De hedendaagse stillevens van Quinten Ingelaere

Quinten Ingelaere is kunstkenner en vakman. Dat hoort zo als docent aan de Academie voor Schone Kunsten in Antwerpen, waar hij zijn studenten niet alleen schildertechnieken bijbrengt, maar hen vooral leert kijken naar gewone objecten om er onvermoede mogelijkheden in te ontdekken.

Ik spreek Quinten Ingelaere op een (fris) terras aan het Brusselse Rouppeplein. De kunstenaar heeft er net een razend drukke periode opzitten, in de aanloop naar een tentoonstelling op Art Rotterdam. “Schilderen is ook een mentale kwestie”, zegt Ingelaere. “Het is een constante oefening in keuzes maken. En dat gaat blijkbaar makkelijker als er een deadline nadert.” (lacht) “Ik heb me de technieken en werkwijzen van de Oude Meesters eigen gemaakt. Tempera mengen, panelen schaven, doeken maroufleren… ik doe alles zelf, ook al omdat ik rust vind in die handelingen. Maar soms dringt de tijd dus.”

Ingelaere put herkenbaar uit de beeldtaal van zeventiende-eeuwse stillevens. In die tijd gebruikten schilders het stilleven graag als proefstuk, als bewijs voor de virtuositeit waarmee ze de oppervlaktestructuur van materialen konden weergeven. Die focus op stofuitdrukking neemt Ingelaere van hen over, om het begrip ‘stilleven’ vervolgens een heel eigen en eigentijdse invulling te geven. Visage de la Terre toont mooi aan hoe Ingelaeres beelden herkenbaar zijn zonder iets specifieks voor te stellen. Zien we hier plukken vacht? Pluimen en veren? Is dit een stapel bloederige dierenlijkjes? Of niets van dat alles?

Quinten Ingelaere - Visage de la terre (2015)
Quinten Ingelaere – Visage de la terre (2015)

Aan zijn oeuvre voegt Ingelaere sinds kort ook landschappen toe, altijd in een stijl die zweeft tussen barok en romantiek. Elk nieuw werk begint met het opzetten van een basislandschap in kleuren van dezelfde kleurfamilie. Die tonaliteit geeft het werk eenheid, en vormt de sokkel voor de rest van het beeld. “Die opzet is intussen een soort routine geworden,” licht de kunstenaar toe. “Het is de basis van het werk, maar bepaalt ook het verdere verloop ervan. Ik kijk naar objecten en onderzoek hun beeldende mogelijkheden. In die zin kun je die beginopzet als een soort podium zien, een ruimte waarin ik kan experimenteren met voorwerpen.”

Quinten Ingelaere - Res Derelictae (2019)
Quinten Ingelaere – Res Derelictae (2019)

In het landschap van ‘Res Derelictae’ plantte Ingelaere enkele brandende, houten structuren die in een wat spookachtig schijnsel worden uitgelicht. De takken en twijgen lijken tekens te vormen en hun rookpluimen tarten de wetten van de fysica door als rechte lijnen samen te komen in één loodrechte pluim. De voorwerpen in Ingelaeres doeken nemen wel vaker een loopje met de werkelijkheid (zie ook ‘Born under a Bad Sign II’ en ‘Wyzej II’). Surrealisme dus, bovenop de romantiek en de barok.

Ingelaeres landschappen baden in een zweem van mystiek, we lijken te kijken naar de restanten van een verloren cultuur. En dat kan kloppen. De kunstenaar pendelt samen met zijn Poolse echtgenote en jonge dochter tussen Antwerpen en hun gerestaureerde hoeve in Neder-Silezië. Ooit maakte die hoeve deel uit van een grotere gemeenschap, een plattelandsdorp dat in de Tweede Wereldoorlog (bijna) volledig van de kaart is geveegd. Quinten Ingelaere vertelt hoe de gruwel van het verleden er nog tastbaar aanwezig is en schril contrasteert met de rust van de natuur en de pracht van de landschappen. Een pracht die ongewild in zijn hoofd kroop, want onlangs stelde de kunstenaar in zijn Antwerpse atelier vast dat de landschappen in zijn schilderijen heel erg lijken op die in Neder-Silezië.

Quinten Ingelaere - trzymaj się-say hi (2018)
Quinten Ingelaere – Trzymaj się/say hi (2018)

Inspiratie haalt Ingelaere overigens niet alleen uit de natuur en uit willekeurige objecten, maar ook uit voorwerpen die hij zelf creëert. In zijn beeldhouwwerk gaat hij op zoek naar een bepaalde lading in de anatomie van een object. En soms worden die beelden hernomen in een schilderij. Zo toont Trzymaj się/say hi een voorwerp dat Ingelaere voordien uit klei had vervaardigd en dat hem intrigeerde omdat het, zonder aanwijsbare reden, zo vertrouwd aanvoelde. Objecten met een twist, dat zijn de inspiratiebronnen van Ingelaere.

Het moge duidelijk zijn: de Antwerpse kunstenaar werkt veel én snel. Maar wat de toeschouwer uiteindelijk te zien krijgt, is een selectie en een synthese. Voor Quinten Ingelaere is schilderen, zoals gezegd, een oefening in kiezen, en soms is het echt een pain thing.

Quinten Ingelaere - Pain Thing (2020)
Quinten Ingelaere – Pain Thing (2020)

In dit blogbericht ga ik dieper in op ‘No Man’s Land I’, een nogal bijzondere Quinten Ingelaere.

Dauwens&Beernaert Gallery viert zijn vijfjarig bestaan met ‘No Pain No Gain’, een tentoonstelling met het werk van 12 kunstenaars uit eigen stal. Tot 29 februari te bekijken in de galerij aan de Stalingradlaan 26 in Brussel. Meer info op hun website.

Author: David De Pooter

Share This Post On

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Pin It on Pinterest

Deel dit artikel op