Gevoelens als abstract begrip. Een ontmoeting met Angéline Catteeuw

“Het licht geeft me de moed om aan het werk te gaan.” Haar atelier blaakt ervan, van het licht, de lentezon die op dat ogenblik van de dag, de halve ochtend in, nog zachtjes binnendringt.

Haar werk is bij de eerste oogopslag minder barmhartig dan het zonlicht. Hompen vlees over elkaar gelegd, in elkaar verstrengeld, in een onontwarbare kluwen, dat in haar recente werken meer en meer abstract wordt. Associaties met oude meesters schuwt ze niet. Ze zijn er overduidelijk. In de flux van de kunstgeschiedenis tracht ze haar eigen plek te vinden, haar eigen territorium af te bakenen. Dat ze hiervoor op de schouders van giganten moet klimmen is niet meer dan normaal.

Zelfs haar vleesfragmenten ogen abstract. Het is haar zoektocht. Haar vrijheid ook, haar manier om een afstand te creëren tussen de naakte emotie en de interpretatie ervan. Een graven naar de essentie van deze emotie, zonder ooit cerebraal te willen zijn. “Hoe meer ik nadenk over wat ik wil doen, hoe minder vrij ik ben”, legt ze uit, “”maar het is pas als je je techniek ten volle beheerst dat je het nadenken kan loslaten. Dan geef je de kans aan spontane ingrepen die je vooraf nooit bedacht kon hebben.” Kunst als impuls, als noodzakelijkheid. Als manier om de dagen te overleven ook, geeft ze toe. De existentiële eenzaamheid van de mens, elke mens, even overstijgen, of tenminste in een vorm te vatten. Er uiting aan geven, niet om te pogen het te verstaan, enkel om het te duiden. Het chemische proces achter een gevoel in beeld brengen. Verf is de huid van de gedachte, ik weet niet meer wie dit ooit zei, maar het kan evengoed worden: verf is de huid van de gevoelens.

Niet van een specifiek gevoel. Wie zo diep graaft in zijn eigen zijn, in de rauwe emoties die erin begraven liggen, komt automatisch uit bij iets dat alle mensen, alle wezens misschien, gemeen hebben. Een universele emotie. Ontdaan van alle pathetiek en theatraliteit. Rauw. Naakt. Het oergevoel.

Dat is misschien waar Angéline naar op zoek is. Het verklaart haar vleesgeworden gedachten op het doek. Het verklaart haar drang om in de toekomst grotere werken te maken: zijn gevoelens, zelfs de meest intieme, van nature niet monumentaal? Overstijgen ze niet het zuiver menselijke? Het verklaart ook haar recente experimenteren met verven op versleten tapijten: ergens in de naden ervan is er iets dat alles verbindt, dat alles met een gemeenschappelijke logica begeestert. Het verklaart waarom ze totdusver nooit een specifiek hoofd, stel een portret heeft geschilderd. Ze is niet op zoek naar die ene, specifieke identiteit. Door diep te graven in je eigen geest ontspruit er iets dat het universele benadert. Een onbewust proces misschien, niettemin heel intens.

Ze duidt echter op de grens tussen de emotie en het beeld waarin het vervat ligt. Er ligt ergens een breekpunt, een onduidelijk grensgebied. Het verkennen van dit gebied, ik zou het een mystiek gebied willen noemen, is misschien wel het speelveld van elke kunstenaar. Maar ze huivert bij het woord mystiek, of bij de gedachte dat haar werk een spirituele inslag zou hebben. Haar werk ligt ingebed in het concrete. In het hier en nu. Daarom overschildert ze oude werken. Werpt ze soms weg, wegens niet meer relevant. Ze hebben geen connectie meer met de realiteit, al verandert deze dagelijks, samen met de gevoelens die er aan de basis van liggen. De voldoening over een werk is slechts een tijdelijk, misschien futiel begrip. Gevoelens zijn uiteindelijk ook een abstract gegeven.

Het is geen drang naar zingeving. Het is een behoefte, ontsproten uit een intieme, intense beleving van wat er in haar omgaat. Een manier om de onmacht, de fataliteit van het menselijke bestaan, aan te kunnen. Ook om er aan te ontkomen, ergens. “Mijn eigen werk maken is het enige wat ik kan doen dat niemand anders kan”.


Werk van Angéline Catteeuw zal vanaf 30 juni te zien zijn in een solotentoonstelling in de Sint-Amanduskapel (Campo Santo, Sint-Amandsberg). Intussen kan je meer werk van haar ontdekken op haar website of via Instagram (@studioverdegem).

Frederic De Meyer

Art crunches: Bernard Frize, Banksy, Zou, Chinese art, MadC, Dan Witz
Frederic De Meyer

Author: Frederic De Meyer

Share This Post On

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op