Wat er zoal te zien is in ‘Les rencontres de la photographie’ in Arles

Voor wie al was het maar een vage interesse heeft in (kunst)fotografie vormt Arles een onvermijdelijke daguitstap tijdens de zomermaanden. Met maar liefst 50 tentoonstellingen, naast workshops, happenings en lezingen allerhande, heb je er een vette kluif aan. Dat is eerder voor de die-hards. Wanneer je je beperkt tot de tentoonstellingen in de oude stad heb je, naast een mooie wandeling, ook heel wat fotografische prikkels opgestapeld. Enkele impressies:

Philippe Chancel in het Eglise des Frères Prêcheurs

Naar jaarlijkse gewoonte vormt de Eglise des Frères Prêcheurs het hoogtepunt van de reeks tentoonstellingen. Dit jaar is het gewijd aan het werk van Philippe Chancel, de onvermoeibaar reizende Franse fotograaf, die dit jaar zestig werd. Het is een overzichtstentoonstelling, met in elk nis van de kerk een specifiek land waar hij foto’s trok. Op de grond staan de namen van de landen, als richtingaanwijzers, samen met de latitude en longitude van de plaatsen waar hij de foto’s trok. Het geheel biedt in die zin een wereldreis, van Kazahstan tot Marselles, van Noord-Korea tot Nigeria. Maar verwacht je niet aan vakantiekiekjes of promotie-campagnes. Chancels blik op de mensheid is vaak tot op het bot cru, niet uit sensatiebejag, let wel, wel uit fundamentele eerlijkheid. De staat van de mensheid, anno tweeduizend jaar AC, biedt geen fraai beeld. Chancel weet het op een innovatieve, boeiende en eigenzinnige manier samen te vatten. De omgeving van de majestueuze kerk heft zijn blik op de wereld tot een nagenoeg spirituele dimensie.

Randa Mirza in het Commanderie Sainte-Luce

Als je dan toch in deze buurt bent, vergeet zeker niet het kleine, bijna pretentieloze maar daardoor juist zo subtiele expo rond het werk van de Libanese Randa Mirza te bekijken. Ze exploreert er de symboliek en geschiedenis in haar regio van voor de Islam, wanneer vreemde legendes en (bij)geloven nog de bovenhand hadden in de mystieke beleving van de bevolking. Ze hebben daar een speciaal woord voor, dat ik vergat te noteren. Maar haar behandeling van het thema zorgt alvast voor een boeiende ervaring.

Helen Levitt & Co in het Espace Van Gogh

Het Espace Van Gogh is ongetwijfeld de drukst bezochte plek in Arles, vandaag tenminste. Het kan aan de schoonheid van de binnenkoer liggen, of aan de naam van de plaats, waarvan de oorsprong enkel het resultaat is van de bezoeken die de kunstenaar er bracht. De ruimtes voor de twee expo’s zijn echter jammerlijk niet voorzien op deze opkomst, en de ophanging van de werken van de vier vrouwelijke, Amerikaanse fotografen uit de jaren 60 en 70 had wat meer originaliteit verdiend. Maar voor de die-hards een onvermijdelijke stop. Blijkbaar zijn die talrijk aanwezig op het festival.

Libuse Jarcovjakova in het Eglise Sainte-Anne

Meer een persoonlijke documentaire van het leven in het communistische tsjechoslowakije, waar het persoonlijke leven van Libuse regelmatig de gevolgen van grotere geopolitieke wendingen doorkruist. Het materiaal ontroert echter, door de eenvoud ervan, maar ook door het beeld van de zelfkant van die ene maatschappij, op dat moment in de geschiedenis. Een eerlijk en -daardoor- vaak confronterend verhaal. Ook hier zorgt de wisselwerking met de perfect geproportioneerde, maagdelijk witte kerk, voor een toegevoegd spanningsveld.

La Movida in het Palais de l’Archevêché

(PS: vergeet niet ook het prachtige klooster te bezoeken achteraan het gebouw. De expo vond ik er minder spannend, maar het gebouw is adembenemend)

In het huis van de aartsbisschop op de Place de la République kan je nog een stukje kunstgeschiedenis ontdekken. De Spaanse fotografen die zich jaren 80 onder de noemer La Movida verenigden -of er door critici in zagen gedwongen, dat is niet geheel duidelijk- bieden een inkijk in de decadente ontsporingen van deze ‘wilde’ tijden. In het perspectief van deze tijd zal dat wel kloppen, op de huidige, wat verwaande kijker zal deze retro-blik misschien enkel als grappig, laat staan mild bizar overkomen. Als je deze intellectuele remmingen laat varen vind je er echter een ruwe, maar ontroerende poging van de ‘jeugd van toen’ om onvoorwaardelijk vrij te zijn, radicaal anders dan de gegoede burgerij.

De meest opvallende in de groep is wellicht Ouka Leele met haar reeks ‘Mystique Domestique’, die foto’s in zwart-wit overschildert met eigen kleuren, wat heel vaak een surrealistisch effect sorteert. “Je suis Ouka Leele, la créatrice de la mystique domestique. Je le dis car je pense que les gens interprètent mes images comme une critique sociale, alors qu’elles sont en fait un sublimation du quotidient, du domestique”.

Les murs du Pouvoir in het Maison des Lices

Het festival schuwt zeker de actuele thema’s niet, en de daarbij horende kritische blik op onze maatschappij. In het Maison des Lices toont het een aantal fotografen die rond het thema van vluchtelingen in en rond Europa werken. Niet noodzakelijk ramptoeristische foto’s die je in de kranten terugvindt, deze fotografen gaan vaak op zoek naar de soms onzichtabere gevolgen in de periferie van de problematiek. Denk achtergebleven, gescheurde kleren op prikkeldraad, alternatieve steden als Calais, of portretten van Bulgaarse grenswachters. Een moment van bezinning om een mooi en boeiend traject mee te eindigen.


Arles 2019, les rencontres de la photographie, loopt nog tot 22 september in Arles. Alle info vind je op de website.

Author: Frederic De Meyer

Share This Post On

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op