Jean De Groote, de mogelijkheid van een voorwerp

Eén van zijn geschilderde ‘takjes’ bevond zich maandenlang voor mijn ogen wanneer ik aan het werk was. Hij gaf het me in bruikleen. Het ging langzamerhand, bijna onmerkbaar, heel subtiel, deel gaan uitmaken van mijn leefomgeving, van de ‘vaste’ dingen waarmee ik me omring. Het vertrok vorige week voor zijn nieuwe tentoonstelling, in Galerie S&H De Buck in Gent. Een moeilijk afscheid. Uit medelijden, of gewoon vriendelijkheid, misschien uit fundamentele nieuwsgierigheid – hoe zou ik erop reageren? – laat de kunstenaar mij een nieuw werk kiezen, dat ik enkele maanden lang in mijn werk- en huiskamer mag laten bestaan. ‘Plaats vatten’ is misschien een juistere uitdrukking, hoewel de werken van Jean De Groote ontegensprekelijk op zich bestaan. Een ruimte vullen. Zowel fysiek, emotioneel, als intellectueel. Daar waar ze voordien misschien slechts een projectie waren van ons gebrekkig inzicht in de realiteit, een illusie, in zekere zin, worden de objecten die hij schildert reëel en tastbaar.

Ik koos voor een klomp boter.
Een klomp boter? 
Ja.

Jean De Groote laat zich niet in met ‘grote’ thema’s. Hij wil geen verhaal vertellen. Geen missie belichamen. Door eenvoudige, in zijn onmiddellijke omgeving te vinden voorwerpen aan het canvas toe te vertrouwen, geeft hij ze een lichaam, daar waar ze voordien enkel een voorwerp waren. Levend, lillend vaak, zoals de van de naakte grond geraapte, dode takken. Hij begeestert ze met het leven zelf.

Voor wie niet zien wil, lijkt het werk van Jean misschien te evident, te banaal. Een tak, een pantoffel, een stoel. Een homp brood. Een sansevieria. Het zijn niettemin zaken die, meestal onbewust, belangrijk zijn in ons leven. Door hun subtiele aanwezigheid, hun ongemerkt geworden noodzakelijkheid, overtroeven ze de banaliteit. Hij geeft ze vorm, op het canvas. Hij brengt ze terug in ons bewustzijn, doet ze herrijzen uit hun vergetelheid, geeft ze een nieuwe, definitieve vorm. Zijn werken “overstijgen de materialiteit van de verf waardoor het tactiele een andere betekenis krijgt”, schrijft Koen Van Damme, terecht. Een diepere, persoonlijke betekenis. Universeler, juist hierdoor. Vreemd genoeg: door de oppervlakkige studie van het object an sich raakt Jean de diepere betekenis ervan. De essentie van al het materiële waarmee we ons omringen, en die deze voorwerpen zin geven, zij het enkel doorheen onze ogen, door hoe we ze zien en gebruiken. 

Over het werk My empty monkcell, een ingebeelde weergave van zijn lege atelier (dat nooit leeg staat), met de deur op een kier, geopend naar een donkere ruimte, schrijft filosofe Clara Bolle: “Het niets in deze kamer is vrijheid, maar wel een beklemmende vrijheid. Het is moeilijk je te verhouden tot het niets.” Het mag duidelijk zijn: zelfs met het schilderen van het allerbanaalste inspireert Jean tot de allerhoogste gedachten.

In zekere zin is het zonde om meerdere werken van Jean De Groote in eenzelfde tentoonstelling te tonen. Elk werk van hem houdt alle andere werken in zich. Beeld je even in: een gigantische witte ruimte, de derde verdieping van het MoMA of de middenruimte van Deweer Gallery wat mij betreft, met één enkel werk van Jean De Groote. Slechts één werk in een immense ruimte, misschien de boterklomp die voor mij hangt terwijl ik dit schrijf, en me tot deze gedachten inspireert. Wat een effect zou dit niet sorteren? En welk een onnoemelijk inzicht zou dit niet geven in zijn werk: op basis van één enkel schilderij, zij het slechts in gedachten, ontdek je meteen zijn hele oeuvre!


Werk van Jean De Groote kan je nog tot 19 oktober ontdekken op de tentoonstelling Une histoire de sollitude bij Gallerie S&H De Buck. Klik hier voor alle info.

Author: Frederic De Meyer

Share This Post On

5 Comments

  1. Mooi verwoord, en iets om over na te denken .

    Post a Reply
    • Dank voor jouw reactie Erwin

      Post a Reply
  2. Aparte benadering , vernieuwend heel mooi

    Post a Reply
    • Dank voor jouw reactie William

      Post a Reply
  3. Om het echt te begrijpen en te voelen zal ik gaan kijken. Ella

    Post a Reply

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op