‘Un état d’âme’ van Irmine Remue, nog tot 1 september te zien in Munte

Dit is een tentoonstelling waarbij een persoonlijk verhaal hoort. Zo’n verhaal waarvan je weet: dit is een van de parels die ik mijn leven lang zal herinneren. Een kleine anekdote die in mijn private levenswandel stiekem een verrukkelijk hoogtepuntje was.

Rewind naar vorige winter. De locatie: mijn dorp, Bottelare, een hidden gem dicht bij Gent. Ontelbare keren was ik er al voorbij gewandeld: het mooiste hoekje van het dorp, met zonder twijfel het mooiste huis van het dorp. Breedgeschouderd, puik geschilderde luiken, voortuin met weelderig slingerende rozelaars. Heel vaak had ik hier al stiekem binnengegluurd, hopend een glimp op te vangen van het allicht spectaculaire historische interieur. 

Die dag verliep het anders. Tijdens mijn dagelijkse wandeling werd ik halt gehouden door een vrouw. Ze kwam vanuit het huis op me toegelopen. Grijs haar los opgestoken tot een dot, jeugdige priemende blik en een schilderskiel waar jaren noeste arbeid van af te lezen viel. “Mag ik je iets vragen? Ik zie je hier zo vaak voorbijlopen en telkens denk ik: ik wil die mevrouw tekenen. Zou je voor mij model willen staan? Je hebt een bijzondere uitstraling.” (ik voel schroom om dit te schrijven maar dit zei ze echt). 

Het mooie huis bleek een kunstenares te herbergen, Irmine Remue. Toen ik zei dat ik over kunst schreef, was de cirkel rond. Zij wou mij tekenen, ik wou over haar werk schrijven. Uiteindelijk zou zij mij een tekening geven, en ik haar een tekst. Dat was de verrukkelijke verbintenis. Et voilà.

Serendipiteit

We prikken een datum en ik neem plaats in haar atelier. Maanden later komt dus mijn wens uit, ik mag eindelijk achter de ramen kijken van die wonderschone woning. Urenlang zelfs, in stilte. Irmine wroet met potlood en aquarel, vaak in gedempte aardetinten, zelden schiet ze uit in fel coloriet. Haar bewegingen zijn des te explosiever, ze schetst en krast met een ongeziene verbetenheid. Ze ziet eruit als een bescheiden ambachtsvrouw uit vervlogen tijden, doch verbergt een passioneel, rumoerig hart. In haar atelier hangen levensgrote naakte lijven van mannen en vrouwen op lange vellen papier. Die dragen meteen mijn voorkeur weg.

Even vaak tekent ze verstrengelde lijven. Twee, of veel meer. De torso’s kronkelen om elkaar heen tot een dans waarin ze niet meer van elkaar zijn te onderscheiden. Soms lijkt het op harmonie, dan weer heeft het meer van een gevecht of een worstelpartij. Sinds twee jaar is ze beeldrecensent bij De Bijloke Muziekcentrum. Dat is te zien aan de moeiteloze virtuositeit waarmee ze beweging in beeld brengt.

Maar de schijnbare agressie kent ook een lieflijker pendant. Niet steeds zijn de lichamen volledig naakt, vaak wordt slechts een stukje subtiel ontbloot. Tijdens mijn modelsessie vraagt ze voorzichtig om wat kuit te ontbloten. Kleine ingrepen die haar tekeningen ietwat geniepig en spannend maken. Een volstrekt vriendelijke versie van erotiek.

Soms laat ze haar modellen ook ongemoeid, omzwachteld door glanzende gewaden die stammen uit dezelfde periode als haar achttiende-eeuwse huis. Statige dames, omgeven door de luxe van destijds, die in Irmine een dromer doen vermoeden, een nostalgicus zelfs, die vasthoudt aan oude waarden, aan tijden toen rust, toewijding en stilte nog makkelijker te vinden waren. De stilte is in haar atelier ook te snijden. Met weinig woorden creëert ze een spanningsveld waarbinnen je als model precies weet wat je te doen staat. Dezelfde toewijding als ze zelf aan de dag legt. Diepe concentratie. Overgave aan de kunst. Het geheel, deze onuitgesproken verstandhouding, is zo ontroerend dat ik haast een traan moet wegpinken.

De ziel van de mens

Tijdens een kop koffie onderhoudt Irmine me over haar diepere drijfveren: “Ik probeer via mijn tekeningen te tasten naar de ziel van de mens. Grote voorbeelden hierbij zijn Rembrandt, Watteau en Goya. Zij wisten met één potloodstreek emotie weer te geven.” Emotie en passie is er in overvloed. Ze troont me mee naar haar archief, een grote kamer naast het atelier, tot de nok gevuld met tekeningen. “Hoe zal ik hier in godsnaam een keuze uit kunnen maken voor mijn tentoonstelling?”

In de pastorie van Munte stelt ze nu voor het eerst tentoon met haar tekeningen waarin de mens centraal staat. Een fijne selectie van haar werk, een kleine greep uit een omvangrijk oeuvre. “Wat mij drijft is verwondering. Altijd blijven kijken zoals een kind, verwonderd om de schoonheid der dingen.” En dat is dus zowel haar medemens – ik was enorm vertederd door een klein portretje van haar man in een schetsboek – als de natuur om haar heen. Het licht glooiende landschap rondom Bottelare, de aanloop naar de Vlaamse Ardennen, en de neobarokke kerk die ze vanuit haar atelier in het vizier heeft.

Irmine Remue beoefent kunst als was het een ambacht. Noeste ijver, geen afleiding, al zeker niet door nieuwe media en andere plagen van de hedendaagse tijd. Potlood en papier en dagelijkse discipline waarmee ze haar vuur tracht te temmen. Ze is een kunstenares waarvan je enkel droomt dat die nog zou kunnen bestaan. Maar ze bestaat dus, in mijn dorp. En ik ga nu mijn tekening ophalen. En koffie drinken en keuvelen, aan haar lange eikenhouten tafel tussen de eeuwenoude muren. Einde van het sprookje.


Nog tot 1 september in Pastorie Munte (ma-za 13u30 tot 17u30 en zo 9u30 tot 17u30).

Meer info op Uit in Vlaanderen

Website van Irmine Remue

Share This Post On

2 Comments

  1. Mijn ochtend is blij begonnen met het lezen van dit mooie verhaal en het zien van de prachtige tekeningen.
    Prachtige combinatie !
    Ik wil naar Bottelare 😉
    Bedankt, May

    Post a Reply
  2. Daar kan men toch alleen maar vrolijk van worden op een regenachtige dag, uitstraling en vakman(vrouw)schap in één beeld, iets waar de meeste academiestudenten de laatste jaren een gebrek aan lijken te hebben. veel “woordkunst” maar meestal weinig “beeldkunst”.
    Deze namiddag van Melle naar Munte!!

    Post a Reply

Laat een reactie achter op May Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op