Een gesprek met Bert Huyghe: “keihard jezelf zijn werkt”

Bert Huyghe ontvangt ons in zijn studio in Oostende, waar hij neerstreek na een lange periode in Gent. Hij studeerde er aan de LUCA School of Arts, waar hij intussen zelf docent is. Meteen waarschuwt hij me: “Pas op, want zodra ik vertrokken ben, ben ik moeilijk te stoppen”. Een uitdaging waarmee hij binnen zijn schilderkunst vroeger ook te maken kreeg. En inderdaad, als een volleerd meester loodst hij ons door zijn verschillende reeksen. De start van een erg boeiend gesprek over het kunstenaarschap en het doel van hedendaagse schilderkunst. We onthouden met plezier: “Keihard jezelf zijn werkt”. 

Nadat hij in 2012 afstudeerde, was Huyghe aanvankelijk sterk beïnvloed door een aantal van zijn grote helden, zoals Walter Swennen en Raoul De Keyser. De puurheid van hun werken fascineert hem, het idee dat alles een schilderij kan worden en het schilderij zelf leidt. Hij toont me waar hij vijf jaar geleden mee bezig was: schilderijen waaraan hij laag na laag toevoegde, om dan simpelweg te eindigen met zijn eigen naam of een cartooneske eend. Zo sloeg hij een erg nihilistische weg in, die ons doet denken aan het verhaal van Le chef-d’oeuvre inconnu van Honoré de Balzac (een verhaal over een schilder die jarenlang aan één werk bezig is om het ultieme schilderij te maken, hij blijft maar lagen toevoegen tot hij eindigt met een vormeloze massa verf).

Dit werk van Bert Huyghe schijnt visueel relatief eenvoudig te zijn, doch de kijker krijgt geen inzicht in de zwaar bewerkte onderlagen. Het is evengoed een zoektocht naar de omgang met de materie als naar het onderwerp. “Het is heel inspirerend om als jonge kunstenaar te werken zoals een doorgewinterde kunstenaar, maar het werd snel heel nihilistisch. Iemand als Walter Swennen heeft het veroverd om op deze manier te kunnen werken, voor hem was het een eindpunt. Voor mij was het een beginpunt en daar ben ik op vastgelopen. Als alles op het doek kan, waar eindigt het dan?”

Vrij om verf te zijn

De kunstgeschiedenis is altijd als een pendel geweest, die van het ene extreem naar het andere doorslaat en zo groeit ook het oeuvre van Huyghe verder. In een volgende reeks kiest hij resoluut voor voetbalshirts. “Ik ben niet opgegroeid tussen beeldende kunst, wat mij de kans gaf om heel brutaal om te gaan met het medium. Ik had nog geen respect voor het schilderij op zich. Het uitgangspunt voor dit onderwerp is een soort tongue in cheek humor. Toen ik deze werken maakte, zes jaar geleden, was het nog erg in de mode om heel abstracte, nogal nietszeggende schilderijen te maken. Ik vond dat erg mooi, maar niet meer dan dat. Door deze werken Real Madrid te noemen of AC Milan speel je met dat gegeven.

“Ook dit is abstracte, nietszeggende schilderkunst, maar ze is bewust zo bedoeld. Het is één grote mop, waardoor het individuele doek vrij is om verf te zijn. Om om te kunnen gaan met het schilderij als kritiek of als grap, ben ik in reeksen gaan werken. Via dit onderwerp speel ik daarbovenop ook heel hard met de commercialiteit rond kunst, mensen kunnen het niet laten om naar ‘die van Club Brugge’ te vragen.” 

Nulpunt van een expo

Van voetbaltruitjes gaat het vervolgens naar The Simpsons. “In een volgende reeks legde ik me toe op landschappen. Het zijn eigenlijk achtergronden uit The Simpsons, zonder de zwarte lijnen en zonder de personages. Dit kwam er nadat mijn oma vroeg om eens een landschapje te schilderen. Maar dan wel zonder naar buiten te gaan in de natuur en enkel door tv te kijken. De titels van deze werken zijn trouwens gewoon de titels van de afleveringen.”

Voor de voorlopig laatste reeks focuste hij op cijfers. “Mensen vragen vaak: hoeveel heb je er al verkocht, hoeveel heb je er nog, zijn ze genummerd? Zo geef ik de kijkers exact wat ze willen. Het is het nulpunt van wat een expo in een galerij kan zijn. Door de cijfers allemaal visueel aan elkaar te linken, blijven ze steeds een verwantschap behouden, het zijn twintig kinderen die nadien allemaal naar een andere plek reizen. Ik koos ervoor om ze volledig met mijn vingers te schilderen, zo komt er veel beweging in en krijgt het een extreem persoonlijke touch.”

Schilderen is als dansen

“Vooruitgang is altijd een slingerbeweging. Het volgende wat ik creëer zal dus weer warm vrolijk en onbedacht zijn. Die vrijheid tot een tegendraadse houding heb ik te danken aan mijn achtergrond. Toen ik voor het eerst een zwart-wit gestreept schilderij van Daniel Buren zag zei ik: “Ah kijk, Juventus”. Daaruit is mijn eerste reeks met de voetbaltruitjes ontstaan. Als jonge kunststudent bedacht ik dat voetbal misschien niet cool genoeg is. Terwijl ik nu weet dat keihard jezelf zijn werkt.

“Ik kan fuck it zeggen en doe het dan ook de hele tijd, maar puur fuck you is niet genoeg. Dat is enkel lollig. Je mag even fuck you zeggen maar dan vooral heel hard proberen om een zo goed mogelijk werk te maken. Die balans is in al mijn werken aanwezig. Ik vind het belangrijk dat als je binnenkomt in een zaal met mijn werk, je niet de indruk krijgt dat ik er een jaar aan gewerkt heb. Ik wil dat het geheel fris blijft. 

“Nochtans, vooraleer ik tot deze vorm kom, heeft het werk alle andere gehad. Tot ik wist wat er belangrijk was, pas op het einde valt de keuze. Puur “je m’en fous” zeggen is niet genoeg. Het medium schilderen is een medium dat niet te snel mag gaan, daarom ligt het mij. Ik wil vooral geen werken maken die er op het internet beter uitzien dan in het echt. Er zit een soort eerlijkheid in voor mensen die hun tijd nemen, kwalitatieve schilderkunst komt mettertijd altijd bovendrijven. Ik hou ervan om naar kunst te kijken en te denken: ik vind dit goed, maar ik weet niet waarom. Soms is meer info niet nodig, als het goed genoeg is, spreekt het voor zichzelf.”

Voor iemand die zegt: “Schilderen is als dansen, het gebeurt terwijl je het doet”, kan hij het allemaal fantastisch onder woorden brengen. Huyghe vraagt nog of de docent in hem niet te veel naar boven kwam bij zoveel uitleg, maar ik heb er vooral erg van genoten.


Dit artikel verscheen eerder reeds in TheArtCouch magazine #6. Klik hier om meer kunstenaars te ontdekken!

Author: Mieke Janssens

Share This Post On

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op

X