Optical illusion, een kunstvorm op zich…

Wie de woorden kunst en optische illusie mengt denkt al gauw instinctmatig aan Escher. De grootmeester van de illusie is echter niet de enige kunstenaar die onze hersenen trachten te misleiden met wat misschien als trucjes zullen worden aanzien, maar niettemin vaak heuse prestaties zijn. En, geef toe, is kunst -alle vormen ervan- niet steeds een uitnodiging om de realiteit op een andere manier waar te nemen?

Onlangs bundelden Agata en Pierre Toromanoff voor Lannoo een vijftigtal kunstenaars die zich toeleggen op deze kunstvorm in het boek The art of Optical Illusion. In het voorwoord schrijft Raphaël Cruyt van het MIMA Museum waarom optische illusie een grotere belangstelling verdient van de kunstwereld: het is volgens hem an intellectual exercise that opens the doors of imagination. Door de manier waarop deze optische illusies op ons rationeel geaarde brein inspeelt forceert het ons tot stilstaan, om te trachten te begrijpen wat ons oog, en vooral onze intelligentie, gepresenteerd krijgt. Deze kunstvorm is dan ook per definitie interactief, gezien het enkel bestaat bij de gratie van de kijker.

Het boek biedt alleszins een boeiende inkijk in het functioneren en de diversiteit van deze kunstvorm. Een kleine selectie:

Fine art & installations

De meest spectaculaire optical illusion artist in deze rubriek is ongetwijfeld Pierre Delavie met zijn interventies op soms monumentale gebouwen, en ze op een of andere manier tot een andere dimensie doet toetreden.

Igor Eskinja toont dan weer aan dat optische illusie heel eenvoudig en bijzonder elegant kan zijn, zo het al geen volledige zalen inneemt in wat toch een submersive experience moet worden genoemd, zoals in het werk van Damien Cilley, Peter Kogler of George Rousse.


Intrados, 2018-2021. Palais de Versailles, France. Printed canvas, polystyrene. Photograph by Damir Zizic for the Museum of Modern and Contemporary Art in Rijeka, Croatia. © Pierre Delavie.

ING Art Center, 2016. Brussels, Belgium. Photographed by Vincent Everarts. © Peter Kogler.

Welcome, 2003. Cardboard, installation, 210 x 250cm © Igor Eškinja

Graphic Design & Typography

Hier blinken wat ons betreft de uiterst originele typografie van Tolga Girgin en Cyril Vouilloz (a.k.a. Rylsee) uit, als kunnen de grafische mindfucks van Tang You Hoong ons zeker ook bekoren.

(links) A-hairdryer, 2015. Acrylic and plywood. © Rylsee
(rechts) Infinity, 2015. © Tolga Girgin

Motion illusion

Stilstaande beelden die toch lijken te bewegen, zelfs lijken te krioelen van leven. Het doet wat duizelen, om eerlijk te zijn, maar het blijft fascineren.


Headache symptoms. From a series of six graphic artworks, 2018. © Abdallah Mohammed Abdul-Halim Wahba Saafa

Fotografie

Sinds de opkomst van Fotoshop werd het onvermijdelijk dat ook de fotografie zich ging inlaten met optische illusie. Met soms wel merkwaardige resultaten. De optische illusies van Timothy Bailey zijn er een perfect voorbeeld van. Portretten getrokken vanuit twee standpunten worden in elkaar verweven opdat we, willekeurig, iemand in profiel of en façe zien, maar bij beide beelden snapt ons brein dat er iets niet klopt, om het even welk uitgangspunt je brein verkiest.

Ook het spelperspectief van Erik Johansson is merkwaardig. Door een mix van soms honderden foto’s creëert hij een surreële wereld waar je al snel het Noorden in kwijt raakt.

Body Art

“Intrigerend, schrikwekkend, amusant”, makeup is ook een kunstvorm, zo toont onder meer de Canadese Mimi Choi, die met haar toch wel heel verrassende schminck gezichten een geheel nieuw perspectief bieden.

Body art betekent ook volledig een lichaam volledig laten opgaan in de omgeving. De Australische Emma Hack -wereldwijd beroemd omwille van haar inbreng in de videoclip van Gotye- is hier wellicht een meester in geworden. Niets lijkt haar te moeilijk. Van Chinees porselein tot Spaanse tegels, ze laat lichamen letterlijk versmelten met de achtergrond.


China, 2012. Part of a series featuring 5 countries that marked the evolution of porcelain: China, England, Holland, France, and Portugal. © Emma Hack

Street Art

Street artists zijn wellicht de meest bedreven in de kunst van optical illusion. Misschien komt dit wel omwille van de ruimtelijkheid waarin ze per definitie in opereren, die hen meer vrijheid biedt om in deze ruimtes nieuwe ruimtes te creëren. De Franse kunstenaar Astro biedt een mooi voorbeeld van wat we bedoelen, al zijn de snoepbeertjes van Leon Keer een onweerstaanbaar alternatief…


Gummy bears gather around their just deceased green friend. Anamorphic painting on the Valetta waterfront, Malta Street Art Festival, 2015. 3D Street Art by Leon Keer. © Leon Keer

Ontdek nog meer optische illusie kunst in het boek “The Art of Optical Illusion” uitgegeven door Lannoo, ISBN 978 94 014 6153 5, richtprijs 27,5€

Author: The ArtCouch

Share This Post On

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op