De bewogen kunst van Theo Jansen en Zoro Feigl, nog tot eind oktober!

Kinetische kunst is wellicht het buitenbeentje van de artistieke wereld. Zijn het kunstige creaties of gewoon ingenieus ontworpen machines? Theo Jansen en Zoro Feigl tonen alvast dat kinetische beelden ook artistieke waarde kunnen hebben. Een greep uit hun oeuvre is te zien op de tentoonstelling Bewogen Beweging in de Verbeke Foundation.

Full disclosure: ik ben niet weg van kinetische kunst. Desondanks heeft deze tentoonstelling mij bijzonder aangenaam verrast. De werken blijken interessante, ontroerende op zichzelf staande ‘objecten’ te zijn, die ook een zekere esthetische en poëtische waarde hebben.

IMG_3073

 

Theo Jansen genoot een opleiding als natuurkundige, maar koos voor een ander pad: dat van kunstenaar. Die achtergrond komt duidelijk terug in zijn “Strandbeesten” en andere creaturen, die op het eerste zicht heel wat gelijkenissen vertonen met de werken van Panamarenko. De Animaris vulgaris zijn gemaakt van gele Pvc-buizen die gebruikt worden in de elektrotechniek. Ze stralen tegelijkertijd kracht en melancholie uit. De beesten doen denken aan reuze insecten of al lang uitgestorven, eenzame mammoeten die doelloos flaneren. Bepaalde werken verplaatsen zich zelfstandig door middel van luchtdruk of andere mechanieken. Zijn projecten bewegen zich letterlijk en figuurlijk tussen kunst en techniek. Een scheidingslijn is er volgens de kunstenaar niet.

De creaturen verschenen voor het eerst op de Nederlandse stranden: hun natuurlijk habitat, waar ze zich op sierlijke, onvoorspelbare wijze voortbewogen. De oorspronkelijke bedoeling was dat ze het duinenlandschap zouden modificeren en beïnvloeden, maar ze begonnen al snel een eigen leven te leiden en de aandacht verplaatste zich naar de loopmechaniek. In de loop der jaren perfectioneerde hij die techniek met behulp van computersimulatie, wat resulteerde in gracieus getrippel. Wel jammer dat ze er in de serres van de Verbeke Foundation zo statisch bijstaan. Op een van de creaties hangt er een bordje met “Feel free to move the beast”. Even bekroop mij de lust om het werk zelf te besturen en te manipuleren, maar toen bedacht ik me: als ze moeten worden aangestuurd door mankracht verliezen ze toch wel wat van hun magie.

Verbeke Foundation en Verdronken Land van Saeftinghe 214

 

De installaties van Zoro Feigl zijn door hun afmetingen en mechaniek ook indrukwekkend. Toch is de poëtische intensiteit van zijn werken, wat mij betreft, minder sterk zichtbaar, ondanks hun suggestiviteit.

De titels zijn in dat opzicht een welkome houvast. Vaak roepen de werken associaties op met de kindertijd, spel en dans. Utangling the tides, twee koorden die symmetrisch naar elkaar toe bewegen en als een caleidoscoop telkens een ander patroon vormen, verwijzen naar de getijden en de speelse wisselwerking tussen water en zand. Poppy, het rode zeil dat met tussenpozen ronddraait, doet zowel aan een bloem denken, als aan een Spaanse flamencodanseres. De titel verwijst naar de moeder van de kunstenaar, wat een extra piste opent betreffende de poëtische betekenis ervan.

Verbeke Foundation en Verdronken Land van Saeftinghe 153

 

Hula, een fascinerend, rondfladderend geel lint is als een verpersoonlijking van een turnster die met haar lintje sierlijke bewegingen maakt. De kracht waarmee het lint door de ruimte zwiert roept een gevoel van geweld op. Je kan er minutenlang naar staren met de verwondering van een kind. Nerveus, frenetisch en toch hypnotiserend. Steeds met een zekere dualiteit. De bewegingen in sé, de fysische krachten en de vormen die deze bewegingen maken staan centraal in het werk van Feigl.

Je hoeft in elk geval geen diehard fan te zijn van kinetische kunst om deze tentoonstelling te smaken. De technologie die achter deze kinetische beelden schuilgaat, staan de sterk narratieve, poëtische beelden nooit in de weg, maar creëren in zekere zin zelfs een evenwicht …

Verbeke Foundation en Verdronken Land van Saeftinghe 221

 

Nog te bezichtigen tot 30 oktober 2016, klik hier voor meer info!

Author: Wouter Verbeke

Share This Post On

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op