“Codex”, het monumentale oeuvre van ROA eindelijk in boekvorm beschikbaar

ROA is as much a project as a person“, zo opent professor RJ Rushmore het recent verschenen boek ‘Codex‘, gewijd aan het werk van de Belgische street artist ROA (hijzelf heeft een hekel aan de term overigens, dus laten we het verder uit dit artikel).

In een tijdperk waar de straatkunst meer en meer de straat -en dus, in zekere zin, zijn ziel- verlaat om in de maintream kunstwereld te belanden, vormt ROA alleszins een uitzondering. De mediaschuwe kunstenaar mag dan nog af en toe -maximum twee maal per jaar- een tentoonstelling in een galerij houden, de rest van zijn tijd doet hij waar hij toe voorbestemd is: kunst maken in de openbare ruimte.

Dat was in de jaren ’90, wanneer ROA aan zijn oeuvre begon in de Gentse straten, nog rebels, zoniet illegaal. Het verklaart voor een stuk zijn terughoudendheid om in de publieke belangstelling te komen. Iets wat nu onmogelijk blijkt geworden te zijn: de werken van ROA zijn niet meer van het netvlies te branden. Ze behoren zo langzamerhand tot het collectieve, al dan niet bewuste geheugen.

Om je te vergewissen van hoe omvangrijk dit oeuvre reeds is, volstaat het het boek Codex door te nemen, dat onlangs bij Lannoo verscheen. Het reeds lijvige boek bevat niet eens alle werken van ROA, het betreft hier een selectie. Maar het biedt alvast een indringend beeld van hoe divers en consequent het werk van ROA wel is, zowel in zijn murale schilderijen als in zijn galerij-installaties. Dat komt door zijn onderliggende thema, uiteraard, waar we in een vorig bericht reeds dieper op in gingen. ROA schildert dieren uit de directe omgeving van waar de werken gemaakt zijn, in een al dan niet vergevorderde staat van ontbinding, waar vaak de ingewanden en skeletten in het gezicht van de kijker lijken te spatten. Maar, zoals Kathy de Nève fijntjes aangeeft in haar analyse, gaat het werk van ROA niet zozeer over de dieren die worden afgebeeld, maar in essentie gaat het over de mens, in de breedste definitie van het woord.

In zekere zin maakt hem dit volgens de Nève een romanticus, zij het in een heel eigentijdse vorm. De romanticus zoekt in de relatie tot de natuur een directe connectie met een deel van zichzelf. De exploratie van de natuur, in al zijn éclatante, soms zelfs elegante rauwheid, en de impact van de mens er op, kan in het werk van ROA inderdaad gezien worden als een exponentiële romantische visie op de diepere ziel van de mensheid, zij het de hedendaagse, ogenschijnlijk duistere kant ervan.

Wat het boek tevens voor heeft op de ‘echte’ ervaring van ROA’s werk, zijn de zichtpunten waar hij in zijn werk voortdurend mee lijkt te spelen. Vaak zie je bijvoorbeeld de ingewanden van een dier pas verschijnen wanneer je je enkele tientallen meters verplaatst, of wanneer je enkele deuren of kasten opendoet. Het is het meest opvallende aan de kunst van ROA: om het even de drager van zijn kunstwerken, hij zal het steeds naar zijn hand kunnen zetten. Je zou er van uit kunnen gaan dat hij ondergeschikt is aan de ruimte waar hij op werkt, maar dat is te makkelijk. De grilligheid van de gebouwen die hij beschildert ziet hij eerder als een bondgenoot om zijn boodschap op te vertalen, daar waar andere street artists de uitdaging al lang voor bekeken zouden houden. De materialen die hij voor zijn galerijtentoonstellingen in de onmiddellijke omgeving ervan vindt, ziet hij als modellen om nieuwe composities mee op te bouwen, eerder dan als beperkingen. Het is een state of mind die hem kenmerkt, en waarvan de volle draagwijdte pas goed tot je doordringt bij het doornemen van het boek. In deze zin, zoals prof. Rushmore aangeeft, is het werk van ROA niet enkel een ode aan het dier dat wordt uitgebeeld, maar ook aan de ruimte die de afbeelding ervan inneemt.

Het boek biedt ook een reis rond de wereld. Er is geen enkel continent, behoudens Antartica, en slechts weinige landen in elk continent, waar geen werk van ROA te zien is. Maar, gezien de omvang en de zorgvuldige opmaak ervan, biedt het vooral een uitnodiging om elk beeld, elke pagina, zorgvuldig en traag in je op te nemen, als stond je op straat of in een galerij oog in oog met het echte werk.

“Painting on the street is about giving people what they need, not what they want” (ROA)


ROA, CODEX is uitgegeven door Lannoo, ISBN 9789401461672
Bekijk de eerste pagina’s van het boek op de website van Lannoo.

Verkrijgbaar bij Lannoo online, gespecialiseerde boekhandelaar Copyright, en bij de betere boekhandelaars

Author: Frederic De Meyer

Share This Post On

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op