Patrick Keulemans, de taal van de beeldend vertaler

Patrick Keulemans is zo iemand die meer dan 24 uren in een dag lijkt te hebben. Dat was althans mijn indruk na een bezoek aan zijn werkplek in Tienen. Een tafel vol halfafgewerkte projecten, nog meer work in progress uitgestald op de vloer, ingepakte werken klaar voor transport… En ik ben bij de kunstenaar thuis, niet eens in zijn atelier. Straks vertrekt hij naar zijn eerste tentoonstelling in Mexico City, daarna volgen expo’s in Antwerpen, Arnhem en Brussel. Na een carrière in de communicatiewereld en als lesgever aan de Luca School of Arts, besloot Keulemans zich helemaal aan de kunst te wijden. Met succes, zoveel is duidelijk.  

In een vorige recensie heb ik Patrick Keulemans een beeldend vertaler genoemd. Omdat zijn beelden uitermate verhalend zijn, inhoud hebben, gelaagd zijn. Patrick geeft een nieuwe betekenis aan heel gewone voorwerpen of afgedankte materialen. Sterker nog, het creatieve proces begint bij het object, dat associaties oproept en nieuwe toepassingen in zich draagt. Het object bepaalt de aard en het concept van het kunstwerk, niet omgekeerd. 

Struinend tussen de kunstwerken kan ik niet anders dan vaststellen hoe verzorgd de creaties zijn, zelfs als het om halfafgewerkte objecten gaat. Ook als vakman legt deze kunstenaar de lat erg hoog. Ongetwijfeld speelt hier zijn ervaring uit de communicatiewereld. Hij weet immers hoe verfijnde voorwerpen de argeloze blik van de toeschouwer kunnen vangen en vasthouden. 

Vormelijk zijn de kunstwerken erg toegankelijk, en omdat ze vaak een speels, ludiek element hebben, wekken ze de schijn van laagdrempeligheid. Maar elk werk is gelaagd en om de verschillende betekenislagen te achterhalen, moet de toeschouwer vol aan de bak. Keulemans’ kunst wil immers een statement maken, vragen oproepen, prikkelen of ontroeren. 

Patrick Keulemans - Belief and Disbelief 2, 2014
Patrick Keulemans – Belief and Disbelief 2, 2014

Prikkelen, dat doet een werk als ‘Belief and Disbelief’ zonder twijfel. Dit werk uit 2014 doet het zonder speelse toets en gaat meteen naar de kern van de zaak: een statement maken over macht en onmacht. In een stalen constructie die doet denken aan het skelet van een kapel of een kerk, hangt een zwartgeblakerde houten tong aan lederen riemen. Aan het ene eind van de tong vormen de riemen een omgekeerde piramide, als een naar binnen gekeerde kerktoren. Het koude staal, het zwarte leder en de gevangen tong geven het werk iets sinisters, en zo heeft de kunstenaar het ook helemaal bedoeld. Dit is zijn aanklacht tegen seksueel misbruik en onderdrukking door de katholieke kerk. Religies doen zich voor als systemen om mensen te vormen en te verbinden, maar verworden snel tot verstikkende machtsstructuren, zonder ruimte voor zelfkritiek en reflectie. 

Patrick Keulemans - Wat is er fout toegedoend?, 2017
Patrick Keulemans – Wat is er fout toegedoend?, 2017

Een ander belangrijk aspect van Keulemans’ kunstpraktijk is zijn fascinatie voor taal. Dankzij taal kunnen we communiceren en samen-leven. Anders gezegd, taal maakt samenleven mogelijk. In “Wat is er fout toegediend?”, een werk uit 2017, presenteert de kunstenaar honderden fragmenten uit bijsluiters van geneesmiddelen die hij op uitgelaserde capsules in acrylaat kleefde en vervolgens met eindeloos geduld tussen twee glasplaten bij elkaar bracht. Het resultaat is een soort display zoals die vaak in een apotheek staat, met een dubbele boodschap: taal kan een medicijn voor een zieke maatschappij zijn. Maar het werk refereert ook aan de fouten die in de medische wereld worden gemaakt. Er zitten bewust enkele capsules fout. 

Patrick Keulemans - Old Places, 2019
Patrick Keulemans – Old Places, 2019

De uitgelaserde capsules in het display getuigen van Keulemans’ vakmanschap en zin voor vormgeving. En dat geldt al helemaal voor ‘Old Places’, een gloednieuw werk dat de kunstenaar maakte voor Drop, zijn aankomende solotentoonstelling in B53, het podium voor hedendaagse kunst in Arnhem. ‘Old Places’ laat goed zien waarom Patrick Keulemans zich zonder ironie een meester-vervalser noemt. Basic materialen als papier en bladlood vormt hij om tot een fascinerend kunstwerk. Het lijkt alsof we naar een stokoude luchtfoto van een stadswijk kijken. Maar het beeld is volledig geconstrueerd, het roestige patina is een handigheid van de kunstenaar, de plattegrond bestaat uit precies geplaatste vormen uit bladlood. Niets is wat het lijkt. Nothing is!

David De Pooter

Art crunches: Fred Eerdekens, Marcel Broodthaers, conceptuele kunst
David De Pooter

Author: David De Pooter

Art crunches: Fred Eerdekens, Marcel Broodthaers, conceptuele kunst

Share This Post On

1 Comment

  1. Goede weergave in het artikel waarvoor de conceptuele kunst van kunstenaar (P. Keulemans). De beschrijving van materie en achterliggend idee is helder. Wekt nieuwsgierigheid op.

    Post a Reply

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op