De realiteit en haar schaduw: Bieke Depoorter en Ward Zwart bij Galerie 10a

Kunst ontstaat vaak in het schemerdonker, in de schaduw van de ‘normaliteit’, de marge in al haar verschijningsvormen. Letterlijk en figuurlijk. Sommige kunstenaars zijn opgegroeid in die marge, anderen jagen ze na uit een soort van fascinatie. Hoezeer de maatschappij haar ook probeert te bannen, des te meer duikt ze op in de kunst die wij zo gretig aanschouwen. En dat komt duidelijk naar voor in de tentoonstelling Schaduwen bij Galerie 10a met de werken van fotografe Bieke Depoorter en illustrator Ward Zwart.

 

foto-1

foto: Wouter Verbeke

De foto’s van Bieke Depoorter zijn het resultaat van een ware odyssee. Haar vroegste werk werd gebundeld in haar boek Ou Menya (Bij Mij). Hierin vinden we een relaas in beelden van een tocht door Rusland waarin ze van dorp naar dorp zwierf met de trans Siberische trein. Ze bleef er telkens een nacht logeren bij mensen die ze toevallig ontmoette. De fotoreeks die tijdens deze reis ontstond toont de soms schrijnende alledaagsheid die de gewone mens ondergaat. Als buitenstaander drong ze binnen in de privésfeer van haar gastgezinnen en legde hun intieme momenten vast: zich kleden, eten, slapen, maar vooral ook hun verpletterende verveling. Voor deze reportage werd ze onder andere bekroond met de Magnum Expression award.

foto’s: Wouter Verbeke

Wat later vatte ze een gelijkaardig project aan in Amerika: I am about to call it a day. Depoorter is duidelijk gefascineerd door het schemerduister. Haast al haar foto’s leggen het moment tussen dag en nacht vast. Een van de foto’s die we in de galerie te zien krijgen, toont ons vier mensen in een wagen: vader, moeder en twee dochters, zo lijkt het. Ze zijn gestopt bij een domein met bomenrij volgestouwd met lichtjes. Een Amerikaanse vlag torent er bovenuit. Drie van hen zitten gefascineerd te staren, maar de ene dochter zit gebukt onder een ellendige verveling. Opvallende presentatie ook: de foto werd ‘omgebouwd’ tot een lichtbak die de volledige muur inneemt. Impressionant en vooral zeer pertinent!

foto-4-i-am-about-to-call-it-a-day10-800x533-courtesy-of-bieke-depoorter

foto: courtesy of Bieke Depoorter

Haar beeldenreeks wordt getypeerd door die bijna ondraaglijke alledaagsheid waar vele mensen onder lijden; niet enkel in Rusland en Amerika. De gefotografeerde personen liggen op bed, in of naast de sofa, tegen de troosteloze decors van hun woningen, hun blik afgewend op oneindig. Hier en daar vinden we nog een spoor van een uitgeblust verlangen naar de ‘American Dream’. Daar waar haar werk vroeger eerder documentair van aard was, zijn er nu meer en meer fictieve elementen te zien in haar foto’s. Steeds meer zet ze haar beelden in scène, maar ze worden er niet minder sterk op. Integendeel.

Bieke Depoorter creëerde eveneens twee kortfilms, Dvalemodus en Sète#15, bestaande uit een selectie van haar foto’s. Naar aanleiding van de zeventigste verjaardag van haar agentschap zullen deze te zien zijn in het MoMa New York. Sète#15 speelt bij galerie 10a in de zelfgebouwde schuilhut die dan weer verwijst naar het werk van Ward Zwart.

foto-5

foto: Wouter Verbeke

Met de werken van Ward Zwart gooit Galerie 10a het dan weer over een andere boeg; vormelijk althans, want Zwart is voornamelijk illustrator. Geen evident medium om in een galerie te brengen, maar Zwarts werk blijkt meer te zijn dan illustraties en het wordt tevens op overtuigende wijze gepresenteerd.

foto’s: Wouter Verbeke

De figuratie die we in zijn potlood- en houtskooltekeningen terugvinden is meestal samen te vatten onder dezelfde noemer: jonge skaters, met of zonder petjes, ietwat Amerikaans aandoend, net als zijn tekenstijl. Met slechts enkele vastberaden lijnen weet hij de figuren in hun essentie te vatten en vooral hun emoties weer te geven. Het zijn lichtelijk vervreemde, eenzame tieners, pubers of ook wel jong adolescenten, geplaagd door onvermogen. Niet goed wetende wat het leven hen zal brengen, zweven ze in een skatercultuur, in de marge van de maatschappij.

foto-7

foto: Wouter Verbeke

In Galerie 10a is een reeks tekeningen te zien die eigenlijk samen een verhaal kunnen vormen. Je zou het een storyboard kunnen noemen. De tekeningen zijn gebaseerd op de al even vervreemdende film Uncle Boonmee Who Can Recall His Past Lives van Apichatong Weerasethakul. De personages ontmoeten er overledenen, geesten, in een oerwoudachtig decor. Hetzelfde florale plantendecor vinden we terug in een grootse houtskooltekening op een van de muren van de galerie. Hiertegen worden twee foto’s van Depoorter gepresenteerd met figuren die een al even zinsbegoocheling uitlokken.

foto-8

foto: Wouter Verbeke

Een andere muur werd dan weer bekleed met houten planken die verwijzen naar de skatershutten in Zwarts werk. De werken van Bieke Depoorter en Ward Zwart, die op zich heel verschillend van aard en techniek zijn, worden hier samengebracht in een symbiotisch geheel die de afzonderlijke werken verrijkt!

foto-9

foto: Wouter Verbeke

Naast het feit dat hier een selectie wordt getoond die bestaat uit stuk voor stuk sterke werken, moet ik mijn bewondering voor het presentatievermogen van de galeriehouders uitspreken. In de huiselijke galerie 10a ga je niet zomaar kunstwerken gaan bekijken. Je wordt er beloond met een verrassende totaalervaring! De tentoonstelling Schaduwen is nog te zien tot zondag 9 juli bij Galerie 10a, Otegem. Klik hier voor meer info.

Author: Wouter Verbeke

Share This Post On

1 Comment

  1. Twee kunstenaars die naadloos bij elkaar passen…Prachtig, boeiend, hedendaags werk !

    Post a Reply

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op

X