Zen in het werk van Lode Laperre

Het zijn drukke tijden voor Lode Laperre. Hij kreeg een prominente plaats in het museum van Deinze en Leiestreek tijdens de biënnale van de schilderkunst, is sinds vorige donderdag te zien in een groepstentoonstelling in Harelbeke en de rest van het jaar volgen nog tentoonstellingen in Taiwan, Den Haag en Amsterdam. Als kers op de taart mocht hij vorige week zijn boek ‘Pictorion’, met vooral werken van de laatste drie jaar, aan het publiek voorstellen.

Wat mij betreft is al deze aandacht perfect terecht. Op de biënnale bracht ik lange tijd door voor zijn werk, ten prooi aan een fascinatie die tegelijk intuïtief als analytisch was. Niet de enige contradictie in zijn werk, maar misschien is het wel de kracht van kunst om zulke contradicties te omvatten en als een coherent geheel aan het publiek te presenteren.

Wat er ook van zij, het is pas bij mijn gesprek met Lode dat ik begon te begrijpen waar deze fascinatie vandaan komt. Lode vertelt me welke impact zijn eerste reis naar Azië, zo’n 20 jaar geleden, op hem heeft gehad. Niet dat deze reis zijn werk zelf heeft beïnvloed. Of, zo het dat deed, zal het dit pas heel traag hebben gedaan. De reis bracht hem veeleer tot inzicht in waar hij toen reeds mee bezig was in zijn kunst.

Al van meet af aan bezat zijn artistieke werk op heel wat niveaus intrinsiek Oosterse eigenschappen, zo blijkt. En daar heb ik sowieso al een zwak voor. Je ziet het niet meteen, want deze Oosterse invloeden ontdek je pas in de spiritualiteit van het werk. Klinkt zwaarwichtig, maar ik wik mijn woorden.

 

Niets gaat verloren

Lode heeft een hekel aan afval. In zijn werk gaat dan ook niets verloren. De verf die van zijn doek sijpelt als hij aan het werk is, wordt opgevangen door een nieuw doek en zal als basis dienen voor het volgende werk. Niets is afval.

Lode schraapt veel verf van zijn schilderijen – scheppen en vernietigen. De verfschilfers vangt hij op om ze in ‘coprolites’ te herscheppen, driedimensionale beelden als getuige van de schepping- en destructiedrang in zijn vorige werken. Niets gaat verloren.

Scheppen en vernietigen, nieuw leven dat uit het oude ontstaat, reïncarnatie… Je snapt waar ik naartoe wil…

 

Het oeuvre als continuüm

Dat elk nieuw werk het vervolg is van het vorige, blijkt al uit het feit dat de grondverf letterlijk van het ene op het andere overgaat. Maar ook in het denkproces gaan de werken naadloos van het ene in het andere over. Een criticus had het over het feit dat Lode, doorheen zijn werken, hoe divers dan ook, feitelijk steeds hetzelfde werk maakt.

Niet dat de werken op elkaar lijken. Blader in het boekje ‘neXXus’, een overzicht van het werk van Lode tussen 1988 en 2013, om je hiervan te overtuigen. De diversiteit is er omdat voor Lode een werk enkel en alleen af is wanneer het op een punt komt dat het hem verrast. Zolang dit niet het geval is zal hij erop blijven werken, desnoods jaren.

Verandering in eenheid, mutatie en onveranderlijkheid… Je snapt waar ik naartoe wil…

 

Gecontroleerde toeval

In veel van zijn werken laat Lode een ‘craquelé’ verschijnen. Zo’n craquelés zijn we gewoon te zien op verouderde schilderijen van meesters, maar we associëren het met verval en veroudering, iets dat we moeten stoppen of verhinderen. Hoe anders in de Aziatische cultuur, waar veroudering nog steeds als iets respectabels wordt gezien.

Deze craquelés zijn eerder een toevallig proces, resultaat van verschillende lagen verf, dunne en dikke, die een andere droogtijd en –wijze kennen. Na jaren praktijk weet Lode echter hoe hij de techniek naar zijn hand kan zetten. Niet dat hij er 100% controle over heeft, maar hij kan het eindresultaat wel tot op zekere hoogte beïnvloeden.

Controle versus loslaten. Contradicties in eenzelfde werk. Meesterschap. Je snapt waar ik naartoe wil…

 

Het mag niet verbazen dat Lode’s werk het Aziatisch publiek weet te charmeren. Al zullen Westerse liefhebbers van Azië al evenveel charmes in de werken zien. Misschien wel andere…

Ah, nog eentje, omdat ik het niet laten kan: het werk in drie dimensies zien, of in twee dimensies in zijn boek, het zijn twee totaal verschillende ervaringen, maar beide evenwaardig. De diepgang, het reliëf in het ‘echte’ werk verglijdt op het vlakke papier naar een andere, parallelle dimensie.

Twee realiteiten vervat in dezelfde entiteit? Je snapt al waar ik naartoe wil…

 

Ik ben alvast fan, maar dat had je wellicht al begrepen.

Werk van Lode Laperre is nog tot 20 november te zien op de tentoonstelling ‘Roommates’ in het Kunstenhuis te Harelbeke (klik hier). Voor een lijst van toekomstige tentoonstellingen kan je best zijn website consulteren (klik hier).

Author: Frederic De Meyer

Share This Post On

1 Comment

  1. Thank you for introducing this artist to me!

    Post a Reply

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op