Het beste paviljoen op de biënnale van Venetië?

Het is volgens velen het paviljoen dat de hoogste toppen scheert. Het paviljoen van Litouwen wordt volledig ingepalmd door de installatie Sun & Sea (Marina), ontstaan uit een samenwerking van toneelregisseur Rugilė Barzdžiukaitė, schrijver Vaiva Grainytė, en componiste Lina Lapelytė.

Kunst die de klimaatsproblematiek aankaart is zeker niet nieuw. Vaak vingerwijzend of onsubtiel moraliserend, niet steeds. Maar de installatie van Litouwen is vernieuwend, omdat je verschillende interpretatieniveaus moet doorzwemmen voordat je de volle betekenis ervan in je bewustzijn kan ontvangen.

Een tiental mensen die ogenlijk zorgeloos op het strand van de zon en de rust genieten. Een beetje op elkaar gepakt, als was het een alledaags zomerstrand in pakweg Blankenberge. “It’s about nothingness—nothing is happening”, aldus Grainytė. Maar dat is het hem net. Waar veel kunst over klimaat doelbewust een angst willen inboezemen, ogenschijnlijk een geweten willen influisteren, wil deze installatie juist wijzen op de kern van het probleem: dat we maar verder doen alsof er geen probleem was. Menselijk, al te menselijk.

Grainytė: “The piece has to do with ecological issues and the Anthropocene, but I didn’t want to be didactic because it’s such a big topic and it was important to find a subtle, romantic language.”

Het is overigens niet zo dat er niets gebeurt. Er wordt in de installatie ook gezongen. Een vrouw bezingt haar boosheid omdat niemand op het strand hun vuilnis opruimt, een andere zingt over hoe mooi de witte, maar uitgestorven koraalrif is, een man klaagt om het feit dat het niet sneeuwde op Kerst. Subliminale boodschappen, die fel contrasteren met de banaliteit van het schouwspel. Of er juist mee in harmonie zijn. Zijn we niet allen als hen? Klagend, bewust, maar onkundig om ons gedrag aan te passen.

Extra laag

Het wordt extra gelaagd, gezien het publiek wordt uitgenodigd om drie uur lang ook op het strand te gaan liggen. Deel uit te maken van het probleem, in zekere zin, hoewel het probleem zich uiteraard niet in de installatie afspeelt. Het is immersive art tot de derde graad. Het enige dat je hier voor dient te doen is je inschrijven en een timeslot te bepalen (je kan je hier inschrijven). Vergeet je badpak en je handdoek niet. De organisatie verzekert een wifi-verbinding en licht genoeg om een goed boek te lezen op het strand.

Voel je je niet geroepen om deel uit te maken van de installatie, dan kan je het nog steeds van op de eerste verdieping gadeslaan. Waarmee een extra laag betekenis de installatie wordt ingeblazen.

Maar of je deelneemt of louter aanschouwt, laat je niet misleiden door de vredige ervaring, waar je naar kijkt is wel degelijk een voorteken van hoe de mensheid aan zijn einde kan komen. Niet met een bang, maar door gesapigheid, zelfvoldoening en onverschilligheid. Of, volgens de makers: “contemporary crises unfold easily, softly—like a pop song on the very last day on Earth.”

Het paviljoen wordt getipt voor de Golden Lion, de prijs voor het beste paviljoen op de Biënnale. Klik hier voor alle info over Sun & Sea (Marina)

Author: Frederic De Meyer

Share This Post On

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op