De mythe van de getormenteerde kunstenaar, ontrafeld

De vraag is niet triviaal: moet een kunstenaar getormenteerd zijn om goede kunst voort te brengen? Waarom houden we zo krampachtig vast aan de mythe van de gedoemde, eeuwig lijdende kunstenaar, het stereotiepe beeld van de kunstenaar in strijd met zijn innerlijke demonen? En, vinden we het niet verdacht wanneer een kunstenaar er maar al te gelukkig lijkt bij te lopen, zoals pakweg een Jeff Koons met zijn eeuwige glimlach?

Hier werd blijkbaar serieus onderzoek naar gedaan en, het mag de kunstenaars onder de lezers hopelijk geruststellen, er bestaat geen rechtstreeks verband tussen de geestesgezondheid van een kunstenaar en de mate van succes ervan. Een studie in Zweden toonde aan dat onder kunstenaars ongeveer dezelfde kans op mentale stoornissen voorkomt als voor de totale bevolking. Je mag gerust weer adem halen.

Voor eventjes.

Want blijkt wel dat hoogcreatieve personen in meerdere mate vatbaar zijn voor bipolaire stoornis, met andere woorden: manisch-depressieve kantjes hebben. Voor alle duidelijkheid: dit hoeft niet noodzakelijk problematische proporties aan te nemen. Zo toonde een andere studie aan dat dat er een -heel kleine- correlatie bestaat tussen scizofrenie en creativiteit, maar dat tussen succesvolle kunstenaars alvast geen zware scizofrenen behoorden. Alles met mate dus, een flinke dosis geestelijke en lichamelijke gezondheid helpt kunstenaars ook vooruit.

Om al deze studies even te relativeren: geen van deze toont een causaal verband tussen de mate van creativiteit en de mentale staat van een kunstenaar. Met andere woorden: het is niet omdat je scizofreen bent, dat je een betere kunstenaar zou zijn. Verder zijn er ook in andere beroepen een -zelfs grotere- correlatie te bespeuren tussen het beroep en de mate van geestelijke gezondheid. Zo blijken advocaten bijvoorbeeld meer dan gemiddeld vatbaar te zijn voor zware depressie (al kan men zich hier ook afvragen welke richting het causale verband precies inslaat).

En, hier komt de genadeslag voor dergelijk onderzoek: kunstenaars hebben niet het monopolie over creativiteit, gelukkig maar. Iedereen heeft wel een grote of kleine mate van creative impulsen in zich, en kan deze op ontelbare manieren vorm geven.

Dus, voordat je je als aspirant-kunstenaar in het verderf stort om een of andere mentale aandoening op te lopen of, erger nog, er mee ophoudt kunst te maken omdat je je te gezond voelt, denk er aan: ook gezonde kunstenaars kunnen succesvol zijn!

Wil je meer te weten komen? Bekijk dan zeker de volledige analyse van The Art Assignment:

Author: Frederic De Meyer

Share This Post On

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op