Het ontstaan van een hedendaags Vlaams-primitief meesterwerk, ontdek de ‘unfinished Flemish Panels’ van Daniela Chirion

1990. Daniela Chirion leert in de les kunstgeschiedenis op de kunstschool van Bucharest de Vlaamse Primitieven kennen. Ze was op slag gewonnen voor de weliswaar realistische, maar als door een filter waargenomen beelden. ‘It had a mysterious air that was both intimate and aloof“.

Later, aan de universiteit, verdiept ze zich in de techniek van de oude meesters, hoofdzakelijk de Vlaamse kunst uit het begin van de XVe eeuw. Een fascinerend tijdperk, zegt ze, waarin Vlaanderen het centrum was van de internationale kunstwereld. Een tijd van revolutionaire omwentelingen in de schildertechniek, voornamelijk gedreven door de gebroeders Van Eyck. “A time of legend, as the Van Eyck brothers were credited to have invented the oil painting. Even though in reality they just improved existing techniques, their mastering of the translucent medium remains unsurpassed until now“.

Haar eindwerk, zo nam ze zich voor, zou een ode worden aan deze meesters en hun techniek. Ze nam twee relatief zware houten panelen en begon deze klaar te maken op dezelfde manier als de Van Eycks zouden gedaan hebben: het hout zachtjes schuren, ze in lijm laten drenken, ze met een fijn kaasdoek bedekken, primen met een mengsel van lijm en kalk, om ze ten slotte nogmaals te schuren tot ze zo glad werden als ivoor.

Een tijdrovend proces, maar het gaf haar ruim de tijd om na te denken over de compositie van haar diptiek. Twee zelfportretten, het linkse als verwijzing naar Rogier van der Weyden, het rechtse een knipoog naar Jan van Eyck. Het moest niettemin haar eigen stempel dragen: “Each step required massive documentation, observation and, in the end, compromise between what I was trying to recreate and my personal creation“.

Op dat punt in haar leven was het belangrijk voor haar een statement te maken, “a quiet, resilient objection” tegen de gehaastheid van de moderne tijden, een reflectie over hoe vroeger mensen funderingen legden voor toekomstige generaties om op te bouwen. De tergende traagheid van het hele proces dat tot haar werk leidde, was een vorm van protest hiertegen. Universeel, maar ook heel persoonlijk. Zo zijn haar twee portretten beladen met referenties naar haar eigen geschiedenis, naar de waarden en de tradities die ze van haar geboorteland meekreeg.

Acht maanden werkte ze er verbeten aan. Ze hoefde enkel nog de kleurlagen toe te voegen, maar bedacht zich. De compositie had in dat stadium een nagenoeg perfecte balans gevonden en gloeide met het soort gesluierde licht dat haar zo fascineert bij de Vlaamse meesters. Zij gebruikten kleur om dit effect te bekomen, Daniela leek het te hebben bekomen zonder kleur. Met enkel haar gedachten, haar persoonlijke symboliek, haar hele wezen misschien. Haar blik is strak en nagenoeg richtingloos, de houding waardig en trots, als was zij de opdrachtgever van het werk, wat in zekere zin ook het geval is. Maar achter de klinische, academische behandeling schuilt een wereld aan gevoelens en geschiedenis, een nog pril leven in een beeld vervat, maar immer verholen voor de kijker.

Ze twijfelde nog jarenlang om al dan niet kleur toe te voegen. Maar besliste uiteindelijk om het niet te doen. “Just like that, sober and essentialized, it seemed to me that they needed nothing more“. De naakte essentie van wat ze op dat ogenblik wou zeggen, van wat ze op dat ogenblik was.

Frederic De Meyer

Art crunches: Bernard Frize, Banksy, Zou, Chinese art, MadC, Dan Witz
Frederic De Meyer

Author: Frederic De Meyer

Share This Post On

Trackbacks/Pingbacks

  1. Daniela Chirion - The emergence of a contemporary Flemish primitive masterpiece, discover the “Unfinished Flemish Panels” by Daniela Chirion - […] https://www.theartcouch.be/belgische-kunstenaars/unfinished-flemish-panels-van-daniela-chirion/ […]

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op