De beeldende biografieën van Saskia De Tollenaere

De duivel zit in de details. Het goddelijke misschien eveneens. Het werk van Saskia De Tollenaere bulkt van de details, zo ze er al niet helemaal uit bestaan. Neem de vlinder in het oogkas van haar beeld van de Italiaanse Louisa Casati, die begin vorige eeuw een nogal waanzinnig leven leidde. De vlinder staat symbool voor het hiernamaals, voor het efemere leven. Voor de transformatie tussen het vergankelijke stof en de eeuwige ziel. Het is dan ook treffend en diepgaand wanneer zo’n symbool in relatie wordt gebracht met een persoon die van mateloze luxe en excentriciteit haar levensmotto maakte, tenzij je weet dat ze in miserabele armoede is overleden.

Dat Saskia de vlinder gebruikt om het leven van een persoon als Casati te symboliseren is alleszeggend. Het typeert hoe ze haar onderwerpen, vaak vrouwen met een bijzondere plek in de geschiedenis, benadert. Omzichtig, zorgvuldig, maar grondig en diepgaand. Alsof de mythische proporties van haar personages haar tot enige omzichtigheid nopen.

Ze bouwt haar werk op aan de hand van een nauwgezet stappenplan. Eenmaal ze, eerder toevallig, een historisch personage gekozen heeft onderwerpt ze het aan een grondig onderzoek, tot ze meent voldoende feitelijkheden en psychologische inzichten te hebben verworven om zich een mentaal beeld te vormen van de persoon. In dit proces vervormt zich het mentale beeld, in een soort alchemistische combinatie, tot een concept voor het uiteindelijke kunstwerk. Welke elementen en symbolen ze zal gebruiken. Hoe ze zich onderling zullen gaan versterken om tot een krachtige, evenwichtige compositie te komen en op zichzelf een heel verhaal te vertellen.

Met dat mentale beeld is het werk af, maar begint het werk nog maar. Het oorspronkelijke beeld laat ze nooit los, dat is hoe het er finaal uit moet zien. In die zin is het af. Maar nu moet ze de materialen vinden om het te kunnen verwezenlijken. Onophoudelijk gaat ze zowel markten als het internet af op zoek naar de bouwstenen voor haar werk. Soms minuscule details die ze vanuit de meest exotische landen laat opsturen, soms elementen die ze in haar buurt vindt, en die kenmerkend zijn voor het tijdperk, de smaak, de gewoontes of de meest intieme trekjes van haar model. Medaillons met een heel specifiek wapenschild, een sexy kleedje uit het Belle Epoque, duur ogende Chinese juwelen. Het zijn niet de makkelijkst te vinden voorwerpen, maar het moeten deze zijn. Al laat ze soms een heel klein detail aan het toeval over, zoals de vlinder in het oogkas van Casati, die ze toevallig op haar pad vond. Soms werkt ze zelf aan de uitwerking van een detail, zoals de gebrodeerde inscripties waar ze haar werken af en toe mee verrijkt.

Een intensief en tijdrovend proces, dat wel, maar wat een ontlading moet het bieden eenmaal afgerond! En wat een bijzondere, complexe ervaring biedt het de kijker. Een geraffineerde mix gevoelens roept het op. Schrik, misschien, op het eerste oog, eenmaal het besef dat je voor een versierde schedel staat – geen echte overigens. Ontzag dan, fascinatie voor de rijkheid aan details, voor de betekenis ervan ook en, uiteindelijk, voor de ultieme harmonie van de ingenieuze composities.

Met haar portretten van een Marie-Antoinette, een Queen Elyzabeth of een Catherine De Medici wil ze “ze hun persoonlijkheid teruggeven”. Haar karakterschetsen lijken dan ook vanuit het niets een persoon terug op te bouwen, als blies ze hen een tweede leven in. De sfeer van het dominante kleur, de vaak verrassende maar symbolisch geladen materialen, het vernuft waarmee de persoon wordt geschetst en vervolledigd, het is geen replica van de persoon waar je voor staat, het is de essentie zèlf ervan.

Duivels of goddelijk, Saskia slaagt er alleszins in hen op een fascinerende manier uit het rijk der doden te doen ontwaken. Om, uiteindelijk, leven te scheppen.

(in volgorde: Marie-Antoinette | Madame de Pompadour | Frida Kahlo | Queen Elizabeth | Catherine The Great (voorkant) | Catherine The Great (achterkant) | Lucrezia Borgia | Jeanne d’Arc | Holy Mary) © Saskia De Tollenaere


Werk van Saskia De Tollenaere is vanaf 30 augustus te zien bij Gallery Ysebaert in Sint-Martens-Latem. Klik hier voor alle info!

Author: Frederic De Meyer

Share This Post On

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op