het op, maar dat mag kunst best wel doen.

“Afval kan als onnatuurlijk worden ervaren en staat een meer betekenisvolle relatie met materie en leven in de weg”

Het aardse en het hemelse, wat verhindert ons om vanuit het ene het andere te bereiken? Misschien wel de bergen afval die we in ons kleine mensenleven zullen achterlaten als last voor de komende generaties. We denken als mens op het toppunt van de evolutietrap te zijn gekomen, maar is dat wel zo? Niet voor niets verwijst Visser in het boek naar de mythe van Icarus. Een hemel, welke dan ook, kunnen we niet bereiken zolang we onze afval als balast meedragen. Ik laat me meeslepen, mijn excuses. Wat ik bedoelde is dat er tussen zoiets aards als afval en de spirituele behandeling ervan een raakvlak bestaat, en daar is precies waar de kunst van Visser zich in situeert…

“Mijn vuilniszak is mijn muze”

De uitspraken in het boek kunnen soms parodiërend overkomen, al weet men bij Visser nooit precies in welke mate. Maar deze quote betekent allerminst dat zijn eigen vuilniszak systematisch als grondstof dient voor zijn werk. Zo ging hij in 2010-2011 aan de slag om een monumentaal werk te maken voor het Rotterdamse bedrijf Roteb. Een mooie combinatie, gezien het bedrijf zelf met duurzame materialen bezig is, en de basis van het werk uit afval van het bedrijf zelf werd gehaald. Roteb stelde zelfs een aantal werknemers ter beschikking om mee te werken aan het kunstwerk. (Klik hier om de volledige reportage over de making of van het kunstwerk te bekijken).

“Form follows garbage…

visserx673

 

 

visser_veritas-cover

Het boek Veritas over het werk van Jan Eric Visser werd uitgegeven door het Verbeke Foundation,
ISBN 9789082520873

Author: Frederic De Meyer

Share This Post On

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op