Kunst als spel. De interventies van Stanislas Lahaut.

Ik bezoek beeldend kunstenaar Stanislas Lahaut (°1979) in zijn karaktervolle woning in Merelbeke en breng er uiteindelijk de namiddag door. Gebogen over een rijkelijk gevuld bord granola met grote blauwe bessen en banaan vertelt hij veel meer dan hij eet. Het zal uiteindelijk een maaltijd van uren worden want gedachten en woorden halen het gemakkelijk van de granola. Zijn denken is flitsend en weelderig, moeilijk te temmen, maar steeds spontaan en innovatief. Sinds zijn eerste tekenopdrachten als scholier bij de Jezuïeten (hij verluchte er de jaarboeken) is er veel veranderd. Hij studeerde ondertussen af als meester in de beeldende kunsten en vervolmaakte zich als bronsgieter. 

Stanislas Lahaut – Untitled (WOLKE SIEBEN), 2012 (Sint-Jan) 600 x 600 cm

Toen ik in 2012 Sint-Jan bezocht in de Gentse Sint-Baafskathedraal viel zijn werk me al op. Hij vertelt er zelf over alsof het gisteren was. Om 11h00 hees hij de vlag Wolke Sieben tijdens het luiden van de klokken, vlak na de openingspeech van Jan Hoet Sr. De groepsexpo Sint-Jan was officieel voor geopend verklaard. Er zouden uiteindelijk 140.000 bezoekers op afkomen. Met het werk Dissappear luisterde hij in dezelfde kathedraal subtiel het praalgraf van de 14e bisschop van Gent J. B. De Smet op. Zoals vaak het geval is bij zijn werk, getuigt ook deze interventie van drie zaken. De uitgekristalliseerde ideeën van Lahaut zijn spontaan en spitsvondig, hij laat ze een krachtige dialoog aangaan met de fysieke context waarin ze zich bevinden en tongue in cheek humor is nooit veraf. 

Stanislas Lahaut – Untitled (Dissapear), 2012 (Sint-Jan)
blown glass – 60 x 15 x 5,5 cm

Neem nu zijn Self-portrait as an artist uit hetzelfde jaar. “Zo voel ik me als kunstenaar. Ik kan het niet beter zeggen dan met dit beeld” zegt hij glimlachend. De formule om naadloos te blenden in het kunstwereldje heeft hij nog niet achterhaald en dat is ook zijn intentie niet. De absurditeit van de kunstwereld is voor hem een nieuw vertrekpunt om een speels beeld te evoceren van zijn visie erop. 

Stanislas Lahaut – Untitled (Selfportrait As An Artist), 2012 – 100 x 70 cm

Lahauts conceptuele ideeën en de woorden, installaties en sculpturen die eruit ontstaan, zijn gericht op objecten en situaties uit de hem omringende dagelijkse realiteit die hij als een speeltuin exploreert. Met minimale interventies in die vanzelfsprekend lijkende realiteit wil hij het denken van de beschouwer op zijn kop zetten, nieuwe betekenislagen toevoegen en conventies verstoren. Zelf zegt hij hierover: “Ik ben altijd een kind gebleven, kunst is spelen.” Op de website van Dauwens&Beernaert staat het als volgt te lezen:

“Zo lijkt Lahaut’s artistieke praktijk een voortdurende poging te zijn om het gewicht van het leven te verzoenen met een alledaagse lichtheid.” 

Het brons heeft hem nooit echt verlaten. Het is een gracieus materiaal waarmee de kunstenaar menig voorwerp van zijn initiële functie(s) heeft ontdaan. Deurmatten met verwelkomende boodschap, ze bestaan nog steeds en we kennen allemaal wel een voordeur die erdoor wordt geflankeerd. In 2017 zorgde een versie van de kunstenaar voor een bevreemdend effect op de bezoekers van de expo wordswordswords in galerie Sofie Van de Velde. Door woord en voorwerp met gepolijst brons te sacraliseren, heet hij de bezoekers welkom in een galerij, verheven en hartelijk. Alleen is ze niet meer bruikbaar en laat ze zich moeilijk verplaatsen in de ruimte.

