De essentie van kunst, een gesprek met Hilde Van Canneyt

Met meer dan honderdvijftig diepte-interviews met Belgische en Nederlandse hedendaagse kunstenaars op haar conto, is Hilde Van Canneyt ongetwijfeld een referentiepunt aan het worden in het kunstenlandschap. Hoog tijd dat TheArtCouch de ervaren interviewster zelf gaat interviewen en tracht te achterhalen welke inzichten die vele ontmoetingen met kunstenaars hebben opgeleverd.

Eerst een beetje achtergrond. Van opleiding is Hilde restaurateur van schilderijen. Het is eerder toevallig dat ze kunstenaars is beginnen interviewen. Wanneer een recensent van het stadsblad Zone09 haar tien jaar geleden vroeg om expo’s te recenseren, wist ze al na één recensie dat ze de rest van haar leven wilde schrijven over kunst. Toen die opdracht na 2,5 jaar afliep, vroeg Laura van – artistiek directeur van croxhapox – haar om voor hun kunstencentrum te recenseren. Echter koos ze er zelf voor om kunstenaars te interviewen. Sindsdien is ze daar niet meer mee gestopt. Intussen is ze uitgegroeid tot professionele interviewster, tekstschrijfster, curator, jurylid van kunstprijzen en kunstwedstrijden én ze is lid van de subsidiecommissie van de Vlaamse gemeenschap. Desalniettemin is Hilde bovenal gepassioneerd interviewster.

Iets wat me opvalt als je er de interviews op haar blog op nahoudt, is het groot aantal gevestigde (lees: oudere) kunstenaars die ze ontmoet. Wanneer ik het met haar over jonge startende kunstenaars hebben, wordt duidelijk waarom dit het geval is. Het oeuvre van een kunstenaar dient volgens haar enigszins verder te rijpen en het gewicht van de kunst- en levenservaring mag voelbaar zijn in het werk dat zij bewondert. Jongere kunstenaars zijn soms nog te zoekend of laten zich nog te veel in een richting duwen. Anderzijds kan ‘jonge’ kunst voor haar net heel ontwapenend zijn. Het vergt immers jaren om een eigen beeldtaal te ontwikkelen.

van canneyt borremans

met Michaël Borremans, © Hilde Van Canneyt

 

Dit brengt ons naadloos tot een heikel dilemma in de kunst: kan (of moet) een kunstwerk los worden gezien van de kunstenaar? Stel: je ziet een afbeelding van een fles Tabasco in een kunstgalerij. Kan een dergelijk werk je dan ontroeren of bewegen zonder enige uitleg waarom de kunstenaar het heeft gemaakt? Of zonder dit specifieke werk vanuit het perspectief van het ander werk van de kunstenaar te zien?

Hilde meent dat je als toeschouwer van kunst steeds een zekere naïviteit moet bewaren, en als kenner zelfs even de kunstgeschiedenis mag vergeten. Kunst is een persoonlijke beleving en moet iets in je los kunnen maken. Achtergrondkennis is niet per sé noodzakelijk, maar wel handig. In die zin betreurt Hilde het dat (de meeste) mensen – ook zijzelf – de neiging hebben eerst over een werk te lezen voordat ze het onbevangen gaan aanschouwen.

van canneyt raveel2

met Roger Raveel, © Hilde Van Canneyt

 

Ook het momentum moet kloppen. De afbeelding van de fles Tabasco kan relevant zijn op een bepaald moment, maar kan die verliezen wanneer je het niet op het juiste tijdstip gezien wordt. Aangezien de kunstbeleving van de kijker volgens Van Canneyt in de eerste plaats een persoonlijke beleving is, kan die niet anders dan moment- en soms zelfs plaatsgebonden zijn. Zoals een muziekstuk je ook niet altijd op dezelfde manier raakt.

van canneyt delvoye2

met Wim Delvoye, © Hilde Van Canneyt

 

Niettemin kan het kunstwerk volgens Hilde niet los staan van diens schepper. De kunstenaars die ze bewondert zijn veelal degenen die hebben gezwoegd om er te geraken. Het zijn kunstenaars die met durf en eindeloos geduld een eigenwijs oeuvre hebben opgebouwd, wat doorgaans herkenbaar is in hun creatie. Die werkstukken hebben als dusdanig de capaciteit om iets in je los te weken. Kunst zal de wereld niet redden, aldus Hilde, maar kan je wel in een bepaald gemoed brengen.

van canneyt de bruyckere2

met Berlinde De Bruyckere, © Hilde Van Canneyt

 

Deze visie over kunst herken je tevens in het advies dat Hilde zou meegeven aan jonge kunstenaars:

  • Zorg ervoor dat je een brede en diepe kennis opbouwt van het vak
  • Focus je op de ene centrale vraag: ‘Wat wil ik vertellen en wat wil ik bereiken?’
  • Omring je met mensen die je vertrouwt, vraag oprechte raad (die soms pijnlijk is).
  • Maar vooral: wees niet bang om alles op te geven voor je doel, beleef de urgentie van het scheppen, wees eerlijk naar jezelf toe en blijf geduldig…

L’art pour l’art… zeker geen achterhaalde gedachte…

 

De interviews van Hilde met meer dan 150 kunstenaars kan je lezen op haar blog hildevancanneyt.blogspot.com of in het boek dat ze recent heeft uitgegeven ‘Hilde vraagt, Hilde Van Canneyt interviewt 85 Belgische kunstenaars’.

van canneyt bilquin

met Jean Bilquin, © Hilde Van Canneyt

Author: Frederic De Meyer

Share This Post On

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op