Johan Van Mullem, een gelukkige kunstenaar

We zitten op het zonnige terras van een Vilvoords restaurant en het is voor mij een merkwaardig moment : ik hoor voor het eerst een befaamd kunstenaar spontaan en eerlijk toegeven dat hij een gelukkig man is.

Johan Van Mullem is gelukkig omdat hij zijn leven kan wijden aan tekenen en schilderen, want dat is altijd zijn doel geweest, dit was het leven dat hij steeds voor ogen had.

Een leven dat helaas, door allerlei omstandigheden, pas kon beginnen toen hij vijftig werd.

Zijn eerste tekening maakte hij toen hij pas vijf jaar oud was. Het was een portret en dat is sindsdien- de belangrijkste inspiratiebron van zijn kunst gebleven. Het zijn steeds portretten van oudere mensen, gewoon omdat hij die mooi vindt. Hij houdt van doorleefde gezichten, handen met rimpels en vlekken, waarop een het leven sporen heeft achtergelaten, en die oneindig veel verhalen te vertellen hebben.

Lessen in tekenen of schilderen heeft Van Mullem nooit gevolgd, hij is een autodidact. Tot zijn vijftigste heeft hij onophoudelijk gewerkt om in zijn vrije uren te kunnen tekenen en schilderen. Hij moest immers zekerheid hebben om een gezin te kunnen onderhouden, maar hij heeft zich nooit thuis gevoeld in zijn verschillende functies.  

Het waren moeilijke jaren voor de kunstenaar, jaren van frustaties en pijnlijk gemis. Na zijn studies architectuur heeft hij een dolend leven geleid. Een huis zal hij nooit gebouwd hebben, hij is alleen architect op papier. Duizend en één beroepen heeft hij uitgeoefend: decorbouwer in de Muntschouwburg in Brussel, leraar, verkoper in de immobiliënsector, om te eindigen als directeur van Stedenbouw en Patrimonium van de gemeente Elsene. Maar tien jaar geleden bood een Engelse kunstgalerie hem de mogelijkheid om in alle vrijheid te functioneren. Hij neemt dan ook het risico om een punt te zetten achter zijn ambtenarencarrière en volop te gaan tekenen en schilderen.

Zo kon hij eindelijk zin geven aan zijn leven, door uren- en dagenlang te tekenen en te schilderen. Hij geeft toe dat hij hard werkt, voortdurend. Een tekening is voor hem de navelstreng die hem met de wereld, met het leven verbindt. Het is een onophoudelijke lijn die steeds weer naar nieuwe creaties leidt. Zijn kleine portretten zijn met ballpoint getekend op stukjes wit karton: een nagenoeg levende mozaïek van gelukkige, droevige, ernstige en verwarde mensen.

Zijn grotere werken schildert hij met krachtige gebaren en kleuren, de kijker dwingend hem te volgen in zijn wereld. Ze maken ons niet bang, die vreemde gezichten, hoewel ze ons vormen en lijnen tonen waarmee we niet meteen vertrouwd zijn. Ze zijn niet lieflijk, maar ook niet agressief. Het zijn personen die enkel in de verbeelding van de kunstenaar leven.

Zijn werken hebben zijn al enkele keren de wereld rondgegaan: zo stelde hij reeds tentoon in NewYork, Dallas, Sao Paulo, Istanbul, Monaco, Frankrijk en Zwitserland. In 2014 kocht het Museum van Elsene een van zijn werken aan voor zijn blijvende collectie en kreeg hij in dit museum een belangrijke solotentoonstelling.

Voor zijn meest recente tentoonstelling in de Unit London galerie maakte hij een enorme tekening van 11 op 2,70 meter. Een proportie die natuurlijk de aandacht van het publiek trok. Voor de kunstenaar zelf betekende dit werk vooral zes maanden meditatie, in een poging om zichzelf te overtreffen. Het was voor hem een unieke gelegenheid om in dialoog te treden met zichzelf, om zichzelf beter te leren kennen. Schilderen is een spontane actie voor Van Mullem, maar, zo zegt hij, is bij het tekenen elke lijn belangrijk, moet er bij elk detail nagedacht worden, moet er worden gewikt en gewogen.

foto: Stradamedia

Zijn werken op deze laatste tentoonstelling zijn niet echt portretten, maar ancestrale referenties, bijna abstracte Christusfiguren, sacraal en symbolisch. Hij gebruikt hiervoor een speciale techniek met fijne ‘craquelûres’, of barstjes, die de notie van het voorbijgaan van de tijd symboliseren. Elk werk heeft ook een naam gekregen, in samenspraak met de curator van de tentoonstelling, die meende hiermee een identiteit te bieden aan de anonieme, misschien wel universele gezichten.

foto’s: Vincent Everart, Michale De Plaen, Stradamedia

Heeft hij plannen voor de toekomst? Tentoonstellingen met de focus op België en de Verenigde Staten, maar vooral steeds evolueren, steeds meer genieten van zijn leven als kunstenaar, van zijn eigen beslissingen, van zijn werk dat hij nodig heeft om te kunnen ademen, en om eindelijk zichzelf te kunnen zijn.

Author: Monika Macken

Share This Post On

2 Comments

  1. Monika,
    Wat een prachtig artikel,zo mooi omschreven, een tekening is de navelstreng……..
    Het is idd. een boeiende kunstenaar die van zijn droom werkelijkheid heeft gemaakt .

    Post a Reply
    • Dank je wel, Françoise… Johan Van Mullem is inderdaad een biezondere kunstenaar, zoals je er niet zo vaak ontmoet…

      Post a Reply

Laat een reactie achter op Monika Macken Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op