Kunst tonen… een kunst op zich

Kunst maken is een ding, kunst tonen een ander, maar misschien even belangrijk, en zeker schromelijk onderschat. Curating. De term wordt helaas nagenoeg op alles toegepast waarin de mening, of de al dan niet bedachte selectie van deze of gene bekende persoon wordt gevraagd. Neem een radioprogramma waar een gast wordt uitgenodigd om plaatjes te kiezen om het gesprek op te vrolijken, of om er een mening of persoonlijke anekdotes over te delen, en hij wordt prompt opgewaardeerd tot ‘curator’.

Jammer is dit.

Curator zijn betekent zoveel meer. En is wellicht, naast het kunstenaarschap, de meest creatieve taak binnen de kunstwereld. Voor beide rollen is inzicht vereist, een vrije maar betekenisvolle nieuwe manier om associaties te maken tussen beelden en gedachten, patronen te zien om ze evengoed meteen te vergeten, of slechts te gebruiken als basis om nieuwe ideeën vorm te geven.

Dit mag vreemd lijken. Voor wie regelmatig musea bezoekt is het een standaard geworden: de kale ruimtes, de bewuste White Rooms, alle aandacht vestigen op dit ene werk, liefst zo los mogelijk van de werken er om heen. Hét werk staat centraal, dat moet de aandacht trekken, tegenwoordig. Een museum moet de bezoeker doen nadenken, hem in zekere zin begeleiden in de ontdekkingen die het hem aanbiedt, maar dit moet stap voor stap gebeuren, werk per werk, zo luidt de huidige strekking. Logisch opgebouwd, structureel adequaat, pedagogisch relevant. Elk werk is uniek en moet dus apart getoond worden.

Maar is dit een natuurlijke manier om kunst te presenteren? In de zin van: ligt het het dichtst mogelijk bij wat de kunstenaar zelf in gedachten had? De manier van kijken naar zijn werk, de manier waarop het wordt geofferd aan de kijklust van de kunstliefhebber? Kortom: zou Munch het appreciëren dat zijn Schreeuw nu zo alleen, afgezonderd, ‘naakt’ staat te pronken in een smetteloos museum? Of zou hij liever hebben dat het werk bij een fervente, obsessieve verzamelaar van allerhande al dan niet met kunst gerelateerde objecten terecht was gekomen, die zijn rariteitenkabinet af en toe voor het publiek zou openstellen? Kunst is per definitie niet ‘logisch’, laat staan een apart fenomeen. Waarom proberen we zo hard om er een structuur aan te geven, het te forceren in netjes afgelijnde stromingen en afgemeten hokjes?

Misschien ligt de betekenis, en de waarde van kunst wel in het feit dat het een ontdekkingstocht is, of hier alleszins toe uitnodigt. Dat is de stelling van Ann Demeester, en in haar rol van directeur van het Frans Hals Museum heeft ze alvast een uitgesproken mening over hoe kunst zou moeten worden voorgesteld, ‘gepresenteerd’. Radicaal? Tuurlijk wel, maar net als kunst maken is kunst tonen een manier om een doel te bereiken: verrassen, tot verstomming slaan, tot nieuwe inzichten inspireren. Zelfs als je het niet begrijpt, of misschien juist omwille daarvan. ‘Free your mind, the rest will follow‘.

Wat mij betreft hebben we alleszins meer nieuwe stemmen en meningen nodig als die van Ann Demeester, om kunst echt tot een beleving te maken… Ermee eens, of niet? Laat gerust jouw mening achter in de commentaar.

Author: Frederic De Meyer

Share This Post On

1 Comment

  1. Ann Demeester is een bijzondere dame. Ik ken haar oa. van de presentaties “Nu te zien!”, waar ze zeer gerichte commentaar geeft op een lopende tentoonstelling. Zeer goede voordracht, daar kunnen onze politici nog veel van leren, dit even terzijde. Een gedreven speech waar ze de aandacht van de toehouders weet vast te houden met slechts enkele goed gekozen beelden ter illustratie. Ik kan het punt dat ze maakt volgen, maar heb toch enkele bedenkingen. Ik vind dat dergelijke mixing best met mate wordt toegepast, want overdaad zal het zien van verbanden tussen de werken niet bevorderen, laat staan dat er na het zien nog iets van blijft hangen in het geheugen. Alle museumzalen zo inrichten lijkt mij van het goede teveel. Het beeld dat ze toont met de beide portretten is een zeer vereenvoudigd voorbeeld, ze hangen daar wat mij betreft nog altijd in ”splendid isolation” , want ver uit elkaar zodat in de praktijk de verbanden die ze aanhaalt niet zo duidelijk zullen observeerbaar zijn. Ik zie me nog niet stelselmatig van het ene naar het andere werk heen en weer lopen als de beelden ver uit elkaar hangen. Ze moeten dus in een oogopslag tezamen zichtbaar zijn wat mij betreft. Wel is het mixen van ouder en hedendaagser werk een goede zet, maar ook hier is een overzichtelijke presentatie primordiaal lijkt mij.

    Post a Reply

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op