‘C’est dans ma nature’, een werk van Johan Creten met een heel apart verhaal

Precies twintig jaar geleden nodigde de gemeente Aulnay-sous-Bois in het Franse departement Seine-Saint-Denis Johan Creten uit voor een sociocultureel, gemeenschapsverbindend project. Het aanhalen van de Vlaamse, in Parijs levende kunstenaar is op dat moment een krachtig publiek signaal van een gemeenschap die haar rug recht. Het is ook regelrechte politieke waaghalzerij. De sociale matrix in Aulnay-sous-Bois is heel anders dan in het rijke, dertig kilometer verderop gelegen Sèvres. Daar was Johan Creten van 2004 tot 2007 in residentie, bij de Manufacture nationale de Sèvres. Hij produceerde er onder meer de sublieme sculptuur La Très Grande Vague ou Une sirène pour Palissy (2005), door wijlen Willy Van den Bussche slim aangekocht voor zijn museum aan zee, het toenmalige Provinciaal Museum voor Moderne Kunst in Oostende (nu Mu.ZEE). Het is een van de weinige kunstwerken van Johan Creten in Vlaamse publieke verzamelingen. 

De kunstenaar krijgt in Aulnay-sous-Bois carte blanche. Tijdens zijn wandelingen doorheen de stad merkt hij een niet gering aantal gevels van sociale woningbouw op die tekenen van beschadiging vertonen. Vanuit zijn poëtisch universum en met de hulp van lokale academiestudenten, wil hij nadenken over een permanent kunstwerk dat de wonden in de architectuur kan helen.

Geïnspireerd door tekeningen van de studenten realiseert Johan Creten keramische, sculpturale werken, die hij samen met de Manufacture nationale de Sèvres in 61 bas-reliëfs verwerkt. Wanneer het kunstwerk, C’est dans ma nature (2001), voltooid is en de kunstenaar zich klaarmaakt voor de installatie, trekt de gemeente Aulnay-sous-Bois echter bruusk haar toestemming in. De opdrachtgever, die met zijn initiatief voor kunst in de buitenwijk een hefboom voor sociale cohesie ambieert, ervaart het werk als te kritisch. Het legt te nadrukkelijk de vinger op de wonde.

C’est dans ma nature wordt uiteindelijkniet tegen de beschadigde gevels van de sociale woningen geïnstalleerd. Creten besluit daarop tot een esthetische retranscriptie van het idee van de muur, en integreert de 61 bas-reliëfs in Sèvres-steengoed op houten panelen, tien in totaal. Hij laat deze panelen op metalen structuren monteren waaronder riante wielen zijn geplaatst. C’est dans ma nature baant zich nu letterlijk en symbolisch een weg doorheen de gemeenschap van Aulnay-sous-Bois.

Johan Creten C’est dans ma nature in de Thomas More Hogeschool, Mechelen

Op eigen benen

In de zomer van 2001 worden de tien panelen in de séchoir van La Maison de la Terre Cuite tentoongesteld, in het historische pottenbakkersdorp Les Rairies, waar de fabriek zich bevindt waar de imitatie bakstenen voor de panelen gemaakt zijn. Het werk hoeft de muren van de sociale woningbouw allang niet meer: het staat op eigen benen, het is op weg en wandelt de wijde wereld in. Creten geeft het aan ons, aan de gemeenschap, aan het stroomgebied van Maine et Loire, aan de natuur.

In 2013 vindt het werk een onderkomen in de Thomas More Hogeschool in Mechelen. Daar wordt het tot op heden aan de hoge betonnen muur tegenover de grote aula’s tentoongesteld. Vermits de hogeschool in 2022 in verbouwing zal gaan, wordt het werk in augustus 2021 ontmanteld en naar galerie Transit overgebracht. Bij deze beweging aan de Mechelse Zandpoortvest worden de panelen opnieuw op hun verrijdbare metalen structuren gemonteerd.

Het is een plezierige gedachte dat een keramisch kunstwerk als C’est dans ma nature nog even langer in een zand(poort)-Umwelt blijft. De toekomst zal uitwijzen in welke collectie het kunstwerk met thema’s als identiteit, territorialiteit en interculturaliteit – onderwerpen die bepalend zullen zijn voor de verdere ontwikkeling van het oeuvre van Johan Creten – zijn definitieve plek zal vinden.

Johan Creten C’est dans ma nature, details


Tekst gebaseerd op de catalogustekst van Barbara De Coninck

Bij de tentoonstelling verschijnt ook een catalogus (in een NL, FR, EN versie) met een tekst van Barbara De Coninck.

C’est dans ma nature, Johan Creten vindt plaats in Galerij Transit, Mechelen. Opening zondag 29 augustus 2021 van 15 tot 18 uur in aanwezigheid van de kunstenaar. Johan realiseerde voor deze tentoonstelling van een aantal bas-reliëfs twee nieuwe bronzen edities. Klik hier voor alle info!

Het werk C’est dans ma nature’ zal volgend jaar worden opgenomen in de tentoonstelling ‘Johan Creten: Bestiarium’ in La Piscine (Musée d’Art et d’Industrie in Roubaix) van 12 maart tot 22 mei 2022).

Author: The ArtCouch

Share This Post On

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op

X