Enkele jaren geleden verscheen een – weliswaar niet onomstreden – studie waaruit bleek dat het aandeel werkelijk disruptieve innovaties in wetenschap en technologie al decennialang afneemt. Niet noodzakelijk het aantal ontdekkingen dus, maar de mate waarin ze bestaande denkpatronen radicaal vervangen door iets nieuws.
Hoe dat komt, en of het überhaupt een probleem is, laat zich niet eenvoudig beantwoorden. Maar de gedachte is verleidelijk: misschien begint een bepaalde manier van naar de wereld kijken stilaan rondjes te draaien binnen haar eigen paradigma. Onze rationele blik heeft ons ongekend veel gebracht, maar juist zijn succes kan hem ook tot een beperking maken wanneer hij de enige bril wordt waarmee we de werkelijkheid bekijken.
Een nieuw paradigma bestel je natuurlijk niet zomaar. Een kleine verschuiving van het gezichtspunt lukt misschien wel.
Diederik Boyen en Roeland Tweelinckx koesteren vermoedelijk geen wetenschappelijke ambities, maar hun duotentoonstelling bij Pinsart in Brugge laat zien waartoe zo’n lichte ontregeling kan leiden. Kunst hoeft daarvoor zelfs niet nuttig te zijn. Het volstaat soms dat ze iets wat volkomen vanzelfsprekend leek een paar centimeter verschuift, waarna het plots vreemd wordt.
Zelfs de tijd ontsnapt daar niet aan.
An Hour More or Less opende toepasselijk op 25 oktober, de dag waarop we de klok opnieuw een uur terugdraaiden. We spreken achteloos over winter- en zomertijd alsof de natuur zelf dat uur ergens heeft opgeborgen, terwijl we eigenlijk gewoon onze afspraak over hoe laat het is aanpassen. Een seconde wordt door atoomklokken met verbijsterende precisie gemeten; een uur verplaatsen we collectief omdat we dat ooit zo hebben afgesproken. De tentoonstelling speelt precies met dat merkwaardige tussengebied waarin conventies zich voordoen als vanzelfsprekendheden.
Boyen doet iets vergelijkbaars met het stilleven. Zijn figuratieve beelden vertrekken uit zijn onmiddellijke omgeving, recente gebeurtenissen en ervaringen, maar lijken zich nooit helemaal comfortabel in hun herkenbaarheid te nestelen. Het gewone blijft herkenbaar en wordt tegelijk licht uit zijn verband geduwd. Het beeld weigert zich daardoor volledig te laten consumeren als afbeelding.
Tweelinckx vertrekt nog letterlijker van wat al aanwezig is. Hoeken, muren en eigenaardigheden van de tentoonstellingsruimte worden aanleiding voor sculpturale ingrepen waarin bekende objecten zich onverwacht gedragen. De galerie is geen neutrale doos meer waarin kunst wordt geplaatst, maar wordt zelf materiaal. Zijn nauwkeurig uitgevoerde werken hebben iets van een visuele denkfout: je begrijpt onmiddellijk wat je ziet en tegelijk klopt er iets fundamenteel niet.
Daarin vinden beide kunstenaars elkaar. Ze vervangen de werkelijkheid niet door een andere, maar brengen een kleine afwijking aan in het meetinstrument waarmee we haar bekijken.
Misschien is dat ook een bescheidener manier om over de waarde van kunst na te denken. Ze hoeft geen nieuw wereldbeeld te leveren en al helemaal geen antwoorden te produceren.
Soms volstaat het dat ze ons even doet vermoeden dat de wereld ook anders gelezen kan worden. Een uur meer of minder kan daarvoor blijkbaar al genoeg zijn.
Installation view courtesy Pinsart Gallery
Big brick (2022) edition © Roeland Tweelinckx
Vijf voor twaalf (2026) © Diederik Boyen
De expo An hour more or less loopt tot 29 november 2026 bij Galerie Pinsart in Brugge
- Een uurtje meer of minder met Diederik Boyen en Roeland Tweelinckx - november 14, 2026
- Belgische artistieke game Leaving Home wint twee Lovie Awards - november 13, 2026
- ‘La Source’ – Peter Depelchin tussen de wereld verklaren en begrijpen - november 11, 2026
