Het portret in de hedendaagse kunst, ‘These strangers’ @ SMAK, Gent

Wanneer een uitgesproken vooruitstrevend museum als het SMAK een thema uitkiest dat als behoorlijk ‘klassiek’ kan worden gezien, dan moet dit toch vuurwerk opleveren? Per slot van rekening houden hedendaagse kunstenaars zich nog steeds bezig met ‘het portret’ als thema. Op zich biedt het interessante uitdagingen. De tentoonstelling ‘These strangers… Painting and People’ geeft alvast een rondkijkje in het genre.

Al is volgens het SMAK wel iets veranderd met ‘het portret’ als kunstonderwerp. De menselijke figuur wordt niet meer ‘as such’ uitgebeeld, maar “als metafoor voor het menselijke bestaan in een complexe, geglobaliseerde wereld”.

Een boeiend uitgangspunt, maar het is al bij al een behoorlijk brave tentoonstelling geworden. Dat mag natuurlijk, maar zijn we niet gewoon van het SMAK.

Elke ruimte wordt ingevuld door één kunstenaar, wat soms de mooie gelegenheid biedt om de evolutie van een kunstenaar nader te bestuderen. Dit is zeker het geval met Nicole Eisenman en haar ‘fascinatie voor menselijke interactie en ons onvermogen om onderling contact te maken’. Waar deze fascinatie eerst nog leidde tot complexe, verwrongen taferelen slaat ze in recenter werk een veel soberder, primitievere toon aan. Knap om te zien.

 

Enkele zalen verder zien we werk van Avery Singer. Die zag ik enkele maanden terug in het Stedelijke, met monumentale werken van wel 20 meter lang. Monumentaal, maar kil. Dan vallen de kleinere werken in het SMAK toch stuk beter mee. Je zal er even moeten bij stilstaan alvorens een portret te ontwaren. Het draagt uiteindelijk bij tot de charme van de werken, die nog het meest de oorspronkelijke metafoor ‘voor het menselijke bestaan in een complexe wereld’ belichamen.

 

De expo lijkt vooral uit te willen pakken met de Roemeen Victor Man. Diens blauwnachtelijke portretten oefenen ontegensprekelijk een sterke aantrekkingskracht uit. Naar het portret ‘K’ ben ik een aantal keer teruggekeerd. Man refereert zelf naar Gauguin, Manet en Thierry De Cordier, net als naar mythes en legendes uit zijn geboorteland Roemenië. De expo zelf toont te weinig werk om dit te beoordelen, maar wat verder studiewerk toont alvast aan dat deze vergelijkingen niet bij de haren getrokken zijn.

 

Niet iedereen is het er mee eens, maar Katharina Wulff was voor mij alleszins een aangename kennismaking. “De scènes die ze schildert suggereren een maatschappelijke visie maar houden ook bewust informatie achter over sociale verhoudingen, identiteit en een bredere context. Verdeeldheid, dominantie, controle, onderdrukking, afhankelijkheid en trots beheersen de sfeer”. Dat komt misschien door haar eigen verleden (ze groeide op in het voormalige Oost-Duitsland) maar ze mengt dit gegeven met subtiele oriëntale toetsen (ze woont en werkt nu in Marrakesh). Een intrigerende combinatie. Niet iedereen zal fan zijn, ik alleszins wel.

 

Ik kan me niet van de indruk ontdoen dat de aanwezigheid van een hyperrealist als Gottfried Helnwein of hedendaagse fotografen als Rineke Dijkstra de tentoonstelling vollediger zouden gemaakt hebben, al zeker omdat ze meer dan een aantal aanwezigen de metafoor van de mens in de complexe wereld verbeelden. Maar niet getreurd, intussen biedt ‘These strangers’ een mooie oefening voor het oog van menig kunstminnaar.

‘These strangers… Painting and People” loopt nog tot 8 januari in het SMAK, Gent.

Author: Frederic De Meyer

Share This Post On

1 Comment

  1. Fantastisch concept, bijna post modernistisch om een klassiek thema aan te gaan. Het beste in jaren.

    Post a Reply

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op