Inzoomen op een kunstwerk: The Establishment van Ludovic Laffineur

Kunst kan vele vormen aannemen, maar in sé is een schilder gelimiteerd: hij kan niet anders dan een statisch beeld scheppen, liefst een beeld dat blijft nazinderen, dat tot nieuwe gedachten of inzichten inspireert, of op een of andere manier de gevoelens van de kijker prikkelt, of juist bedaart, alvast niet onberoerd laat. Het moet uitnodigen om mentaal betast te worden, veelvuldig, door een zo groot mogelijk publiek van toeschouwers. In zekere zin is het pervers, zelfs al beoogt de kunstenaar niet noodzakelijk commercieel succes, hij zal zijn eigen overtuigingen op het doek liefst geapprecieerd zien door zoveel mogelijk bewonderaars.

Dat kan echter ook op verschillende manieren, door het beeld zelf te laten spreken, door het verhaal dat erachter schuilt, of nog door de ontstaansgeschiedenis ervan. Iemand beroeren met een beeld dat je geschept hebt, het hoogste goed voor een schilder, toch?

Ik mijmer graag dagenlang over een specifiek schilderij dat me raakte, waarbij vragen over het beeld zelf minstens even belangrijk zijn als deze over hoe en waarom ze die impact genereren. Naar kunst kijken is op deze manier een bijzonder interessante, in zekere zin meditatieve manier om zichzelf te ontdekken.

Bij mijn recente bezoek aan het atelier van Ludovic Laffineur heb ik wel meer werken gezien die op mijn netvlies gebrand blijven. De meeste van zijn werken zijn heel narratief, en vetrekken vaak vanuit een bekommernis om de staat van de mensheid, en de wereld in het algemeen, een thema dat me ook niet onberoerd laat. Maar er zijn, ook hier, voor een kunstenaar, verschillende manieren om vanuit dit uitgangspunt kunst te maken.

The establishment

Daarom was het moeilijk om er een werk uit te kiezen om in een afzonderlijk artikel te bespreken. Ik koos voor The Establisment, al was het maar omdat Ludovic het zelf uitkoos voor de affiche van zijn komende tentoonstelling. Dit is een heel subjectieve lezing van het werk, voor alle duidelijkheid.

Het is een beeld vol vraagtekens. Op het eerste gezicht zouden we een vluchteling kunnen herkennen, op weg naar een onzekere toekomst -de mist- in een ongekend land. Hij heeft hoop, kijk naar de helderblauwe hemel linksboven, al weet hij dat hij een strijd tegemoet gaat, is dat geen wapen over zijn schouders? Een hakbijl? Of zijn hele hebben en houden? Sijpelt er iets langs zijn rug, dat uit de zak op zijn schouder komt gelekt?

De weg naar zijn doel is -letterlijk- getraceerd. Is er geen weg terug? Is dit zijn noodlot, de onvermijdelijke richting voorwaarts in zijn leven? De weg die hij bewandelt lijkt te zijn omgeven door een ondefinieerbare fluïde. Wijst dit op het gevaar dat onvermijdelijk zijn pad zal kruisen?

De vluchteling lijkt niet te bewegen, is hij aan het aarzelen? Wordt de onzekerheid hem te veel? De last ondraaglijk? Zijn houding straalt niettemin een zekere vastberadenheid uit. Determinisme misschien. Aarzeling ook, de contouren van zijn lichaam lijken te trillen, of misschien zinderen ze van het komende avontuur. Het lichaam is frêle en stoer tegelijk, uitgemergeld doch gespierd. Kijk naar de kleuren van zijn lichaam, die hem ondefinieerbaar, en daarom juist universeel maken.

Daarbovenop is er de titel die Ludovic meegaf aan het werk: The establishment. Die lijkt nergens te bespeuren, tenzij de persoon er zelf deel van uitmaakt, maar dat lijkt niet vanzelfsprekend. Maar waar zit die establishment dan? Achter de dikke mist die de man moet doorkruisen? Doelt de kunstenaar met deze titel op een onzichtbare, en daarom duistere macht die het lot van de enkeling bepaalt? Of is het iets meer ondoorgrondelijk, de machten die ons lot bepalen?

Een schilderij roept vaak meer vragen op dan het antwoorden biedt. Maar dat mag gerust.


Recent werk van Ludovic Laffineur zal vanaf 24 februari te zien zijn in Ruimte 34. Alle info via zijn website!

Author: Frederic De Meyer

Share This Post On

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op