Twee Belgische fotografen in Parijs

Het leven bestaat grotendeels uit toevalligheden. Soms zijn deze wel heel verbazend. Zo’n veertig jaar geleden maakten Bernadette Mergaerts en Luc Bonduelle hun eerste stappen in de fotografie. Onder begeleiding van hun mentor gingen ze de straat op, op zoek naar wat hun oog en hun aandacht vatten kon. Op zoek naar nieuwe manieren om de beelden die hen capteerden vorm te geven. We spreken eind jaren ’70. Experimenteren met beelden was niet nieuw, maar er ontstonden wel nieuwe mogelijkheden, onder meer gevoed door technologische vooruitgang.

Het viel ze in deze prille fase op hoe ze op dezelfde manier naar de dingen kijken, en waar ze precies hun aandacht op vestigen, soms kleine details, die zelden door anderen worden waargenomen. dezelfde drang ook om een nieuw leven, misschien een nieuwe betekenis te schenken aan de kleinere details die onze blik voorbijglijden. Fotografie is sowieso een vorm van stil staan, van verpozing.

Hun wegen scheidden, voor lange tijd.

Bernadette Mergaerts

Bernadette, wellicht beïnvloed door haar studies geografie, begon haar blik meer te richten op de patronen uit ons alledaagse leven. Details van muren, kleurschakeringen op de grond, vormen die op een bepaalde manier abstract lijken, maar zo gegrepen zijn uit de natuur die ons omringt, ze schuwde het zelfs niet om aan de hand hiervan geheel Italië of de UK een nieuw gezicht toe te kennen. De duivel zit in de details, schoonheid en goddelijkheid ook.

Veel mensen schrijven haar werk musicale kwaliteiten toe. Het valt nauwelijks te verbazen. De subtiele mélange van kleur en vorm creëert een heerlijk harmonieuze symfonie, een streling voor de dieper liggende emoties. Dichters die haar werk ontdekken voelen dan ook onmiddellijk de behoefte om met haar samen te werken, wat soms leidt tot fraaie resultaten, zoals in het boekje Ni plus, ni moins, waarin de foto’s van Bernadette hand in hand gaan met haiku’s van de Griekse dichteres Katina Vlahou.

De drang naar experimenteren zit blijkbaar in het bloed. Bernadette probeert haar foto’s uit in lichtbakken, denkt aan samenwerkingen met andere kunstenaars die andere kunstvormen uitproberen. Wanneer ze ons bezoekt heeft ze foto’s mee die ze op elegante stoffen liet printen. Gedreven om zaken te tonen “die andere mensen niet zien”, wat ook kan door ze op een andere manier aan ons te presenteren.

Luc Bonduelle

Op het eerste oog kan het werk van Luc mijlenver van dat van Bernadette gesitueerd worden, ondanks hun gemeenschappelijke prille begin als fotograaf en hun gezamelijke mentor. Lucs focus ligt op ‘fotostructuren’, een nagenoeg eindeloos op elkaar inspelend spiegeleffect dat soms aan Escher doet denken. Hij wil je uitnodigen om je “te verliezen in jezelf en in de ruimte”. Vreemd genoeg definieert hij zichzelf niet zozeer als kunstenaar, eerder als een “maker van beelden”. Fotografie is slechts een middel tot een doel: alle steunpunten bij de kijker weghalen, tegenstrijdige gevoelens opwekken, hem uitnodigen tot een soort reis doorheen zijn eigen mentale landschap. The doors of perception. William Blake is nooit ver weg in zijn beelden. Een moreel standpunt verdedigen ook: de mens is nooit volledig wanneer hij zich niet openstelt voor nieuwe ervaringen, voor de kracht van verbeelding. Al beseft hij dat het onmogelijk is dat zijn beelden bij de kijker exact hetzelfde gevoel zullen influisteren, hoopt hij dat ze op zijn minst dezelfde verwondering zullen opwekken.

“Fotografie is eerder een state of mind“, zegt hij, “een foto is uiteraard een momentopname, maar het gevoel dat je had wanneer je de foto trok, en de impact die het heeft op de kijker, deze emoties zijn blijvend.”

Toeval

Ze raakten elkaar dertig jaar lang uit het oog. Louter toevallig worden ze, veertig jaar na hun eerste ontmoeting, samen tentoongesteld, in Parijs dan nog, de stad waar ze in 1982 samen naartoe trokken voor Le mois de la Photo.

Het mag verrassen dat een curator die de gemeenschappelijke geschiedenis van beide kunstenaars niet kent beslist om juist hen samen tentoon te stellen. Het werk van Bernadette is ingebed in het concrete, het reële, daar waar Luc met effecten juist een nieuwe realiteit ontwikkelt en inspeelt op de verbeelding. Niettemin zijn er raakpunten. Op een vreemde manier vormen de natuurdetails van Bernadette een echo van de soms geografische aanvoelende patronen van Luc. Beide hebben onbewust een fractaalgehalte, Luc van nature met zijn veelvuldig uitgevouwen elementen, Bernadette, in haar meer abstracte werken, met haar gevoelige oog esthetische patronen uit onze omgeving opnemend.

Zonder een spiegeling te zijn van elkaar vormt het werk van beide kunstenaars een boeiende combinatie.


Métamorphoses, de tentoonstelling met werk van Bernadette Mergaerts en Luc Bonduelle, loopt van 5 tot 10 november in het AM Foundation Gallery in Parijs. Klik hier voor alle info.

Author: The ArtCouch

Share This Post On

2 Comments

  1. Na het lezen van deze boeiende preview benieuwd naar deze tentoonstelling.

    Post a Reply

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op