“Verf leeft pas wanneer het bevrijd is van het penseel”, over het werk van Shozo Shimamoto

“Paint does not start to live until it’s liberated from the brush”.

shimamoto_boek_coverDeze quote geeft goed weer waar het de Japanse kunstenaar Shozo Shimamoto om te doen was in zijn kunst. Als een van de belangrijkste voortrekkers van de Gutai groep kan zijn belang voor de wereldkunst nauwelijks onderschat worden.

Jaren voor Fontana gaten in zijn doeken kerfde, experimenteerde Shimamoto reeds met gaten en scheuren op de drager van zijn werken. Jaren voordat onder meer Dali met geweren verf op het doek schoot, experimenteerde Shimamoto reeds met het explosief toebrengen van verf op het doek. Letterlijk. Lang voor Capogrossi herhaalde Shimamoto nagenoeg eindeloos dezelfde motieven in zijn werken.

Niet dat er van ‘directe invloed’ sprake kan zijn. Toeval ook niet. Net na de Tweede Wereldoorlog was het een logisch doortrekken van de herwonnen vrijheid, die in verschillende kunsthoeken tot hetzelfde resultaat leidde.

De Antwerpse galerist Axel Vervoordt is alvast grote fan. Zijn ontmoeting met Tijs Visser en zijn fascinatie voor de ZERO beweging brachten hem tot Japan in 2004, waar hij de kunstenaars van de Gutai beweging ontmoette (en aankocht). Een spirituele oefening, zo blijkt, een zoektocht naar de connectie tussen het materiële en het geestelijke, die noodgedwongen vanuit het niets moet ontspruiten.

"Making a painting", Shimamoto in actie

“Making a painting”, Shimamoto in actie

Vervoordt raakte onmiddellijk gefascineerd door het werk van Shimamoto. Zo zeer dat hij de laatste jaren twee exposities over de kunstenaar hield (‘Shozo Shimamoto’ in 2012 en ‘Shimamoto – The Gutai works’ in 2015). Maar misschien nog een sterker eerbetoon is het boek ‘Shozo Shimamoto’ dat hij net samen met AsaMER uitgaf.

Het boek biedt in het eerste luik een rijkelijk geïllustreerd beeld van de kunstenaar zelf en de andere (vaak Westerse) kunstenaars met wie hij verwant was (we zien bijvoorbeeld Klein, Montana, Rauschenberg, Pollock en John Cage de revue passeren).

Het ware eerbetoon ligt echter in het tweede luik, waar een selectie van plastische werken van Shimamoto zelf te zien zijn. Uit de gekozen werken zie je goed wat bedoeld wordt met de quote hierboven, het gevecht dat Shimamoto aanving met de verf en met het doek. Op enkele werken lijkt de verf zelf te exploderen, op andere lijkt het doek wel een verlaten slagveld. Het zijn geen composities, maar toch biedt het geheel een harmonieuze aanblik. Er heerst oorlog, en toch bieden de werken rust.

Het specifieke aan dit boek is dat alle pagina’s zijn dubbelgeplooid. Bij Shimamoto’s werk geeft dit op een of andere manier heel mooi diens gelaagdheid, de rauwe structuur van de materie die hij gebruikt weer. Het nodigt ook uit om bij elke pagina, bij elk werk, je oog te rusten leggen, het werk op het gemak in je op te nemen, er elk details van te bewonderen. Een mooi effect dat we nog niet in andere kunstboeken tegenkwamen.

En zeker een boek om te koesteren in uw bibliotheek.

 

Het boek Shozo Shimamoto is uitgegeven door Axel Vervoordt en AsaMER, dat deel uitmaakt van MER. Paper Kunsthalle. Beschikbaar bij de betere boekhandel en op de website van MER.

Author: Frederic De Meyer

Share This Post On

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op