Een heel speciale kunstenares om op te volgen… ontdek het werk van Jenka Barakina bij galerij Down to Art vanaf 21 mei!

Het leven biedt zich soms met vreemde bochten aan. Jenka Barakina werd geboren in de hoofdstad van Siberië (quizvraag), schreef zich zonder het medeweten van haar ouders op 12-jarige leeftijd in op de kunstacademie van de stad. Op 18-jarige leeftijd meldt ze zich als kandidaat in het uiterst selectieve staatsacademie voor schone kunsten in Sint-Petersburg, waar slechts een op de twaalf kandidaten doorgang vindt. Ze reist door naar de academie van Vladivostok (neen, dat is niet het antwoord op de quizvraag) en Moscow, voordat ze verneemt aangenomen te zijn in de academie van Sint Petersburg, waar ze vijf jaar verblijft.

Intussen is de Russische maatschappij grondig aan het veranderen. Tijd om andere plekken op te zoeken. Via een professor komt ze in contact met een galerij in Nederland, die haar in 1998 uitnodigt een jaar in Amsterdam te verblijven. In 1999 komt ze uiteindelijk in Gent terecht, waar ze nog steeds verblijft.

Tot dusver de anekdotiek. Vraag is: wat doet zo’n parcours met het werk van een begaafde kunstenares? Vind je er sporen van politieke analyse, van rebellie, van ontheming of nostalgie?

Niet dat ik hier een psychoanalytische studie wil uitvoeren (wel, dat zou ik wel willen, maar heb er niet de nodige bagage voor), maar te oordelen naar haar werk van 2011 tot 2016, die mooi te volgen is op haar website, valt er toch een merkwaardige evolutie te bespeuren.

Waar de werken in de periode 2011-2012 nog vaak aanvoelen als de uitbeelding van een idyllische wereld, zelfs al vind je hier en daar een meer ingekeerde houding van een model, in ‘Place in this world’ zelfs een persoon die lijkt uit de maatschappij (of haar rol erin) te willen vluchten, de taferelen ogen nog steeds relatief braaf. Voorzichtig in hun stelling. In 2013 lijkt het ontvluchten van de omgeving als thema al iets nadrukkelijker aanwezig, de personages worden vaker in een urbane omgeving afgebeeld, maar staan er ook steeds buiten, alsof ze hun omgeving niet willen of kunnen toebehoren. Een thema dat terugkomt.

In haar werken uit 2014 lijkt ze dat thema verder uit te werken, al worden haar personages franker temidden van een drukker wordende omgeving. Ze worden omringd door een menigte, niet enkel van mensen, maar ook van bomen of vogels. De persoon staat er, zelfbewust, zeker van het feit dat ze er staat. Vaak kijkt ze de toeschouwer recht in de ogen. Uitdagend soms.

In 2015 sluipt meer symboliek in haar werk. De personages verbergen zich op verschillende manieren, soms worden ze transparant, als waren ze slechts een luttel element van de wereld die hen omringt, waar ze steeds minder grip op hebben. In ‘Steps’ gaat het zelfs zover dat de weerspiegeling van een persoon meer plaats inneemt op het canvas dan het personage zelf.

barakine2015_steps

(© Jenka Barakina, ‘Steps’, 2015)

Dit lijkt te culmineren in haar werk uit 2016, waar de relatie tussen mensen in soms banale omstandigheden mythische proporties lijkt aan te nemen. Het werk wordt ook mysterieuzer, in de reeks ‘The illusion of choice’ kijkt de protagoniste met een mix van verbazing en wanhoop naar een (groeiend) aantal transparante, primaire vormen, als zou het zelfs de meest elementaire bestanddelen van het leven zèlf in vraag stellen.

barakina_2106_illusion-of-choice

(© Jenka Barakina, ‘The illusion of choice II’, 2016)

Ik mijd vergelijkingen tussen kunstenaars, maar hier kan ik me even niet inhouden. Het werk van Barakina, op dit punt gekomen, doet me sterk denken aan de periode waar Hervé Martijn nog subtiele wonden aanbracht aan zijn personages. Waar bij Hervé deze wonden echter fysiek waren, lijken ze bij Jenka eerder sociaal van aard. Het is de omgeving die als bevreemdend aanvoelt, de kwetsuren liggen ergens diep vanbinnen. De wonden lijken me dezelfde, zelfs al krijgen ze andere vormen.

Ze gaat door op dit élan, zo blijkt uit het recente werk dat ze vanaf zondag bij galerij Down to Art in Gent toont. Haar vraag wordt scherper, haar mentale wonden net iets zichtbaarder. Haar modellen zoeken niet zomaar naar een externe waarheid, naar hun rol in de maatschappij, ze zijn op zoek naar hun persoonlijkheid, naar hun identiteit, wat steeds moeilijker wordt in een wereld die onverstaanbaar lijkt geworden, of tenminste oppervlakkiger.

Een boeiende evolutie, en zeker een kunstenares om te volgen.

(alle werken © Jenka Barakina, 2017)

barakina_2017_sky-messenger

barakina_2017_reader

barakina_2017_quest-for-kindness

barakina_2017_i-will-see-it-when-i-believe-it

Intussen kan je haar recente werk vanaf zondag 21 mei bekijken bij galerij Down to Art in Gent. Klik hier voor meer info!

Author: Frederic De Meyer

Share This Post On

3 Comments

  1. goede middag, ben door googlen naar Jenka Barakina op uw artikel over haar gebotst, en vernam op die manier van uw tijdschrift. Zelf bezit ik een van de afgebeelde werken ( Quest for Kindness ). Om die reden had ik graag het nr gekocht waarin u Jenka beschrijft, kan dit nog ? Dank voor uw antwoord Piet

    Post a Reply
    • Dag Piet, dat artikel werd geschreven zonder haar zelf te hebben ontmoet. In het magazine nemen we enkel artikels die we hebben geschreven op basis van persoonlijke ontmoetingen, of in het geval van Sam Dillemans op basis van zijn boek. Een publicatie met het werk van Jenka in vermeld bestaat dus nog niet bij TheArtCouch, maar staat zeker in de planning!

      Post a Reply
  2. Geweldige expositie op Ameland in de kunstmaan.
    Stil alles bekeken. Indringend.

    Wim Spoelstra
    BEETSTERZWAAG Friesland

    Post a Reply

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op