Spelen met context… een gesprek met fotografe Frieke Janssens

Geïntrigeerd door het wereldwijde succes van haar reeks portretten van stijlvol sigaretten en sigaren rokende kinderen, ontmoetten we onlangs kunst-, mode- en reclamefotografe Frieke Janssens. De reeks is al een paar jaar oud, maar als je Frieke Janssens intikt in je zoekmachine, vullen de eerste pagina’s zich met foto’s van de rokende kinderen. Of dit niet ergerlijk is, vooral gezien ze sindsdien nog andere persoonlijke projecten heeft uitgevoerd?

Zo er al irritatie was om dit feit, zal het van korte duur zijn geweest. Per slot van rekening: ‘there’s only one thing worse than being talked about, …’. Waar Janssens zich dan wel aan ergert is dat haar iconische reeks overal, en zonder toestemming, opduikt. Onlangs wees een vriend op bezoek in Thailand haar er op dat er mensen rondliepen met haar smoking kids op hun T-shirt gedrukt. Maar ook hier is de ergernis van korte duur. Ze ziet er uiteindelijk ook de humor van in, en spendeert liefst haar energie in toekomstige projecten.

(bekijk zeker de video van de fotoshoot onderaan dit artikel!)

 

Niettemin bespreken we met haar de projecten die reeds zijn afgerond, op zoek naar wat haar werk zo uniek maakt. Er is iets heel specifieks en eigenzinnigs aan haar foto’s, maar het is moeilijk om aan te duiden wat precies. De zin voor fotografie is haar ook niet van bij de geboorte ingelepeld, het is pas bij de vaststelling dat fotografie haar sterkste vak was op de kunstacademie, dat ze deze weg is ingeslaan.

Misschien is het toch op de academie dat we een eerste hint ontdekken van wat Janssens’ werk uniek maakt. De wijze les die ze meekreeg van een van haar leraren is het belang van context in haar kunst. Dat kan eenvoudig klinken, maar krijgt een geheel eigen invulling bij Janssens.

Neem haar eigen projecten als voorbeeld. Bij de rokende kinderen was het haar bedoeling om de focus te vestigen op het roken zèlf. Dat had ze niet kunnen verwezenlijken door gewoon rokende volwassenen te portretteren. Het is de verrassende combinatie van rokende kinderen, die dit effect sorteren. Context. Het belang van de context zie je ook in haar reeks ‘Diana’, waarin ze de verschillende strategieën van haar vriendinnen die op ‘mannenjacht’ zijn, uitbeeldt. Dit uitgangspunt projecteert ze echter in taferelen van stoere –overwinnende?- krijgsters, waardoor de aandacht weer komt te liggen op de verschillende attitudes. Context.

Dat spelen met context en boodschap verleent aan het werk van Janssens vaak een humoristische, licht surreële ondertoon. “Typisch Belgisch”, aldus Janssens. Maar het zorgt er ook voor dat haar werk wereldwijd anders ontvangen en geïnterpreteerd wordt. Context is cultuurgebonden. Per slot van rekening was het een video van een kettingrokend kind in Indonesië –een relatief aanvaard fenomeen aldaar- die haar inspireerde voor haar smoking kids reeks.

Maar vaak is het ook een kwestie van timing. De reeks smoking kids speelde in een sfeer waar in het Westen roken steeds meer uit de publieke ruimte werd geweerd. Janssens’ foto’s baden regelmatig in een jaren ’50 sfeertje, niettemin zijn ze een reflectie van bepaalde maatschappelijke evoluties. Met haar thema’s zit Janssen zit duidelijk ‘in haar tijd’.

Maakt deze focus op sociaal relevante thema’s haar tot een ‘sociaal geëngageerde’ kunstenaar? Opvallend is dat ze verwijst naar John Bulmer en August Sander als fotografische referenties. Maar nog opvallender: de eerste kunstenaar die ze vernoemt als referentie is de Duister Otto Dix, toch ook niet gespeend van kritiek op zijn tijd. Niettemin maakt dit Janssens niet automatisch tot maatschappijkritische kunstenaar. Zelf zegt ze geen moraalridder te (willen) zijn. Ze observeert en registreert, zonder noodzakelijk een standpunt in te nemen. Dan wel op haar eigen, unieke manier…

© Frieke Janssens, Chalk boys

© Frieke Janssens, Chez Albertje

© Frieke Janssens, Dianas

© Frieke Janssens, Dianas

© Frieke Janssens, The intoxicated

© Frieke Janssens, The intoxicated

 

Tussen haar talrijke opdrachten werkt Janssens ook aan een tentoonstelling bij Ingrid Deuss gallery, die tegen het einde van dit jaar zou plaatsvinden. Volg TheArtCouch om hiervan op de hoogte te blijven! Intussen kan je meer werk van Janssens ontdekken op haar website.

De fotoshoot van ‘Smoking kids’:

SMOKING KIDS by Frieke Janssens from Befocus – Visual Agency on Vimeo.

 

Author: Frederic De Meyer

Share This Post On

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op