‘Coup de Soleil’, de intimistische onderzoeksvelden van Adelheid De Witte

Posted By Frederic De Meyer

Voor haar nieuwe expo Coup de Soleil haalde Adelheid De Witte inspiratie uit jeugdherinneringen aan vakanties aan de Azuurkust. Gezien ik lang geleden enkele jaren dezelfde vakantiebestemming moest verduren — een keuze had ik toen nog niet — zal enige projectie mij niet vreemd zijn bij het zien van de nieuwe werken, al is het wat zoeken naar de zwoele mistral, de maagdelijke sterrenhemel of de zengende hitte uit mijn gehavende herinneringen.

Het is Adelheid duidelijk niet te doen om een exacte weergave van de zichtbare realiteit te bieden, laat staan om enige graad van exactheid uit herinneringen te puren. Uit de werken blijkt, zo vermoed ik toch, dat ze op zoek gaat naar hoe herinneringen vorm krijgen, of naar hoe elk element van de herinnering naar een betekenislaag wordt vertaald: de herinnering vermeerderend of reducerend, of preciezer: spelend in het spanningsveld tussen beide bewegingen.

De parasol, de ligstoel, de badhanddoek of de reddingsboei worden als archetypes uitgelicht en opgelicht, maar lijken zich nooit als onderwerp op te dringen; daarvoor gebeuren te veel andere dingen op het doek. De voorwerpen worden te vaak door talrijke subtiele gevoelens en gedachten vergezeld. Het hele doek — of het blad — dient als onderzoeksveld waar denkpistes worden verkend, waar wordt gezocht naar ijkpunten in de ijlheid van gebeurtenissen in het leven. Getuige hiervan de woelige verfstreken in Au revoir, waar je misschien het afscheid van een vluchtige vakantieliefde in zou kunnen herkennen — dit is projectie, weet ik — of de verschijning van de kleurstaafjes in een aantal landschappen, die ook al in haar ouder werk dienden om eraan te herinneren dat het tafereel slechts een scherm is voor de projecties van onze eigen gevoelswereld. Daar ligt juist de kracht van het werk: ze dienen als toegangspoort om in alle vrijheid de omgeving van je eigen beleving te verkennen.

Het werkt wat mij persoonlijk betreft het best in de kleinere, bijzonder gecondenseerde werkjes in de reeks. Ze verplichten je tot geconcentreerd kijken, maar juist daardoor werken ze als uitnodiging om doorheen het kleine oppervlak je blikveld te verruimen. Elk luttel element dat ze eraan toevoegt, krijgt plots het gewicht van betekenis — misschien zelfs van een bekentenis — alleszins van herkenning: in haar indringende Intermezzo meende ik even voor de Baigneuse van Ingres te staan. Het is een spel van projectie, of tenminste de uitnodiging hiertoe, waardoor elk werk een karakter lijkt te bezitten, een eigen stem.

De vrijheid die Adelheid de kijker biedt is tekenend: ze trekt je naar hetzelfde onderzoeksveld dat zij aan de hand van haar werk verkent, al staat het je vrij om er andere paden in te betreden. Ze begeleidt je oog — en hierdoor onvermijdelijk je gedachten — maar dwingt je nooit tot een definitieve interpretatie. Ze gidst je slechts naar een nieuw begrip van wat je ziet: een weg naar een onuitputtelijke bron van nieuwe ervaringen.