In het atelier van Toon Boeckmans

Een kamer op de hoogste verdieping van een statig maar wat vervallen pand in hartje Gent, een idyllischere plek had Toon Boeckmans zich niet kunnen dromen voor zijn atelier. En nog voor we zijn werkplaats betreden, waarschuwt de kunstenaar me: “Ik heb niet opgeruimd. Sorry daarvoor, maar ik wilde m’n atelier tonen zoals het echt is.” En met ‘echt’ bedoelt hij een rommelige chaos. Overal liggen half afgewerkte kunstwerken, schetsen, voorwerpen en materialen die misschien ooit tot kunstobject bewerkt worden, tekengerei, spuitbussen en afplaklint. Maar Toon Boeckmans ziet orde in de chaos, en kiest er heel bewust voor om aan verschillende objecten tegelijk te werken: “Dat bevordert de samenhang tussen mijn werken. Ik creëer liever reeksen die inhoudelijk op elkaar inspelen zonder repetitief te zijn. Ik wil niet in de val trappen om wat goed werkt te blijven herhalen. Ik hou mijn speelveld graag zo breed mogelijk.”

Creëren doet Toon Boeckmans eerst op papier. Gevonden voorwerpen, foto’s, situaties uit het dagelijkse leven doen ideeën rijpen en die zet de kunstenaar om in schetsen. Op het schetsblad dat de kunstenaar me voorlegt, heeft hij een twintigtal ideeën uitgewerkt. En jawel, bijna alle ideeën vind ik terug in de objecten in zijn atelier, in verschillende fases van afwerking. Al blijkt die planmatige aanpak toch ook uit noodzaak gegroeid te zijn: “In mijn studentenjaren moest ik wel hyperefficiënt te werk gaan. Ik had maar een beperkte werkruimte en een beperkt budget, ik moest dus alles vooraf perfect uitwerken om zo weinig mogelijk materialen verloren te laten gaan. Gelukkig is er nu meer ruimte voor experiment.”

Toon Boeckmans – Untitled © Alexandra Bertels

Het oeuvre van Toon Boeckmans laat zich moeilijk onder één noemer vatten. Al valt de ongecompliceerdheid van zijn werk meteen op. Hij transformeert objecten door minimale ingrepen door te voeren en ze zo uit hun context te halen, om hen nieuwe betekenissen en connotaties te geven. Untitled toont een donkerblauw canvas met witte speldenkoppen, gespannen op een frame. De houten spieën maken duidelijk dat dit de achterzijde van een doek is. Dit zou een sterrenhemel kunnen zijn, maar tegelijk beseffen we dat de kunstenaar een spel met ons speelt. We hebben het raden naar de afbeelding op de voorzijde. Zoals we – als we op een heldere avond naar de sterren kijken – het raden hebben naar wat er zich achter die fonkelende hemellichamen bevindt. Een ode aan het ondoorgrondelijke.

Toon Boeckmans – Arrangement III (Communication) en Arrangement II (The Big Bang)
© Alexandra Bertels

Ook Arrangement III (Communication) en Arrangement II (The Big Bang) zijn een poging om het onvatbare vatbaar te maken. Met lege tekstballonnen duidt Toon Boeckmans op het onvermogen van werkelijke communicatie, met cartooneske knallen evoceert hij de oerknal, nog zo’n gegeven dat het menselijke verstand ver te boven gaat. Voor Quiet Talks & Summer Walks plaatste Toon Boeckmans twintig paarden uit schaakspelen op een geïmproviseerde draaimolen. Waar het schaakspel normaal gesproken strikt gereguleerd is, laat Toons installatie nieuwe benaderingen toe en nodigt hij toeschouwers uit om hun eigen verhaal te ontwikkelen.

Toon Boeckmans – Quiet Talks & Summer Walks © Alexandra Bertels

Untitled 2018 is dan weer briljant in zijn eenvoud. Het gekende rood-witte lint bakent heel expliciet een canvas af. Het doek is leeg, het schildersvlak is ontoegankelijk geworden. Van een radicaal onvermogen gesproken.

Toon Boeckmans – Untitled 2018 © Alexandra Bertels

Tot slot moeten we het ook nog even over de toekomst hebben. In alle vrijheid kunst kunnen blijven maken, en een eigen plek veroveren in de kunstwereld, blijkt ook voor deze jonge kunstenaar de grootste uitdaging. Toon Boeckmans geeft in alle eerlijkheid aan dat de overstap van de kunstopleiding naar het ‘volwassen’ kunstenaarschap best zwaar valt. Plots vallen het klankbord en de inspirerende omgeving van docenten en medestudenten weg, en staat de zoekende kunstenaar er alleen voor. Op korte termijn heeft Boeckmans daar iets op gevonden. Samen met een tiental ex-studenten van de kunstopleiding in Sint-Lucas neemt hij een rijwoning in Gent onder handen. De huisraad wordt er aan de kant geschoven, en het hele gebouw wordt volgestouwd met werk van de deelnemende kunstenaars. Een originele manier om werk te tonen aan de buitenwereld, dat zeker, maar bovenal een manier om opnieuw samen te werken, ideeën uit te wisselen en feedback te geven. Een kunstenaarskolonie in de Gentse binnenstad.


In dit blogbericht ga ik dieper in op enkele andere werken van Toon Boeckmans, zoals zijn ‘Fort van Zachte Boter’.

Tot 20 juli is het werk van Toon Boeckmans te zien bij Dauwens & Beernaert Gallery als onderdeel van de tentoonstelling Negative/Positive Part II. Meer informatie vind je hier.

David De Pooter

Art crunches: Fred Eerdekens, Marcel Broodthaers, conceptuele kunst
David De Pooter

Author: David De Pooter

Art crunches: Fred Eerdekens, Marcel Broodthaers, conceptuele kunst

Share This Post On

1 Comment

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op