De hoogtepunten van Art on Paper, Brussel

Lange wachtrijen aan het ticket office van BOZAR op zondag 27 oktober. De Brancusi-tentoonstelling lokte kijklustigen van heinde en verre naar het hart van Brussel. Ook wie een kaartje voor Art On Paper wou, moest dus een halfuurtje aanschuiven. Om daarna in een oase van rust terecht te komen. Want dat kenmerkt Art On Paper, een bescheidenheid en ingetogenheid die je maar zelden op een kunstbeurs ziet. 40 galerijen uit binnen- en buitenland verzamelden zich om de tekenkunst in al haar vormen te belichten. Viel meteen op: de ronduit indrukwekkende verscheidenheid aan technieken, stijlen en materialen. Hier volgt een allerminst objectieve selectie:

Gonzalo Elvira - Los Manos de Anni (2019)
Gonzalo Elvira – Los Manos de Anni (2019)

Gonzalo Elvira – Bauhaus 1919 Model Kit

De Barcelonese galerij RocioSantaCruz pakte uit met een greep uit de Bauhaus-serie van Gonzalo Elvira. De Argentijnse kunstenaar vertaalt de veelzijdigheid van het Bauhaus (kunst, architectuur, design en onderzoek) in een reeks tekeningen waarin hij verschillende media en technieken combineert. Las Manos de Anni en M.B II zijn minutieus opgebouwd uit korte, verticale strepen Chinese inkt op papier. De systematische aanpak en het naast elkaar plaatsen van kleuren doen aan pointillisme denken.

Gonzalo Elvira - M.B II (2019)
Gonzalo Elvira – M.B II (2019)

De onderwerpen die Gonzalo Elvira afbeeldt, zijn overigens zorgvuldig gekozen. Hij wil namelijk de belangrijke rol benadrukken die vrouwen in het Bauhaus speelden. Vrouwen maakten immers 30% van de studenten uit, maar ze moesten zich beperken tot textiel en keramiek. Ze werden niet toegelaten tot de ateliers in smederij, timmerwerk en architectuur, omdat vrouwen verondersteld werden moeite te hebben met driedimensionaliteit. Elvira eert de Bauhaus-vrouwen door enkel voorwerpen te schilderen die door vrouwen gemaakt werden.

Gonzalo Elvira - B.A 014 (rechts), B.A 012 (linksonder) en B.A 006 (linksboven) (2019)
Gonzalo Elvira – B.A 014 (rechts), B.A 012 (linksonder) en B.A 006 (linksboven) (2019)

Alice Anderson – Graphs on Climate Change

In de stand van La Patinoire Royale zagen we werk van de Frans-Britse Alice Anderson: grafieken die aantonen hoe het klimaat in de loop van enkele decennia drastisch veranderde. Links zien we een grafiek gebaseerd op NASA-onderzoek die toont hoezeer de CO2 in onze atmosfeer sinds 1950 is toegenomen. De rechtse grafiek toont de wereldwijde gemiddelde verandering van de luchttemperatuur sinds 1880.

Alice Anderson - Graphs on Climate Change (2019)
Alice Anderson – Graphs on Climate Change (2019)

Dit werk lijkt maatschappijkritiek van de makkelijke soort, maar daar is het de kunstenares in essentie niet om te doen. De betekenis van haar werk zit ‘m in het gebruikte materiaal: koperkleurige draad. Voor Alice Anderson staat koperdraad symbool voor de verbondenheid in de digitale wereld. Door allerhande objecten (van een Ford Mustang en een gitaar tot een telefoontoestel en een pijp) in koperdraad te wikkelen, probeert de kunstenares die voorwerpen te vatten, ‘memoriseren’ noemt ze het zelf. Daarbij voert Anderson een rituele, bezwerende dans uit. Performances dus, waaraan ook het publiek mag deelnemen.

Mackerel Safranski – Accident of Flesh

Galerij A-LOUNGE uit Seoul koos letterlijk voor ‘art on paper’, met tekeningen van de getormenteerde Koreaanse kunstenares Mackerel Safranksi (echte naam: Kim Da-jong).

Voor Safranski, die afstudeerde in de Duitse taal- en letterkunde, is kunst een vorm van therapie. De kunstenares wordt geplaagd door angstaanvallen en had al meermaals met een eetstoornis te kampen, wat leidde tot een enorme fixatie op het lichaam als vehikel van de geest. Voor de Koreaanse kunstenares is de mens niet anders dan een dier en de wereld niet anders is dan de jungle. Voor haar is een aap die met zijn stijve penis pronkt hetzelfde als een heerser die met zijn macht pronkt.

Mackerel Safranski - Accident of Flesh (2017)
Mackerel Safranski – Accident of Flesh (2017)
Mackerel Safranski - Accident of Flesh
Mackerel Safranski – Accident of Flesh

In Safranski’s tekeningen spelen vrouwen steevast de hoofdrol, ook als ze vastgebonden op een tafel liggen en hen een vreselijk lot wacht. Wolven verzinnebeelden onheil, ondefinieerbare maskers kijken weg van de actie. Accident of Flesh eert de vrouw als bron van alle leven, en van het christendom. In Daytime Scenery brengt de kunstenares een zwarte kraai, een zwarte zon, een dode boom, een wolf en een ring van vuur bij elkaar in één tafereel, over het lot van de hoofdfiguur hoeven we ons dus geen illusies te maken.

Mackerel Safranski - Daytime Scenery (2019)
Mackerel Safranski – Daytime Scenery (2019)

Joris Vanpoucke – Seascapes

Het Antwerpse DMW Art Space koos voor Joris Vanpoucke, een Vlaamse kunstenaar die wars is van populaire trends en zijn inspiratie in zijn directe omgeving zoekt. Hij grijpt terug naar de schilderkunst als ambacht, naar de verschillende genres die in de loop der eeuwen ontstonden, van stilleven tot zeegezicht, en geeft daar een heel eigentijdse invulling aan. Een doodgewoon plantje uit een doordeweekse tuin borstelt hij haarfijn en virtuoos op papier, zijn zelfportret maakt hij met opzet onherkenbaar, en een verblijf in Wenduine vormt de inspiratie voor een reeks marines, seascapes dus.

Joris Vanpoucke - Seascapes (2019)
Joris Vanpoucke – Seascapes (2019)

In de hedendaagse schilderkunst moet het zeegezicht zowat het riskantste van alle onderwerpen zijn. De marge voor vernieuwing en eigen interpretatie is klein, de kans op mislukking des te groter. Joris Vanpoucke ging de uitdaging aan en slaagt met vlag en wimpel. Zijn reeks toont de Noordzee in drie stadia, van valavond tot de nacht. Met een uiterst beperkt kleurenpalet en op klein formaat (de twee kleinste werken zijn niet groter dan 28x30cm) roept de kunstenaar een hele wereld op, eentje waarin de natuur centraal staat en er van de mens geen spoor is. De zeggingskracht van het meest rechtse, het nachtelijke, tafereel is fenomenaal. Nooit gedacht dat een quasi volledig zwart doek zo adembenemend mooi kon zijn.

David De Pooter

Art crunches: Fred Eerdekens, Marcel Broodthaers, conceptuele kunst
David De Pooter

Latest posts by David De Pooter (see all)

Author: David De Pooter

Art crunches: Fred Eerdekens, Marcel Broodthaers, conceptuele kunst

Share This Post On

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op