De sacrale kwetsbaarheid van de mens… over het nieuwste werk van Sofie Muller

Het blijft een merkwaardig beeld, het ‘Christus-Johannesgroep’ van Meester Heinrich von Konstanz uit 1300. Christus en zijn lievelingsapostel in een innige houding zij aan zij. Johannes, met zijn hoofd op de borst van Jezus, laat zijn hand in dat van Jezus rusten. Het beeld had ook een functie: het diende aan te tonen dat gelovigen een rechtstreekse band konden hebben met God, in een tijd waar de clerus nog almachtig was.

Het straalt zoveel positieve emotie uit: tederheid, vertrouwen, overgave.

constanz

 

Tegelijk heeft de houding van Johannes iets onnatuurlijks. De voorovergebogen schouder en de vreemde hoek van arm om zijn hand in die van Jezus te leggen, het oogt pijnlijk. Het is zeker niet lang vol te houden. In de talrijke versies van het beeld lijkt het soms of Johannes iets voor Jezus zit en het hoofd wat minder diep tot diens borst laat zakken, waardoor de houding minder pijnlijk is, al bestaan er evenveel versies met dezelfde pijnlijke houding.

Het was vast niet de bedoeling van de maker van het beeld, maar de onnatuurlijkheid van de houding kan aan het denken zetten. Is het oncomfortabel om zich onvoorwaardelijk aan iemand over te geven? Onnatuurlijk misschien? Leidt het vertrouwen dat men aan een ander schenkt niet onontkomelijk tot een pijnlijke, onhoudbare toestand?

Voor de hedendaagse kijker schuilt er alleszins een dualiteit in het beeld.

Niet verbazend dat kunstenares Sofie Muller geïntrigeerd raakte door het beeld, en het als uitgangspunt nam voor haar recente werk. Haar werk is allerminst gespaand van dualiteit. Al werkt dit effect bij Sofie misschien omgekeerd: vallen je eerst de oneffenheden op, de mankementen, alvorens er de naakte emotie in terug te vinden.

Hoewel ze ruw en gehavend ogen straalt uit de beelden van Sofie Muller een enorme genegenheid. Je ziet het aan de manier waarop ze naar haar werken kijkt, hoe ze haar beelden aanraakt wanneer ze over hen spreekt, hoe ze afscheid van hen neemt wanneer ze weggevoerd worden voor een tentoonstelling. Het zijn lang geen afstandelijke beelden die los staan van haar persoon, het zijn beelden van vlees en bloed. Haar vlees en bloed.

muller_constanz-copy

Sofie Muller, AL/XXXXVI/17, 2017, courtesy Geukens & De Vil gallery

Zo ook met haar versie van de Christus-Johannesgroep. Twee hoofden, pijnlijk maar innig, onlosmakelijk op elkaar gespeld. Het albast onthult wonden, onder meer op de plek waar beide hoofden elkaar raken. Kerft de relatie tot anderen onvermijdelijk wonden in de ziel? Of openbaart dit contact juist de wonden die er reeds in huisden? Het beeld straalt nochtans zachtheid uit. Berusting misschien. Door het materiaal dat ze gebruikt komen onvolmaaktheden op natuurlijke wijze tevoorschijn. De kunstenares kan deze niet wegwerken, noch verbergen. Ze kan de wonden ontbloten, maar niet helen. Ze staat daarom niet machteloos: het erbarmen voor het leed van haar beelden dient hen tot balsem, verzachting van het diepere, misschien universele lijden.

Sacrale kunst, op een heel eigen manier…

 


Het werk ‘AL/XXXXVI/17’ maakt deel uit van de groepstentoonstelling Ecce Homo dat op 17 november van start gaat op verschillende locaties in Antwerpen, een initiatief van galerie Geukens & De Vil. Klik hier voor alle info.

 

Frederic De Meyer

Frederic De Meyer

Art crunches: Bernard Frize, Banksy, Zou, Chinese art, MadC, Dan Witz
Frederic De Meyer

Author: Frederic De Meyer

Share This Post On

1 Comment

  1. Bepaalde werken van Sofie Muller hebben een relatie met het werk van Berlinde De Bruyckere : ‘de kwetsbaarheid van de mens’ Zie het werk en het boek Stefan Hertmans en Hans Theys ‘Schmerzensmann V ‘

    Post a Reply

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op