De kunstkriebels van Monika… een mijmering over het leven van Jean-Michel Basquiat

“Is dat Frans?” vraagt de medewerker van de zelfmoordlijn. “Nee, Haïtiaans” antwoordt de jonge Basquiat.

Met zijn moeder gaat hij kijken naar de Guernica van Picasso. Maar in het echte leven loopt hij verloren, hij slaapt in een kartonnen doos in een park, heeft alleen versleten baskets en vuile T-shirts. Hij wil beroemd worden, als muzikant of als schilder. Maar in New York zijn er geen kunstenaars met een donkere huid.

Zijn graffiti op de muren van New York ondertekent hij met “Samo”. Het zijn woorden, woorden die hij schrijft in een roes, hij rookt wiet, snuift cocaïne, speelt in een groezelige band die optreedt in een nachtclub.

Hij schildert : brutale schilderijen in knallende kleuren, telkens weer met woorden, die niemand kan ontcijferen. Hij maakt kleine tekeningen op stukken karton. Wanneer hij op dag een limousine voor een restaurant ziet stoppen, ziet hij voor het eerst Andy Warhol, die het restaurant binnenstapt met een kunsthandelaar. Basquiat volgt hem en biedt hem enkele van zijn tekeningen aan, waar hij tien dollar het stuk voor vraagt. Warhol koopt ze allemaal. De kunstwereld leert zo de naam van Basquiat kennen.

Warhol en Basquiat

Hij heeft onmiddellijk succes, maar gelukkiger wordt hij niet. Zijn moeder leeft in een psychiatrische instelling, zijn vader is gehuwd met een blanke vrouw. Hij wordt een idool, hij kan alle vrouwen krijgen, maar hij blijft wiet roken. Om zijn imago als ‘Eddie Murphy van de schilderkunst’ te beklemtonen (zoals de Times schrijft) of om te ontsnappen aan een wereld waarin hij zich niet thuis voelt? Zijn oude vienden vinden hem verwaand, zijn nieuwe vrienden voelen zich superieur, alleen Andy Warhol bewondert hem echt. Op zijn tentoonstellingen van Zürich tot Tokyo zijn al zijn werken onmiddellijk uitverkocht aan verzamelaars die geld ruiken. Hij wordt zelfs gevraagd als fotomodel voor het bekende modemerk “Comme des garçons”.

Hij pleegt zelfmoord door een overdosis aan drugs. Hij is 27.

Ik vraag me af of beroemdheid gelukkig maakt, ik vraag me af of kunst gelukkig maakt. Zijn kunstenaars tevreden mensen of blijven ze vruchteloos zoeken naar dat ene schilderij, dat perfect is voor de buitenwereld maar nooit voor hen?

Wanneer ik kijk naar het werk van Jean-Michel Basquiat, voel ik alleen eindeloos verdriet en eindeloos verlangen naar een wereld die niet bestaat. Wanneer er donkere wolken door mijn hoofd schuiven, voel ik mezelf Basquiat, met het grote verschil dat hij een soort duister genie was en werken maakte die niemand ooit nog heeft kunnen bedenken.

Zijn naam was Jean Michel. Hij leefde maar heel even om niet langer ongelukkig te zijn.

 

Monika Macken

 

J.M. Basquiat, Philistines (1982)

Author: Monika Macken

Share This Post On

1 Comment

  1. Mijmering die nazindert, Monika

    Post a Reply

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op