Met Plastic Bertrand (2017) gaat hij op dit élan verder. Dit pièce unique, een bronzen sculptuur zo je wil, laat een doorsnee emmer met poetsproducten zien, klaar om opnieuw gebruikt te worden of net terzijde gezet na gebruik. Vuil (voor) of proper (nadien) is de conventie. Met het verbronzen worden de poetsinstrumenten veredeld voorgesteld en onbruikbaar gemaakt. Dat laatste is een element dat we vaker terugzien bij de kunstenaar (Hold on, I’m coming, 2016). Zo wordt poetsen als activiteit naar een andere dimensie getild, als een bezigheid die meer aandacht verdient. De emmer is niet eenvoudig te tillen (50 kg). De onmogelijkheid om ermee schoon te maken echoot de nutteloosheid ervan. Niet enkel van het tot kunst verheven object, maar ook van het poetsen an sich. De poetsemmer met -producten, als begin en einde van een poetscyclus. Hulde.

Stanislas Lahaut – Untitled (THE LISTENER), 2014 – In situ on wall.

Met The Listener confronteert Lahaut ons met een moeilijke waarheid. De korte tekst wijst ons op onze verantwoordelijkheid om in onze relatie met de Ander naar die Ander te luisteren als actieve daad. De slotfrasering is eenduidig. Most people never listen. We moeten met zijn allen oogluikend toegeven hoe vaak we niet luisteren; naar die geliefde, gekende of vreemde Ander. Hij reikt ook een oplossing aan. Verwijzend naar de vele in onbruik geraakte biechtstoelen in evenveel Vlaamse dorps- en stadskernen (en ver daarbuiten) wordt een glazen box gepresenteerd bij de tekst. De beschouwer krijgt —zonder geestelijke— een kans om zijn/haar gedachten, grieven en bezorgdheden te ventileren zonder onderbroken te worden. De box der loutering voor wie gehoord wil worden. 

Stanislas Lahaut – Untitled (THE LISTENER), 2014 – 1/2 model 8mm glass sculpture and 2 trestles – 100 x 150 x 200 cm

Hiermee snijdt de kunstenaar ook een andere gevoelige maatschappelijke thematiek aan. De vreemde Ander heeft het moeilijk vandaag, wordt nauwelijks gehoord. Met Fuck you. Welcome. houdt hij ons een spiegel voor. De vreemde Ander wordt welkom geheten, tot die zijn rug draait en in de achteruitkijkspiegel van het leven kijkt. Of is het omgekeerd?

Stanislas Lahaut – FY/W (2015) – blown glass, neon

Terug naar Merelbeke. Drie uur later werkt de kunstenaar zijn laatste hap granola naar binnen terwijl we nog langs een aantal van zijn vroegere werken schuifelen op het gelijkvloers. Er zitten nog veel ideeën klaar voor de toekomst. Sommige hebben al concreet vorm, andere nieuwe ideeën ontstaan tijdens ons gesprek. Dit is een kunstenaar die je doet glimlachen tijdens een gesprek net zoals hij dat met zijn spontane speelse ingrepen doet. Een bijzondere artistieke ziel om te blijven volgen.


Wie meer wil weten over de kunst van Stanislas Lahaut kan terecht op de website van zijn galerij Dauwens&Beernaert of op zijn Instagrampagina.

Hij stelde meermaals tentoon bij verschillende galerijen (oa. Sofie Van de Velde, Dauwens&Beernaert), maar was zijn werk even goed te zien tijdens de 7e editie van Watou in 2015 en in het buitenland (oa. The Solo Project, Basel 2012; Berlin Art Week, 2012). 

Author: Koen Van Damme

Share This Post On

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op