Binnenkort in BXL: de hedendaagse allegorieën van Robberto & Milena Atzori

Rome, zo’n tien jaar geleden. Een jonge Sardiniër verkoopt zijn schilderijen op straat. Twee mannen zijn gecharmeerd door zijn werken en kopen er meteen twee. Het blijken collectioneurs. Ze worden mettertijd goede vrienden van de kunstenaar en nodigen hem uit voor een kunstproject in een klein dorpje in Zuid-Italië: Basilicata. Slechts driehonderd inwoners, waarvan het gros grijzige heren en dames. 

Om te verpozen van de arbeid, wendt de kunstenaar zich af en toe tot de enige koffiebar in het aandoenlijke plaatsje. Daar werkt als bij wonder een mooie, jonge vrouw. Maar zij heeft weinig oog voor hem, gezien zijn eerder feminiene uitstraling vermoedt ze dat hij van de mannenliefde is. Niets is minder waar. Hij kan zijn ogen niet van haar afhouden, en wordt als gestuwd door een hogere macht naar haar toe gedreven. 

Als een dankbare deus ex machina schenkt zijn intuïtie hem op een dag de juiste ingeving: op subtiele wijze maakt hij haar duidelijk dat hij wel degelijk een voorkeur heeft voor vrouwen. Niet veel is nodig om daarna van twee één te maken. Op persoonlijk vlak, maar ook op artistiek vlak. De Zuid-Italiaanse schone blijkt zich immers te hebben onderlegd in het ambacht van de bejaarde vrouwen in het dorp, het borduren. Hiermee maakt ze de mooiste, aparte creaties. De rest is geschiedenis: schilder en borduurster vinden elkaar in een gul en liefdevol midden, en het artistieke tweespan Robberto & Milena is sindsdien een feit.

Vruchtbare symbiose

Beste lezer, vergeef me deze romantische uitweiding. Het verhaal is te mooi om het u te onthouden. Soms is goddelijk ingrijpen nodig, en al zeker in het geval van dit duo. “Een plus een is drie”, laat Robberto zich ontvallen, hiermee doelend op het surplus dat ontstaat doordat hun creaties door vier handen, twee hoofden, twee harten tot stand komen. Soms weten ze niet meer van wie wat is, als een eeneiige tweeling die ook niet meer weet wie precies welk kattenkwaad uithaalde. “We hebben vertrouwen in elkaars skills”, zegt Milena, “voorlopig brengt de symbiose alleen maar veel goeds.”

Zelden verliep een atelierbezoek zo liefdevol, zo volstrekt harmonieus. Het gesprek over hun werk wordt omzwachteld met kussen en omhelzingen. Robberto toont zich zorgzaam en koestert zijn vrouw als een kostbaar juweel. In hun werk worden vogelhuisjes die beschutting bieden gecounterd door vogels die verlangen naar vrijheid: een interessante dissonant, die kiemen heeft in hun eigen liefdesrelatie. Dat uit deze bezorgdheid, hier specifiek rond verlies of violatie, rechtstreeks kunst voortvloeit, is typisch voor het werk van Robberto & Milena: de persoonlijke insteek is nooit ver weg. Een reeks sculpturen in bijenwas refereert aan deze angst – getuige bijvoorbeeld de slang die verwijst naar de duivelse verleiding, een symbool dat vaak terugkeert in hun creaties, of het werk geïnspireerd op Bernini’s Apollo en Daphne, waarbij de belaagde gaandeweg in een laurierboom verandert.

De spil van dit alles is de vrouw. Bijvoorbeeld in de reeks Nepenthe waarin acht archetypes worden verbeeld die voor hen persoonlijk belangrijk zijn geweest, waaronder Maria, Ophelia, en Leda. De vrouwen worden hier getoond in hun kracht en kwetsbaarheid, en geven zowel blijk van strijdbaarheid en duistere seksualiteit als van zoete ontvankelijkheid. Schaduwzijdes worden hierbij niet geschuwd. Robberto: “Zelf voel ik me weinig aangetrokken tot de klassieke mannencultuur. Bier, voetbal en machogedrag zijn niets voor mij. Ik vind vrouwen veel boeiender dan de meeste mannen. Ze zijn gevoeliger en gelaagder. La mamma speelt natuurlijk ook een hoofdrol in de Italiaanse cultuur. Het archetype van de moeder, die we in diverse werken op een voetstuk plaatsen. Naast diverse andere facetten van de vrouw.”

Inkijk in hun brein

Twee jaar geleden begonnen Robberto & Milena aan hun Belgische verhaal, en sindsdien zijn de media waaraan ze zich wagen steeds verder uitgebreid. Van de totaalinstallatie AMEN die binnenkort loopt in Brussel tot kleine puzzels waarin ze het kolonialisme op gewiekste wijze bekritiseren, van klein en fijn borduurwerk tot metershoog patchwork waarin schilder- en borduurwerk worden gecombineerd. Altijd komen hierin dezelfde thema’s terug, de onvermijdelijke dood en het vanitasmotief, de verfoeilijke hetzij vervullende lust, vervagende en gekoesterde herinneringen, versmeltende of wringende vrouwelijkheid en mannelijkheid. 

Hun spiritualiteit is een amalgaam van allerlei invloeden die ze op alchemische wijze mixen tot hun unieke werk. Ze koesteren een voorliefde voor primitieve culturen en eeuwenoude mythes, maar ook voor religie, esoterie en numerologie. Altijd weten ze het persoonlijke en concrete heden te transcenderen tot een universeel gegeven dat tijd en ruimte doorkruist. Of ze zelf de verbanden reeds zien? Nog niet, maar dat hoeft ook niet. Net als het bovennatuurlijke is hun werk aantrekkelijk door het mysterie. Ze openen  kieren in ons bewustzijn die slechts heel kortstondig kunnen worden belicht. 

Het liefste wat ze zouden willen? Dat wij nieuwsgierig rondlopen in hun beider brein. Dat doen we, en met plezier. Het is een bijzonder rijk, waar meer schemerzones dan zekerheden heersen. Een verkrachting schuurt vervaarlijk aan tegen schaamteloos genot, familiale geborgenheid wordt geconfronteerd met jungiaanse donkerte, en vaak weet je niet of je je in een theatraal circus of een intieme kerk bevindt. De clown geeft de hand aan de diepgelovige heremiet, de drag queen en de jongleur lichten de zwaarte van het leven op met een speelse toets. In de Wunderkammer van Robberto & Milena is het genoeglijk toeven. Met hun rijke, diepgewortelde symboliek prevelen ze telkens opnieuw een gebed op de reikwijdte van het leven. Waarvoor dank. Amen.


AMEN, a multi-sensory exhibition, created bij Robberto & Milena Atzori, created in the former Sonart Studio, Rue St. Hubert 16, 1150 BXL

Opening 8 dec 17:00-22:00 | Finissage 21 dec 17:00-23:00 | alle andere dagen op afspraak van 11:00 tot 19:00

Website: https://www.robbertomilena.com

Meer info: Black Swan Gallery

Share This Post On

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op