Intuïtie, erotiek en destructie: focus op het werk van Rita Ackermann

Hoezeer je ook gewend bent aan online plaatjes kijken en kunstliefhebben, toch duikt er bij tijd en wijle nog een kunstenaar op die onverklaarbaar aan je aandacht is ontsnapt en weet te verrassen. Rita Ackermann, 52 en in portefeuille bij Hauser & Wirth, is zo iemand.

Natuurlijk werd ik op het eerste gezicht veroverd door haar kleur- en materiaalgebruik, in tweede instantie door haar thematieken – soms abstract, even vaak figuratief. Maar toen ik haar verhaal her en der las op het www was ik helemaal om. Kunstenaars die het hebben over intuïtie en over hoe de artistieke flow hen volkomen overneemt tot ze tijdelijk in een andere dimensie vertoeven, die hebben bij mij een verfstreepje voor. “It’s a feeling, being directed by the painting when you are present,”, zegt ze in een interview. “The picture itself, not your ideas, is what directs you. And when I am able to listen, the direction is very clear.” En ook: “When I paint, my thoughts come from other places. I can’t track them down and repeat what I did. It is a different reality.”

Een mooie uiting hiervan zijn haar ‘Chalkboard Paintings’, grote composities waarvan de onderlaag bestaat uit donkergroene bordverf. Daarop brengt ze tekeningen aan met wit krijt, blauw en groen pigment, dat ze deels ook weer weg wast. Aan de randen zie je soms nog de restjes van een figuratieve intentie, in de kern van het werk triomfeert de materie, de abstractie én vooral: de beweging. Haar dans op het doek is hier belangrijker dan het overbrengen van een verhaal. De dans ís het verhaal – de transmissie, de actie, de overgave aan de act van het schilderen staat centraal. De vorm is hier tegelijkertijd neerslag en betekenisgever – we kijken naar gestolde intuïtie, de onnavolgbare kunstenaarslogica, die met geen ratio te benaderen valt.

We zien ook de dubbelhartigheid van die intuïtie. Eerst zijn er de spontane, quasi nonchalante krijttekeningen, daarna worden ze door dezelfde irrationele kracht uitgewist. Alles door dezelfde basale, onbewuste stroom. Het is fragiliteit die zich overgeeft aan een zekere destructie, waaruit niettemin schoonheid ontstaat. Het is tegelijkertijd vernietiging die voortvloeit uit een intuïtieve drang, die direct haar bestaansrecht verwerft, aangezien net die ongenadigheid de schoonheid naar een hoger plan tilt – zo is elk werk een spanningsveld waarin tegengestelde energieën huishouden, die elkaar in evenwicht houden maar terzelfder tijd beconcurreren.

En dan is er dat andere, thematische spanningsveld: de meer recente reeks ‘Mama ’19’ – waarvan Ackermann zelf liever niet heeft dat je dat al te anekdotisch duidt, hoewel ze een goeie relatie met haar moeder heeft – en de andere reeksen waarin liederlijke vrouwen in allerlei sensuele posities mogen gloriëren. De madonna en de hoer, ze staan in het oeuvre van Rita Ackermann zij aan zij, om een panoramisch beeld van de vrouw te schetsen. Vrijheid, sensualiteit, het soort anarchistische exhibitionisme dat we ook bij Marlene Dumas vinden. Maar met een ietwat morbide kantje, aangezien deze vrouwen vaak deels worden uitgewist of vervagen tot een soort vergetelheid. Zo staan ze op een heel ambivalente manier op de voorgrond.

“I hope that if someone looks at my painting, it gives him or her a glimpse outside of their reality. A painting is truly alive when it delivers a different existence — I must see right away when the painting is alive and when it is not”, zo zegt Rita Ackermann en haar schriftuur leidt ons inderdaad naar andere realiteiten. De stille plek in het schildersatelier waar creatie en destructie, intuïtie en animale vibratie, erotiek en liefde verbazingwekkend dicht bij elkaar komen te liggen. De holistische ruimte waar alles kan en alles mag, als ontsnappingsroute voor de wereld, maar ook als recreatie van de wereld, de omlijsting van een schilderij als het montuur van een bril, waardoorheen je de dingen even anders ziet.


Ontdek hier meer beeld & info over het werk van Rita Ackermann: https://www.hauserwirth.com/artists/2832-rita-ackermann

Share This Post On

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op