De saudade van Marc Kennes, binnenkort op Kunstenfestival Watou

“Een werk van mij is uitgekozen voor het Kunstenfestival Watou!”, vertelde Marc mij trots op de vernissage van een bevriend kunstenaar. Het thema van de editie 2019 is Saudade, een Portugees woord dat zich moeilijk laat vertalen. ‘Melancholie’ leunt er nog het dichtst bij aan. Laat dat nu de rode draad zijn doorheen het werk van Marc Kennes.

Zodra je zijn oude herenwoning in Borgerhout betreedt, merk je dat hier een kunstenaar huist. De geur van olieverf komt me tegemoet in de hal, in de huiskamer staat een vitrinekast gevuld met vele kunstboeken, schilderijen van de hand van Marc bedekken ieder stuk vrije muur. “Dit is mijn biotoop. Hier voel ik me het best, zegt hij. Terwijl de koffie doorloopt, keren we terug in de tijd op zoek naar de oorsprong van de saudade of melancholie in Marcs leven.

Hippies en witte sokken

Als verlegen snaak van twaalf jaar, met korte broek en witte sokken, sloop hij de eerste maal de academie binnen, onder de spottende blikken van de hippiestudenten met hun jeans en lange haren. “Heb jij deze tekening gemaakt?”, vroeg de leerkracht hem verbaasd toen hij een torso zag dat hij binnen het half uur op papier wist te toveren. Marc bleek een natuurtalent. Maar niet iemand die zich comfortabel in zijn talent ging wentelen. Integendeel, hongerig naar meer en beter kunnen schilderen en tekenen, combineerde hij avondlessen aan maar liefst drie verschillende academies. Gedreven door zijn talent en op de vlucht voor een moeilijke thuissituatie, combineerde hij deze studies met zijn humaniora.

Marc Kennes

Daarna was hij klaar voor de volgende stap: de masteropleiding aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten in Antwerpen. “Wij leerden nog tekenen en schilderen door observatie en met kennis van de anatomie.” Vervolgens werd hij als enige leerling geselecteerd voor nog drie jaar HISK, toen nog in Antwerpen. Marc combineerde de vele uren op de academie met allerlei baantjes, van model in de academie tot bordenwasser in een restaurant. Een ondernemende kunstenaar? Neen, pure noodzaak om te overleven. Enerzijds was het een boeiende periode van ontluikend meesterschap, anderzijds werd ze ook getekend door persoonlijk verdriet en ontbering. Tijdens de barkoude winter van 1984 – 1985 vroren de potten acrylverf kapot op zijn appartementje.

De vele portretten van mooie dames die ik aantref op de bovenste verdieping zijn het resultaat van die vele oefenuren op de academie. Het doet me denken aan de befaamde tienduizend-uur-regel: geen succes zonder hard werken! Of zoals Picasso het al stelde: “Inspiratie bestaat, maar zij kan ons pas vinden als we werken.”

Tussen Bacon en Picasso

Deze combinatie van wilskracht en talent loont. Op amper 26-jarige leeftijd presenteert Marc zijn eerste expo bij galerie de Zwarte Panter. Vanaf het begin blijken zijn werken commercieel een schot in de roos. Nochtans zijn deze verkoopsuccessen nooit de drijfveer geweest voor de kunstenaar. Er volgen in dezelfde galerie nog vele individuele tentoonstellingen. Momenteel werkt hij ook samen met galeries in Brussel en Zwitserland. In een Zwitserse collectie prijkt zijn werk tussen Bacon en Picasso. Hij kon het zelf bijna niet geloven toen hij een kijkje mocht nemen in de villa van de collectioneur.

Marc heeft echter niet de neiging te gaan zweven en blijft dicht bij zijn eigen stijl: een combinatie van figuratieve en abstracte elementen, die hij puttend vanuit zijn geheugen vorm geeft. Inspiratie vindt hij in de Griekse mythologie en Bijbelse verhalen. Hij leest de verhalen over getormenteerden waarmee hij zich verbonden voelt. Deze worden zijn archetypes waaraan hij zich vastklampt. Zo komt hij in aanraking met de werken van Goya en voelt hij een connectie met eigen zwaar emotioneel geladen thema’s. Marcs etsen uit die periode lijken op Goyaatjes vol kwaadaardige vliegende wezens. Zijn eigen schriftuur komt later tot stand door veel te schilderen. Hij beschouwt het werk Fear Goes Behind Waves uit 1994, met een voet die uit de wolken stapt, als zijn sleutelwerk, de voedingsbodem voor zijn latere werk.

Fear Goes Behind Waves

Shostakovich, een zielsverwant in saudade

Het kan er heftig aan toegaan in het atelier van Marc. De verfspatten op de muren en grond zijn getuigen van zijn emotionele schilderproces. Dikwijls liggen de grotere doeken op de grond en breiden de instrumenten zich uit tot schuurborstels en aftrekkers. Kleurcombinaties komen intuïtief tot stand. Hij bouwt zijn werken laag na laag op, soms tot wel dertig lagen olieverf boven elkaar om de juiste kleurklank te bereiken. Niettemin denkt hij goed na over de compositie, bewust van de positie van iedere lijn of streep. De finale toets moet perfect zitten net zoals bij de compositie van een muziekstuk.

Diezelfde intensiteit vindt hij terug in de melancholische muziek van de Russische componist Shostakovich. In 2013 zocht Marc via zijn werken naar een vertaling van de muziek van de componist, een free spirit die gevangen zat in Stalins dictatuur. Marc beschilderde zijn doeken tijdens het beluisteren van Shostakovichs revolterende Symfonie nr. 5 en liet op expressionistische manier beeld en muziek versmelten. De kleurbalken in de gigantische landschappen lijken op territoria, die verwijzen naar de ritmeveranderingen in de muziek. 

Shostakovich

Tussen 2012 en 2018 werkte Marc aan een driedelige reeks rond het thema ‘territorium’, waarbij hij mens, landschap, verhaal en cultuur samenbracht in krachtige beelden en intense kleuren. Het geselecteerde werk voor Watou, Blue Fever, komt uit deze laatste reeks. Een vallende figuur die het gevoel van eenzaamheid oproept.

Blue Fever

Ondertussen werkt hij alweer aan nieuwe composities. Ik krijg een preview van landschappen in gifgroene en oranje tinten en bemerk de hand van de kleurkunstenaar die feilloos combinaties aanvoelt. Maar ook het figuratieve duikt nadrukkelijker op. De vrouw lijkt vanop de kratten een andere wereld achter het gordijn binnen te stappen.

Marc Kennes wil zichzelf blijven verrassen tijdens het creatieve proces, maar ook de de toeschouwer wordt na dertig jaar van dit vakmanschap niet teleurgesteld. Ik kijk alvast uit naar zijn volgende expo. Maar eerst nog rendez-vous tijdens Kunstenfestival Watou.

nieuw werk in het atelier

Nieuwsgierig naar nog meer foto’s van de studio en nieuwe werken? Neem een kijkje op Instagram. Marc Kennes is te zien op de 39ste editie van Kunstenfestival Watou van 29 juni t.e.m. 2 september 2019.

Dit artikel verschijnt ook op artexplorer.be

Share This Post On

4 Comments

  1. Knap artikel over bijzondere kunstenaar

    Post a Reply
  2. Ik ben fier dat ik bij Marc een van zijn leerlingen mocht zijn,

    Post a Reply
  3. Ook ik ben fier dat hij jaren terug mijn leraar was

    Post a Reply

Laat een reactie achter op Francine Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op