Een wereld van emoties… ronddwalen in het werk van Tatjana Gerhard

Wat mij betreft was ze een van de revelaties op de recent afgelopen biënnale van de schilderkunst. Een hele muur lang kon ik in het museum Dhondt-Dhaenens in haar werk verdwalen. Nu verschijnt bij Posture editions een boek over het recente werk van de Zwitserse Tatjana Gerhard.

Het boek is op zijn minst merkwaardig. De werken worden er niet in hun geheel getoond, maar enkel fragmenten ervan op ware grootte. In sommige pagina’s is alle kleur weggenomen en vervangen door een monochroom groen of roze, om de kijker uit te nodigen zijn geest enkel en alleen op de vorm toe te spitsen. Gezien de grootte van de schilderijen biedt dit een mogelijkheid om zich in de fascinerende details ervan te verdiepen.

De volledige werken krijg je pas op de laatste pagina’s te zien. In het klein, alsof het uiteindelijke resultaat van minder belang is dan de details. En dat is misschien net het punt in het werk van Tatjana.

 

Zelfs de onachtzame bezoeker zal enige tijd stilstaan bij haar doeken. Hij zal van dichtbij kleurvlakken en vormen zien, op het eerste gezicht zonder betekenis, zonder richting. Van iets verder zal hij figuren ontwaren die verwrongen zijn in onnatuurlijke, pijnlijke houdingen. Hij kan het lelijk vinden, maar zoals Tanguy Eeckhout terecht aangeeft in het boek, is het juist “door lelijkheid te tonen dat we iets kunnen zeggen over de menselijke conditie”. Schoonheid is saai.

Smaken verschillen. Persoonlijk zou ik het werk van Tatjana allesbehalve lelijk noemen. Maar dat is het punt niet, zo zal de meer aandachtige kijker opmerken. Deze zal al snel worden opgeslorpt in de rijke beeldentaal van de kunstenares, de diepgang die ze bekomt door onnoemelijk veel kleuren naast elkaar te laten rusten op elke vierkante centimeter van het doek. De aandachtige kijker zal geïntrigeerd raken door de verschillende technieken die door elkaar worden gebruikt, de contrasterende effecten, ludiek en tragisch, die de werken op de kijker sorteren. Het totale ontbreken van aanwijzingen in de werken, zelfs van titels. Hij dringt een mysterieuze wereld binnen en zal er eindeloos in dwalen.

 

Maar de werkelijke dimensie vatte ik pas na mijn gesprek met de kunstenaar. Naar eigen zeggen vormen Tatjana’s werken uitbarsting van rauwe gevoelens, die ze van laag tot laag aan het doek toevertrouwt. Gevoelens van woede en frustratie om onrecht en onmacht, maar ook van alledaagse vreugdes en geneugten.

Tatjana werkt lang aan haar werken, twijfelt lang aan het feit of ze al dan niet af zijn. Gezien ze vanuit haar gevoelens vertrekken, betekent dit dan ook dat alle emoties van een lange tijd samengebald worden in een beperkte oppervlak. Vandaar de contradicties. Het verwarrend effect. Het doek is een slagveld aan gevoelens.

In zekere zin vormen ze dus ook zelfportretten. Een soort dagboek. Niet van gebeurtenissen, maar van flarden gevoelens die spontaan opkomen, om even spontaan te verdwijnen. Hoewel het om haar persoonlijke gevoelens en kwellingen gaat, krijgen ze snel iets universeels. Ze zijn voor eenieder vatbaar, herkenbaar. De essentie van de mens, ‘la condition humaine’ lijkt erin samengevat.

Dat verklaart misschien waarom sommige toeschouwers een benauwd gevoel zullen overhouden aan de schilderijen. Voor anderen biedt het dan weer een opening naar een weelde aan emoties. The choice is yours… Mijn keuze is alleszins gemaakt.

 

Posture Editions N°22 : Tatjana Gerhard / Nemir from museum Dhondt-Dhaenens on Vimeo

 

Het boek ‘Nemir’ over het werk van Tatjana Gerhard, met een tekst van Tanguy Eeckhout, is te koop bij de betere boekenwinkel (zie de lijst hier)

Author: Frederic De Meyer

Share This Post On

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op