A Chinese Journey: The Sigg Collection sluit bijna de deuren

De collectie van de Zwitserse verzamelaar Uli Sigg (Luzern, 1946) telt niet minder dan 2400 werken van 400 verschillende Chinese kunstenaars en is daarmee de grootste collectie Moderne Chinese kunst ter wereld. Nog tot 8 juli kan je vijftig topstukken uit deze collectie – die voor het eerst in Nederland te zien is- bewonderen in het Noordbrabants Museum in ’s Hertogenbosch.

2010, Olieverf op doek,140 x 120 cm. Met dank aan de kunstenaar en de Sigg Collectie

Bij de inkom van de tentoonstelling staart een man met bloeddoorlopen ogen en pandaoren de toeschouwers streng aan.  Ondanks het ludieke karakter van het werk van Zhao Bandi straalt deze man autoriteit uit: we kijken dan ook in de ogen van Dr. Uli Sigg: zakenman, diplomaat, verzamelaar van hedendaagse Chinese kunst en stuwende kracht achter deze knappe tentoonstelling.

Een beetje Chinese kunstgeschiedenis

Tijdens de periode 1949-1976 zorgde de Grote Roerganger Mao ervoor dat kunst in dienst van de staat stond. Galerieën, beurzen en veilingen waren verwerpelijke uitvloeisels van het decadente Westen. Kunstenaars stonden als door de overheid betaalde ambtenaars in dienst van het hogere (lees; Maoïstische) ideaal.  Na 1980 zette de culturele dooi zich langzaam in, maar kunst bleef nog een randfenomeen dat zich vooral afspeelde ten huize van de kunstenaars zelf of in buitenlandse ambassades. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de eerste kopers van Chinese kunst meestal buitenlandse diplomaten, journalisten en zakenmensen waren. Voor de Chinezen was de kennismaking met het kapitalisme ook een verrassing. Hoeveel moest er voor een kunstwerk betaald worden? Meestal werd in snel overleg met de naaste familie een (meestal veel te lage) prijs afgesproken. In die periode trokken ook de eerste Chinese kunstenaars naar het buitenland en verwierven zo bekendheid in de westerse wereld. Kunstenaars als Ai Weiwei, Zhao Bandi en Cai Guo-Qiang zijn even bekend als Jeff Koons en Joseph Beuys.  Beijing is ondertussen uitgegroeid tot het epicentrum van de continentale Chinese kunst met een kunstmarkt die alleen nog maar door de V.S overtroffen wordt.

Lederen tanks en hondenkluiven

2011, Leer sculptuur, tekeningen, foto’s en mallen, 890 x 450-500 x 100-150 cm. Met dank aan de kunstenaar en de Sigg Collectie

A Chinese Journey neemt bezoekers mee op ontdekkingsreis door China. Aan de hand van sculpturen, foto’s, schilderijen en video-installaties worden drie grote thema’s aangehaald; spiritualiteit, traditie en de hedendaagse politieke situatie.  De meterslange lederen tank van He Xiangyu roept onmiddellijk beelden op van de studentenopstand op het Plein van de Hemelse Vrede. Door echter leder te gebruiken als materiaal voor deze tank, minimaliseert de kunstenaar de vernietigingskracht. Leder is luxe. Wat een schril contrast met het werk Don’t Touch van Liu Wei. Hij presenteert het Potalapaleis, de oorspronkelijke verblijfplaats van de Dalai Lama in Tibet, als een maquette van aan elkaar genaaide stukken ossenhuid (hondenkluiven). Het metersgrote beeld van het Potalapaleis zweeft boven de hoofden van de bezoekers. Met een vette knipoog naar de geschiedenis stelt de kunstenaar zich de vraag hoe men moet omgaan met het verleden. Hoe bewaart men de grandeur van de geschiedenis? Hoe gaat men om met een gebied dat China als een autonome regio beschouwd? De titel van het werk Don’t Touch zegt wellicht voldoende.

A Chinese Journey: The Sigg Collection. Foto Joep Jacobs

Op een tentoonstelling van Chinese kunst mag natuurlijk Ai Weiwei niet ontbreken. Death of Marat is echter geen werk van Weiwei zelf maar een beeld van de dissidente kunstenaar door He Xiangyu. Het werk, in de stijl van Duane Hanson en Ron Mueck, heeft een plaats gegeven in een hoek van het museum. Het beeld van Ai Weiwei ligt op zijn buik, verkrampt, het gezicht verborgen. He Xiangyu beweert dat hij idee kreeg in Berlijn. Toenmalig president Wen Jiabao bracht in 2011 een bezoek aan Duitsland terwijl Ai Weiwei opgesloten zat in Beijing vanwege (zogenaamde) belastingontduiking. De vrees dat Weiwei de gevangenis niet zou verlaten bleek achteraf ongegrond. Het beeld wordt elke avond met een doek afgedekt. De eerste dagen van de tentoonstelling kregen de hulpdiensten van Den Bosch immers meerdere oproepen van verontruste voorbijgangers die een man hadden zien liggen in de hoek van het museum.

A Chinese Journey pretendeert geen volledige tentoonstelling te zijn. De onderverdeling in drie verschillende thema’s zoals hierboven aangehaald is een dappere poging om het voor de bezoeker gemakkelijker te maken, maar het hoeft niet en werkt bij momenten zelfs verwarrend. Opnieuw het bewijs dat sterke kunst zich niet in een vakje laat opsluiten. Het museum biedt een mooie staalkaart van wat er zich de drie laatste decennia in China heeft afgespeeld en daar zijn ze prima in geslaagd. Wie een uitgebreider beeld wil krijgen van de Chinese hedendaagse kunst kan nog tot 23 september terecht in het Guggenheim Bilbao voor de tentoonstelling Art and China after 1989: theater of the world. Of wacht gewoon nog even tot 2019: dan opent in Hong Kong het Museum M+ waar 1.500 werken uit de Sigg collectie ondergebracht worden. Het museum kocht 47 werken uit de collectie van Uli Sigg en de Zwitserse mecenas schonk er tevens 1453.

‘Op bijna elk vraagstuk hebben de Chinezen een ander antwoord gevonden: zo eten wij ons eten met een vork en zij met stokjes.’  Sigg heeft voldoende tijd in het China doorgebracht om te weten waarover hij praat. A Chinese Journey biedt inderdaad een verfrissende kijk op wat er zich de laatste decennia in China heeft afgespeeld op cultureel gebied. Dus haast je naar Den Bosch om kennis te maken met de hoogtepunten. De volgende keer zal je er voor naar Hong Kong moeten vliegen.

In 2016 draaide de documentaire The Chinese Lives of Uli Sigg in de bioscoop.

Author: Yves Joris

Share This Post On

Trackbacks/Pingbacks

  1. A Chinese Journey: The Sigg Collection sluit bijna de deuren – Lettergoesting in avondland - […] De rest van de recensie lees je op The Art Couch. […]

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op